BizLIVE - Khi thị trường bị đứt gẫy vì dịch COVID-19 đồng thời lại “rộ” lên thông tin cho rằng thịt lợn đang “thừa mứa”, tạo nên “yếu tố cảm xúc” khiến người nông dân bằng mọi giá phải bán ra tạo áp lực đầu cung trên thị trường...
Đây là nhận định của Bộ trưởng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lê Minh Hoan về nguyên nhân biến động khó lường của thị trường thịt lợn, khi trao đổi với báo chí bên hành lang Quốc hội ngày 24/10.
Theo đánh giá của người đứng đầu ngành nông nghiệp, giá cả được quyết định đơn thuần dựa vào yếu tố cung - cầu gặp nhau. Tuy nhiên cùng lúc khi thị trường bị đứt gẫy vì dịch COVID-19 thì “rộ” lên thông tin cho rằng thịt lợn đang “thừa mứa”, tạo nên “yếu tố cảm xúc” khiến người nông dân bằng mọi giá phải bán ra.
Đúng là ngành nông nghiệp chưa làm tròn trách nhiệm...Bộ trưởng Lê Minh Hoan
Và khi cùng một lúc nhiều người bán nên tạo áp lực đầu cung trên thị trường. Vì vậy, cần bình tĩnh phân tích toàn bộ chuỗi cung ứng để xem nguyên nhân nằm ở đâu để tháo gỡ.
Bộ trưởng Lê Minh Hoan cho rằng về vấn đề cung - cầu thị trường, phải quen dần trường hợp có lúc lên lúc xuống, không thể nào cân bằng tuyệt đối được. Vì có nhiều tác nhân tham gia chuỗi, đặc biệt trong thời điểm cục bộ.
Đồng thời, ông Hoan cũng thừa nhận: “Đúng là ngành nông nghiệp chưa làm tròn trách nhiệm, ngay cả trong điều kiện bình thường cũng chưa có dự báo và điều tiết được nên ngành nông nghiệp sẽ chấn chỉnh lại”.
Cần công nghệ số để quản lý, kết nối cung - cầu
Theo Bộ trưởng Hoan, từ trước tới nay, ngành nông nghiệp chỉ tập trung nhiệm vụ khuyến khích sản xuất, nên cứ sản xuất và lấy số liệu sản xuất đó. Nhưng, đây chưa phải là kinh tế mà chỉ khi nào hàng hóa ra đến thị trường thì mới là kinh tế.

Do đó, ông Hoan cho rằng cần quan tâm hơn tới vấn đề kết nối nông sản giữa đầu vào với đầu ra. Đồng thời cần công nghệ số để quản lý việc này thuận tiện hơn. Ngành nông nghiệp phải đảm nhiệm thêm đầu ra thị trường, thì mới khuyến khích nông dân tăng, giảm sản lượng như thế nào, vào lúc nào…

Bộ trưởng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lê Minh Hoan

“Sản lượng tăng không đồng nghĩa với thu nhập tăng, thậm chí có thời điểm ngược lại, như thời điểm này, sản lượng thịt lợn dư nhưng thu nhập của bà con lại lao đao do giá xuống. Do đó phải tuân theo đúng quy luật kinh tế thị trường”, người đứng đầu ngành nông nghiệp nói.

Về việc tính toán cân đối cung - cầu của thị trường thịt lợn, ông Hoan cho biết vừa qua, các địa phương đã mở luồng xanh, nhiều hoạt động trở lại, chợ mở cửa, nên giá đã bắt đầu nhích lên. Do đó, cần thực hiện chủ trương phục hồi kinh tế, mở thị trường linh hoạt, trong điều kiện an toàn để giúp tác động cung - cầu.

Theo ông Hoan: “Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn không thể tác động cung cầu để đẩy giá lên. Do đó, Bộ sẽ phối hợp với các ngành để giải quyết được việc mở cửa thị trường, không bị tắc khâu vận chuyển. Tuy nhiên, tình hình rất khó lường, tất cả các phương án là dự trù bởi dịch bệnh có thể có diễn biến phức tạp”.
Ngoài ra, ông Hoan cũng kỳ vọng, thời gian tới, với chủ trương bao phủ vaccine cao của Chính phủ, chiều hướng thị trường sẽ tốt hơn. Đồng thời, ông cho biết, ngành nông nghiệp có trách nhiệm đưa ra nhiều kịch bản để làm sao đảm bảo cung cầu, nhất là vào dịp Tết.
Trong đó, ngành nông nghiệp sẽ bám sát và thống kê lại số lượng, phân loại theo độ tuổi của lợn, đồng thời tập trung phân tích lại đầu cung theo từng thời điểm, rà soát lại nhu cầu tiêu dùng dịp Tết trong nhiều năm vừa qua.
Bên cạnh đó, Bộ cũng sẽ ngồi lại với các trung tâm phân phối, tiêu thụ lớn và cùng với các doanh nghiệp FDI để phân tích số liệu cụ thể, ông Hoan nhìn nhận.
Nghịch lý giá thịt lợn, Phó thủ tướng yêu cầu cơ quan chức năng vào cuộc

