BizLIVE -

Trước tác động kéo dài của Covid-19, chuyên gia khuyến nghị Chính phủ cần nghiên cứu về gói hỗ trợ mới và cân bằng trong chính sách này giữa các đối tượng...

TS. Cấn Văn Lực: “Cần nghiên cứu về gói hỗ trợ mới”
TS. Cấn Văn Lực
Kinh tế Việt Nam tính từ đầu năm 2021 đến nay đương đầu với quá nhiều thách thức từ bên ngoài bao gồm lạm phát cao, giá cả hàng hóa nguyên vật liệu tăng mạnh cũng như thách thức về chính sách tiền tệ khi mà một số ngân hàng trung ương lớn trên thế giới đã manh nha hướng hạn chế chính sách nới lỏng.
Trong nội tại, bản thân kinh tế Việt Nam cũng đương đầu với nhiều vấn đề, trong đó nổi bật nhất là các làn sóng bùng dịch thứ 3 và thứ 4 tại nhiều khu vực trung tâm kinh tế và sản xuất công nghiệp của cả nước. 
Tại Tọa đàm trực tuyến với chủ đề “Điểm đến kinh tế Việt Nam nửa cuối năm 2021” được BizLIVE tổ chức ngày 30/7, TS. Cấn Văn Lực, chuyên gia tài chính ngân hàng đã có những nhìn nhận lại về thách thức mà kinh tế Việt Nam đang đối mặt ở hiện tại cũng như trong khoảng thời gian còn lại của năm.
Theo ông, kinh tế Việt Nam những tháng đầu năm có một số điểm sáng và điểm tối. 
Thứ nhất, mặc dù dịch bệnh thế giới và Việt Nam diễn biến rất phức tạp nhưng vẫn trong tầm kiểm soát. Việt Nam không trong bối cảnh như Indonesia, Ấn Độ hay nhiều nước khác. Chính sách tiêm vắc xin Covid-19 được Chính phủ và Quốc hội quan tâm nhiều hơn và đang đẩy mạnh triển khai.
Thứ hai, về vấn đề lạm phát, trong bối cảnh thế giới, giá cả hàng hóa tăng tương đối nhanh nhưng lạm phát vẫn được kiềm chế tốt so với trước. 6 tháng đầu năm tăng 1,64% so với cùng kỳ. Theo đà này, ông Lực dự báo cả năm nay, lạm phát bình quân sẽ ở mức khoảng 3%. Giá cả thế giới tăng nhanh nhưng lực cầu yếu, vòng quay đồng tiền còn tương đối chậm.
Về thương mại, xuất nhập khẩu vẫn tăng trưởng tương đối tốt. Xuất khẩu tháng 7 giảm nhẹ so với tháng trước, nhưng tính 7 tháng đầu năm, xuất khẩu tăng 26%, nhập khẩu tăng 35%.
Về vấn đề tỷ giá và lãi suất, tỷ giá rất ổn định, lãi suất đang trên đà giảm tương đối tích cực. Tuy nhiên, ở khía cạnh tiền tệ, chuyên gia này cho rằng không thể nới lỏng quá mức vì còn liên quan đến dịch chuyển kênh đầu tư và kiềm chế lạm phát.
Còn theo đánh giá từ bên ngoài, chuyên gia này dẫn lại, trong bối cảnh dịch bệnh phức tạp nhưng 6 tháng đầu năm đã ghi nhận 3 tổ chức quốc tế nâng triển vọng tín nhiệm của Việt Nam từ tiêu cực lên ổn định, tích cực.
Ngoài ra, qua kênh ngoại giao Việt Nam đang có những bước tiến tích cực về vắc xin Covid-19.
Tuy nhiên cùng lúc đó, Việt Nam vẫn đương đầu với nhiều thách thức.
Thách thức về dịch bệnh, chiến tranh thương mại, rủi ro về thiên tai, lũ lụt. Ngoài ra là rủi ro về bong bóng tài sản, bất ổn tài chính toàn cầu. Có thể nói là những rủi ro bên ngoài cần nhận diện để kiểm soát.
