BizLIVE - Những lĩnh vực trọng điểm tại Quảng Ngãi như dầu khí, bất động sản, sản xuất bia... gặp nhiều khó khăn năm nay.
Như BizLIVE đã thông tin vừa qua, Quảng Ngãi - địa phương thuộc Vùng kinh tế trọng điểm Miền Trung, nơi hiện diện của những tên tuổi lớn như Nhà máy Lọc dầu Dung Quất, Thép Hòa Phát Dung Quất - vừa phải có văn bản xin Bộ Tài chính tạm cấp 2.667 tỷ đồng để giải quyết vấn đề mất cân đối thu chi trong thực hiện ngân sách nhà nước năm 2020.
Theo văn bản này, trong năm 2019, ngân sách Tỉnh hụt thu cân đối so với dự toán Trung ương giao là 2.424 tỷ đồng.
Sang năm 2020, dự kiến ngân sách Quảng Ngãi lại tiếp tục mất cân đối thu chi ngân sách địa phương so với dự toán Trung ương giao là 2.720 tỷ đồng, mất cân đối thu chi ngân sách địa phương được hưởng theo phân cấp là 3.334 tỷ đồng.
Kết quả, do hụt thu cân đối ngân sách lớn trong 2 năm liên tiếp nên tỉnh này không còn khả năng cân đối thu chi năm 2020 và phải đề nghị sự hỗ trợ từ Trung ương.
NHIỀU KHOẢN THU QUAN TRỌNG CÓ TỶ LỆ HOÀN THÀNH RẤT THẤP
Tại bản báo cáo đánh giá tính hình thực hiện dự toán thu chi ngân sách địa phương năm 2020, những thống kê về giá trị thực hiện và tỷ lệ hoàn thành dự toán ngân sách của địa phương này đã phần nào phản ánh lý do Quảng Ngãi lâm vào cảnh mất cân đối thu chi.
Cụ thể, thu cân đối ngân sách nhà nước trên địa bàn trong năm 2020 ước đạt 15.250 tỷ đồng, ứng với 82,2% dự toán được HĐND tỉnh giao; 72,8% so với cùng kỳ 2019.
 
Thu nội địa cả năm đạt 10.250 tỷ đồng, bằng 66,7% dự toán HĐND tỉnh, 58% so với thực hiện 2019.
Đáng chú ý, khoản thu từ Nhà máy lọc dầu Dung Quất ước đạt 4.150 tỷ đồng, bằng 58,4% dự toán và chỉ bẳng 41,1% so với mức thực hiện cùng kỳ 2019.
Lý do được đưa ra là năm 2020, Nhà máy lọc dầu Dung Quất phải dừng 51 ngày để thực hiện bảo dưỡng tổng thể theo kế hoạch. Trong khi đó, giá dầu thô thế giới bình quân cả năm dự kiến ở mức 45 USD/thùng (giảm 15 USD/thùng so với giá dự toán). Đồng thời, giá bán sản phẩm đầu ra bình quân 10,6 triệu/tấn sản phẩm (thấp hơn giá giao dự toán 4,5 triệu/tấn sản phẩm).
Một khoản thu thông thường có tỷ lệ hoàn thành cao và ổn định nhưng  trong năm 2020 cũng bị sụt giảm là thu tiền sử dụng đất, ước đạt 1.046 tỷ đồng, bằng 52,3% dự toán, bằng 53% so với năm 2019.
Trong khi các khoản thu khác cũng gặp tình trạng tương tự thì chỉ có 2 khoản thu là thuế thu nhập cá nhân, thuế bảo vệ môi trường là đạt tỷ lệ hoàn thành khá so với dự toán.
Cụ thể, thu thuế thu nhập cá nhân ước đạt 404 tỷ đồng, bằng 86,9% dự toán giao, bằng 93,7% so với cùng kỳ. Tiếp đến là thu Thuế bảo vệ môi trường ước thu 810 tỷ đồng, đạt 98,8% dự toán, xấp xi năm 2019.
Ngoài hai khoản thu từ thuế thu nhập cá nhân và thuế bảo vệ môi trường bảo đảm dự toán, chỉ có duy nhất một khoản thu có mức tăng trưởng vượt bậc so với dự toán và cùng kỳ 2019 là thu từ hoạt động xuất nhập khẩu. Với số thu từ xuất nhập khẩu cả năm ước đạt 5.000 tỷ đồng, bằng 156,3% dự toán và tăng gần 52% so với cùng kỳ.
Sự tăng trưởng đột biến trên chủ yếu đến từ hai nguồn. Thứ nhất là số thu dự kiến khoảng 2.600 tỷ của CTCP Thép Hòa Phát Dung Quất, với các hoạt động nhập khẩu máy móc, thiết bị, vật tư xây dựng của doanh nghiệp. Thứ hai là thu từ dầu thô nhập khẩu của CTCP Lọc hóa dầu Bình Sơn với khoảng 1.789 tỷ đồng.
 