Như BizLIVE thông tin, theo báo cáo của các bộ, ngành, từ đầu năm đến nay, giá heo hơi liên tục giảm, đặc biệt từ tháng 9 đến nay, giá heo hơi giảm mạnh và đang dao động khoảng 35.000 - 45.000 đồng/kg, đặc biệt có một số địa phương giá xuống dưới 35.000 đồng/kg.

Trong khi đó, giá thức ăn chăn nuôi tăng cao, gây khó khăn cho người chăn nuôi, nhất là các hộ nông dân chăn nuôi nhỏ lẻ. Giá sản phẩm chăn nuôi nói chung và giá lợn hơi nói riêng vẫn đang ở mức thấp, người chăn nuôi vẫn thua lỗ, nguy cơ ảnh hưởng đến sản xuất, nguồn cung trong những tháng tới, đặc biệt là dịp Tết nguyên đán tới đây nếu không có giải pháp phù hợp, hữu hiệu.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Thắng Hải cho biết, tầm thời điểm này năm ngoái câu chuyện được bàn tới là giá lợn cao trong khi năm nay lại là câu chuyện giá lợn thấp.
Tuy nhiên, ông Hải cũng nêu rõ nghịch lý là thực trạng hiện nay "giá thịt lợn thành phẩm chưa giảm tương xứng do với giá lợn hơi. Giá thịt lợn thành phẩm phổ biến ở mức 60.000- 100.000 đồng/kg tại chợ và ở mức 98.000- 130.000 đồng/kg tại siêu thị".
Cụ thể, theo ông Hải, tỷ trọng giá heo hơi chỉ chiếm 55 - 60% trong giá heo thịt, các chi phí khác vẫn giữ nguyên hoặc tăng (chi phí lao động, xét nghiệm, vận tải...), do đó giá thịt heo thành phẩm không giảm tương ứng như mức giảm của giá heo hơi.
Phó thủ tướng Lê Văn Thành.
Trước diễn biến này, tại cuộc họp đánh giá thực trạng chăn nuôi, tiêu thụ thịt lợn và giải pháp tăng cường quản lý, bình ổn thị trường, ổn định sản xuất diễn ra chiều 22/10, Phó thủ tướng Lê Văn Thành đã yêu cầu Bộ Công Thương khẩn trương làm việc với các địa phương để khôi phục hoạt động các chợ đầu mối, chợ truyền thống; mở các cửa hàng bình ổn giá để thúc đẩy tiêu dùng.
Ông Thành cho rằng mức chênh lệch giữa giá xuất chuồng và giá thành phẩm đến tay người tiêu dùng là bất hợp lý, ảnh hưởng đến hàng chục triệu người dân. Dù vận hành theo cơ chế thị trường, nhưng trong bối cảnh hiện nay, cần có giải pháp điều hành từ các cơ quan nhà nước.
Do đó, lãnh đạo Chính phủ yêu cầu các cơ quan liên quan phải tổ chức thanh, kiểm tra, làm rõ chi phí của từng khâu trong chuỗi giá trị, thanh kiểm tra sự chênh lệch giá bán (giữa giá thịt heo hơi và giá bán tại chợ, siêu thị); rà soát lại việc xuất - nhập khẩu thịt heo; kịp thời xử lý những vi phạm nếu có.
Cụ thể, Phó thủ tướng giao Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chủ trì, cùng các địa phương làm việc cụ thể với các doanh nghiệp chế biến, các hộ tiêu thụ lớn, để đẩy mạnh tiêu thụ, sử dụng sản phẩm thịt trong nước nhằm chia sẻ bớt khó khăn với người chăn nuôi.
Đồng thời, tăng cường quản lý giá bán các sản phẩm đầu vào của ngành, nhất là thức ăn chăn nuôi, thuốc thú y; xây dựng kế hoạch tái đàn, chăn nuôi theo tín hiệu thị trường, đặc biệt cho dịp cuối năm và Tết Nguyên đán.
Với Bộ Giao thông vận tải, cần rà soát, nắm rõ thêm tình hình hệ thống lưu thông, vận tải, tránh tình trạng một số nơi “cát cứ”, gây khó khăn cho bà con trong tiếp cận thị trường; phải bảo đảm lưu thông hàng hóa thông suốt, thống nhất trên toàn quốc

TUẤN VIỆT