Trong nước có những thách thức: dịch bệnh còn nhiều diễn biến phức tạp, chưa biết đỉnh dịch khi nào sẽ đến. Một kịch bản cơ sở mà nhiều chuyên gia đưa ra là nhiều khả năng trong tháng 8 mới có thể kiểm soát được dịch bệnh.
Trong nội bộ, lĩnh vực tiêu dùng bị ảnh hưởng vô cùng tiêu cực. Tiêu dùng tháng 7 giảm 8,3% so với tháng trước, giảm gần 20% so với cùng kỳ. Tổng mức bán lẻ chỉ tăng 0,7%. Trước dịch, tổng mức bán lẻ tăng từ 8-10% bởi sức cầu rất yếu. Sản xuất công ngiệp tăng trưởng rất chậm, chỉ số sản xuất công nghiệp tháng 7 tăng chỉ 2,2% so với cùng kỳ. Trước đây, mức này thông thường tăng 9-10%.
Mô hình sản xuất “3 tại chỗ” đang gặp rất nhiều trục trặc và trở ngại.
Về vốn FDI, nhiều người  hy vọng về dịch chuyển vốn đầu tư, nhưng vốn FDI 7 tháng của chúng ta đăng ký giảm 11% so với cùng kỳ năm trước, trong khi vốn thực hiện tăng gần 4%. Nhìn vào số liệu dịch chuyển từ Trung Quốc, Hồng Kông sang Việt Nam, năm ngoái tăng nhưng sang đến năm nay sự dịch chuyển dòng vốn này đang giảm gần 50%.
Trong khi đó, giải ngân đầu tư công chậm rất rõ rệt. Số lượng doanh nghiệp mới tháng 7 chỉ tăng 0,7%, còn số lượng doanh nghiệp ngừng hoạt động rất đáng chú ý.
Và vì dịch bệnh nên tiến trình cơ cấu lại nền kinh tế rất chậm chạp, nợ xấu trong hệ thống ngân hàng tăng lên.
Trong bối cảnh đó, chuyên gia này hướng đến kịch bản GDP đến cuối năm có thể tăng trưởng 5,3-5,5%, lạm phát được dự báo ở khoảng 3%, lực cầu của người tiêu dùng tại Việt Nam còn rất yếu.
Từ đó ông Lực đưa ra một số đề xuất: Việt Nam cần phải nhanh chóng kiểm soát dịch bệnh và đẩy nhanh quá trình tiêm vắc xin ngừa Covid-19. Nghị quyết 52 của Chính phủ về giãn hoãn thuế, ngoài ra cần nghiên cứu về gói hỗ trợ mới. Trong lĩnh vực hàng không, cũng cần phải hỗ trợ Bamboo Airways hay Vietjet - TS. Cấn Văn Lực dẫn một hướng cụ thể, với hàm ý cân bằng và công bằng trong các chính sách hỗ trợ.
Ngoài ra, dù dự báo sẽ kiểm soát ở mức thấp nhưng ông Lực cho rằng không thể chủ quan với lạm phát, song cùng lúc không nên bóp nghẹt quá về yếu tố tiền tệ.
Tại tọa đàm, TS. Cấn Văn Lực cho rằng cũng cần phải lưu ý đến vấn đề bong bóng tài sản. Các hiện tượng nóng gần đây liên quan đến bất động sản, chứng khoán... Cùng đó, cần theo dõi các động thái của quốc tế về các gói nới lỏng định lượng, nâng lãi suất.
Từ nay đến cuối năm, điểm sáng là thế giới phục hồi tương đối tốt chính vì vậy xuất khẩu của Việt Nam mới tăng trưởng được gần 30%. Trong nước, chuyên gia này kỳ vọng, nếu tiến trình tiêm vắc xin Covid-19 được đẩy nhanh hơn trong quý 3 thì đến quý 4 sẽ có sự phục hồi.

NGỌC DIỆP