ĐA SỐ DOANH NGHIỆP DỰ KIẾN DOANH THU, LỢI NHUẬN GIẢM MẠNH
Trong phần tự đánh giá của mình, UBND tỉnh Quảng Ngãi cho biết, năm 2020, do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 đã tác động lớn đến tình hình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước nói chung và tỉnh Quảng Ngãi nói riêng.
Hầu hết các doanh nghiệp trong tỉnh bị ngừng, nghỉ sản xuất kinh doanh, gặp khó khăn về vốn, về tiêu thụ sản phẩm, thu hồi nợ. Trong đó, đa số các doanh nghiệp dự kiến doanh thu, lợi nhuận giảm sút từ 30% đến 70% so với năm 2019.
Đồng thời, thị trường bất động sản trầm lắng từ cuối năm 2019 và kéo dài trong năm 2020 làm ảnh hưởng rất lớn đến tiến độ thu tiền sử dụng đất trong năm 2020, sản lượng tiêu thụ bia giảm dần dẫn đến các sắc thuế từ các nhà máy bia trên địa bàn bị ảnh hưởng giảm thu lớn. Ngoài ra, sản lượng tiêu thụ bia giảm đã tác động giảm thu lớn của các sắc thuế từ các nhà máy bia trên địa bàn,...
Đặc biệt, giá dầu thô thế giới luôn biến động giảm sâu, làm giảm thu lớn từ Nhà máy lọc dầu Dung Quất.
Bên cạnh đó, Chính phủ ban hành chính sách miễn, giảm, gia hạn nộp thuế, tiền thuê đất, phí, lệ phí... hỗ trợ cho người nộp thuế vượt qua khó khăn do bị ảnh hưởng bởi đại dịch Covid-19, ảnh hưởng giảm thu lớn đến kết quả thu NSNN trong năm 2020 của địa phương.
Một điểm đáng chú ý khác, văn bản của Quảng Ngãi cho biết, tình trạng nợ tạm ứng, ứng trước kéo dài trong nhiều năm còn lớn nhưng tỉnh chưa bố trí đủ nguồn để thu hồi tạm ứng, ứng trước.
Cụ thể, tổng dư nợ ứng trước ngân sách tinh đầu năm 2020 là 889,561 tỷ đồng. Trong năm 2020 chi bố trí trả nợ 269,931 tỷ đồng, số dư nợ đến 31/12/2020 là 619,63 tỷ đồng.
Ngoài ra, quản lý chi thường xuyên vẫn còn nhiều trường hợp phải bổ sung, điều chỉnh dự toán chi thường xuyên đối với một số đơn vị dự toán. Nhiều cơ chế, chính sách, đề án, dự án được ban hành nhưng chưa đáp ứng đủ nguồn lực tài chính để thực hiện.

TUẤN VIỆT