BizLIVE - Nguồn lực này có nhiều kỹ năng, kinh nghiệm thực tế tại nước ngoài, có thể tập hợp lại, cùng góp phần đáp ứng yêu cầu thu hút vốn FDI vào Việt Nam.
Tranh thủ ngay nguồn lực người lao động trở về từ nước ngoài để cùng thu hút FDI
Các diễn giả tại tọa đàm sáng 4/9 - Ảnh: Ngọc Diệp
Sáng 4/9, Cổng thông tin Chính phủ tổ chức Tọa đàm "Thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài: Hành động và giải pháp đột phá".
Tại tọa đàm, dịch chuyển vốn đầu tư được nhìn nhận đang có xu hướng mở rộng và cơ hội thu hút đặt ra cho Việt Nam. Các chuyên gia cho rằng, để thu hút vốn đầu tư nước ngoài chất lượng cao, Việt Nam cần đảm bảo nhiều nguyên tắc, trong đó có yêu cầu phù hợp với từng địa phương và đảm bảo được nguyên tắc tất cả các bên cùng có lợi.
Và một yêu cầu chung, Việt Nam cần có nguồn nhân lực, lao động có chất lượng, đáp ứng được yêu cầu từ phía nhà đầu tư nước ngoài. Với yêu cầu này, một dòng chảy đang thể hiện: trước tác động của Covid-19, nhiều lao động của Việt Nam đang trở về từ nước ngoài. Chuyên gia xem đây là nguồn lực cần tập hợp lại và tranh thủ ngay.
Covid-19 là chất xúc tác kích thích dịch chuyển vốn
Sau những tháng đầu năm 2020 bị chững lại, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam đã tăng mạnh hơn trong những tháng gần đây.
Tại tọa đàm, bối cảnh hiện nay được xem là "cơ hội vàng" để Việt Nam đón làn sóng đầu tư mới. Việt Nam vốn được coi như  điểm đến đầu tư hấp dẫn với những lợi thế cạnh tranh sẵn có, chiến lược chống đại dịch Covid-19 hiệu quả và các hiệp định thương mại tự do (FTA) - đón làn sóng đầu tư mới.
Theo chia sẻ của Cục trưởng Cục Đầu tư Nước ngoài, ông Đỗ Nhất Hoàng, Hội nghị Liên Hiệp Quốc về Thương mại và Phát triển (UNTACD) đã từng dự báo rằng đầu tư toàn cầu năm nay sẽ suy giảm tới 20% và các nền kinh tế lớn của thế giới không tăng trưởng, thậm chí tăng trưởng âm.
Với Việt Nam, tính đến ngày 20/8/2020, vốn đăng ký mới và tất cả các nguồn vốn tăng thêm khoảng 20 tỷ USD, giảm 13% so với cùng kỳ năm trước, vốn giải ngân giảm hơn 5% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, ông Hoàng cho rằng, nếu so với mặt bằng chung của thế giới, vốn đầu tư giảm rất sâu mà ở Việt Nam giảm như vậy vẫn còn rất tích cực. Đặc biệt FDI vào Việt Nam có những dấu hiệu đáng mừng, đó là số dự án đăng ký mới tăng 6,6%, dự án đăng ký bổ sung thêm vốn tăng 22,2%.
Xuất nhập khẩu của Việt Nam chỉ giảm khoảng 5,6%, điều đó cho thấy doanh nghiệp trong khối đầu tư nước ngoài bị tác động nhưng mà vẫn sản xuất được khá bình thường và tần suất các nhà đầu tư quan tâm đến Việt Nam tăng theo nhiều kênh khác nhau. Có thể thấy nhà đầu tư đang rất quan tâm đến đầu tư tại Việt Nam, có thể coi đó là những tín hiệu đáng mừng, ông Đỗ Nhất Hoàng nhấn mạnh. 
Theo ông Hoàng, đại dịch Covid-19 thực ra chỉ là một xúc tác để giúp dịch chuyển dòng vốn đầu tư bởi vì từ trước đây doanh nghiệp Mỹ đã có phương án chuyển đổi nơi sản xuất rồi, thế nhưng còn rất nhiều việc Việt Nam cần phải làm để có thể đón được làn sóng đầu tư nước ngoài. 
Cục trưởng Cục Đầu tư Nước ngoài cho rằng trước tiên Nhà nước cần vào cuộc để doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể tham gia vào chuỗi cung ứng để doanh nghiệp lớn dần, làm chủ công nghệ và cho ra mắt những sản phẩm "Made by Việt Nam" (sản phẩm do Việt Nam sản xuất" chứ không chỉ đơn thuần là "Made in Việt Nam" (sản xuất ở Việt Nam) nữa.
Ông Đỗ Nhất Hoàng đồng thời đánh giá cao sáng kiến để Bộ Lao động và Thương binh Xã hội tiếp tục triển khai các chương trình liên kết đào tạo để đáp ứng được các yêu cầu về nhân lực của phía nhà đầu tư nước ngoài.
Đáng chú ý, ông Hoàng cũng khẳng định cần phải có mạng lưới liên kết, tập hợp được người lao động trở về từ nước ngoài. Theo chuyên gia này, đây là lực lượng có nhiều kỹ năng, đã được đào tạo, có kinh nghiệm thực tiễn tại nước ngoài, có thể tranh thủ được, tránh để lãng phí nguồn nhân lực quan trọng này.
Có nhiều FTA là chưa đủ...
Nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương (CIEM), chuyên gia kinh tế cấp cao, TS. Nguyễn Đình Cung, cho rằng ở hiện tại, Việt Nam chỉ hơn các nước ở việc tham gia nhiều hiệp định thương mại tự do (FTA) với các thị trường lớn trên thế giới. 
Chính vì thế, để có thể thu hút hiệu quả FDI, trước tiên các địa phương cần quan tâm đến cải thiện yếu tố nguồn nhân lực, con người chứ chưa vội đòi thay đổi từ chính sách. Các địa phương cần đầu tư con người có đủ trình độ, lãnh đạo các địa phương nên đi đầu để tìm kiếm đối tác, đàm phán, lôi kéo các nhà đầu tư hợp tác dài hạn.
Ông Cung cũng cho rằng Việt Nam nên chấp nhận thực tế rằng đầu tư nước ngoài không thể đến được với tất cả các địa phương. Theo ông Cung, không phải tất cả các tỉnh, thành tại Việt Nam đều có năng lực thu hút nguồn vốn đầu tư chất lượng cao, đầu tư công nghệ mới hiện đại. Ngoài ra các nhà đầu tư cũng sẽ xem xét, nhìn nhận khả năng của từng địa phương chứ không nên đầu tư đại trà theo quy mô lớn sẽ gây ra tình trạng thiếu hiệu quả. 
Cũng theo TS. Nguyễn Đình Cung, cần đảm bảo nguyên tắc win-win, tức là tất cả các bên cùng có lợi trong hoạt động thu hút đầu tư nước ngoài. Việt Nam cần tiếp tục cải cách thể chế tạo thuận lợi cho môi trường đầu tư, chủ động và nhất quán về chính sách thu hút đầu tư. 
Cùng đó ,chính các doanh nghiệp trong nước cũng phải chủ động hơn nữa. Chỉ bằng cách này, Việt Nam mới tận dụng được cơ hội vàng để đón các nhà đầu tư nước ngoài đến hợp tác, đưa các tiềm năng thành sức mạnh cho nền kinh tế và tham gia vào chuỗi giá trị cung ứng toàn cầu.

NGỌC DIỆP