BizLIVE - Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội Lê Văn Thanh cho biết, trước sự tác động mạnh mẽ của đại dịch COVID-19 đến thị trường lao động, nguy cơ thiếu lao động rất lớn; để phục hồi thị trường lao động cần nhiều giải pháp kịp thời.
7 nhóm giải pháp cấp bách khắc phục đứt gãy thị trường lao động sau giãn cách
Ảnh minh họa.
Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, trong quý 3/2021, người lao động bị tác động nhiều nhất với 4,7 triệu lao động bị mất việc làm, 14,7 triệu lao động tạm nghỉ hoặc tạm ngừng sản xuất, kinh doanh, trên 10 triệu lao động giảm giờ làm, tạm dừng việc làm.
Nguồn cung lao động bị suy giảm. Trong quý 3/2021, lực lượng lao động có 49,1 triệu lượt người, giảm 22 triệu lượt người so với cùng kỳ năm 2020. Lao động có việc làm là 47,2 triệu người, giảm 2,7 triệu người so với cùng kỳ năm 2020. Như vậy, năm 2021, số lượng lao động giảm việc làm rất trầm trọng.
Lao động thiếu hụt khi doanh nghiệp trở lại hoạt động bình thường 
Đánh giá về câu chuyện thiếu hụt lao động sau giãn cách tại tọa đàm trực tuyến “Triển khai giải pháp hỗ trợ và ổn định thị trường lao động trong bối cảnh đại dịch”, ông Lê Minh Tấn, Giám đốc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội TP.HCM cho biết là tỉnh chịu ảnh hưởng nặng nề nhất bởi dịch COVID-19, từ ngày 1/10/2021, TP.HCM bắt đầu nới lỏng giãn cách xã hội, các doanh nghiệp có quy mô lao động đông vẫn chưa hoạt động hết công suất và rất thận trọng khi tăng quy mô lao động để bảo đảm an toàn trong phòng, chống dịch.
Đến thời điểm hiện nay, quy mô lao động để hoạt động sản xuất tại các doanh nghiệp từ 80%-90% tổng số lao động. Người lao động ở các tỉnh lân cận TP.HCM như Đồng Nai, Bình Dương, Long An… đã quay lại làm việc khi các doanh nghiệp trở lại hoạt động trong trạng thái bình thường mới.
Từ nay đến cuối năm, nếu doanh nghiệp nâng công suất hoạt động bình thường như trước thời điểm diễn ra dịch COVID-19, dự kiến sẽ thiếu hụt lao động khi các doanh nghiệp tập trung tuyển dụng bổ sung cho số lao động ở các tỉnh xa chưa quay lại Thành phố nhưng không ở mức trầm trọng. 
Theo ông Lê Minh Tấn, cần có những chính sách hỗ trợ người lao động trong giai đoạn đầu quay lại làm việc như hỗ trợ kinh phí thuê nhà ở, chi phí sinh hoạt, chi phí vận chuyển, xét nghiệm tầm soát COVID-19… song song với đó là đẩy mạnh liên kết vùng trong điều tiết cung cầu lao động phục vụ hồi phục phát triển kinh tế-xã hội.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Lê Tiến Trường - Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Dệt may Việt Nam cho biết trong đợt bùng phát dịch lần thứ 4, khoảng 65.000/155.000 lao động của tập đoàn thuộc 19 tỉnh, thành chịu tác động lớn của dịch. Thời điểm nhạy cảm nhất, tập đoàn có tới 56.000 người lao động không thể di chuyển tới nơi làm việc do tác động của dịch COVID-19.
Ông Lê Tiến Trường cho rằng hệ thống an sinh của Nhà nước và chính sách ổn định của doanh nghiệp là lời giải chính giúp phục hồi lao động của doanh nghiệp thời kỳ khó khăn này.
Theo Chủ tịch Tập đoàn Dệt may Việt Nam đánh giá, tình trạng thiếu hụt lao động sau giãn cách chủ yếu xuất hiện ở những doanh nghiệp may mặc trẻ hoặc vừa được thành lập và vẫn sử dụng nhiều lao động dịch chuyển ở các tỉnh ngoài. Còn với các doanh nghiệp lâu năm, có chế độ tốt và đã có khu trọ thì ít có lao động bỏ về quê.
7 giải pháp phục hồi
Tại tọa đàm, chia sẻ về cơ cấu việc làm và chuyển dịch bị đảo chiều, Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội Lê Văn Thanh cho biết  trước kia thông thường lĩnh vực nông lâm thủy sản giảm, lĩnh vực dịch vụ công nghiệp tăng nhưng trong đợt này lại đảo chiều. Số lao động trong nông lâm thủy sản 14,5 triệu người tăng lên 479.000 người so với cùng kỳ năm trước. Lao động có việc làm ngành công nghiệp và xây dựng là 15,7 triệu người, giảm 960.000 người so với cùng kỳ năm trước.
Lao động ngành việc làm trong ngành dịch vụ là 17,1 triệu người, giảm 2-3 triệu người so với cùng kỳ năm trước. Như vậy lĩnh vực dịch vụ giảm rất lớn. Tiền lương thu nhập giảm, đời sống công nhân lao động gặp nhiều khó khăn.
Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội Lê Văn Thanh cho biết trước sự tác động mạnh mẽ của đại dịch COVID-19 đến thị trường lao động, nguy cơ thiếu lao động rất lớn. Để phục hồi thị trường lao động cần nhiều giải pháp kịp thời.
Hiện nay, Bộ đang dự thảo chương trình phục hồi và phát triển thị trường lao động, với 7 nhóm giải pháp lớn với những cơ chế chính sách tập trung vào những vấn đề lớn:
Thứ nhất, hỗ trợ trực tiếp người lao động: giúp chi trả chi phí đi lại, nhu yếu phẩm, tiền điện, tiền nước, chi phí xét nghiệm… Hiện nay các doanh nghiệp đi vào sản xuất phải xét nghiệm rất nhiều.
Thứ hai, hỗ trợ người sử dụng lao động phục hồi phát triển sản xuất kinh doanh, tạo việc làm cho người lao động.
Thứ ba, đào tạo bồi dưỡng, nâng cao chất lượng người lao động, cung cấp kịp thời cho doanh nghiệp ổn định sản xuất kinh doanh. Một số nơi thiếu lao động, biện pháp này hỗ trợ bảo đảm nguồn cung cho doanh nghiệp.
Thứ tư, hỗ trợ kết nối cung cầu lao động: hai bên có cung hoặc có cầu nhưng đôi khi không gặp nhau, chúng ta giúp cho việc kết nối này nhanh hơn.
Thứ năm, hoàn thiện bền vững thị trường lao động: hiện đại hóa thị trường lao động, hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về lao động việc làm, có kết nối chia sẻ dữ liệu với cơ sở dữ liệu dân cư Quốc gia của Bộ Công an.
Thứ sáu, bảo đảm điều kiện về nơi sinh sống cho người lao động.
Thứ bảy, xây dựng quan hệ giữa người lao động hài hòa, tiến bộ.

N. NGA