BizLIVE - Diễn biến thu nội địa đã liên tục sụt giảm tới trên hai con số trong quý 3, nhưng thu NSNN 9 tháng năm 2021 vẫn tăng so với cùng kỳ là nhờ sự tăng trưởng kinh tế tích cực từ cuối năm 2020. 
Thu ngân sách nhà nước 9 tháng tăng 9,2% dù thu nội địa và xuất nhập khẩu liên tiếp sụt giảm
Như BizLIVE đã thông tin, Tổng cục Thống kê (GSO) gần đây đã công bố báo cáo về tình hình kinh tế – xã hội quý 3 và 9 tháng năm 2021, trong đó cập nhật một số thông tin về thu, chi ngân sách nhà nước (NSNN) ước tính tới ngày 15/9.
Tiếp sau công bố của GSO, Vụ Ngân sách nhà nước (Bộ Tài chính) vừa có báo cáo chi tiết và cập nhật hơn về tình hình NSNN trong giai đoạn.
Theo đó, lũy kế thu NSNN 9 tháng ước đạt 1.077,4 nghìn tỷ đồng, bằng 80,2% dự toán, tăng 9,2% so với cùng kỳ năm 2020. Trong đó, thu ngân sách trung ương (NSTW) ước đạt 76,5% dự toán và ngân sách địa phương (NSĐP) ước đạt 84,7% dự toán.
Riêng trong tháng 9, thu NSNN ước đạt 65,2 nghìn tỷ đồng, giảm khoảng 17 nghìn tỷ đồng so với tháng 8. Điều này tiếp tục cho thấy những tác động nặng nề của làn sóng COVID-19 thứ 4 tới tình hình ngân sách, dù dịch bệnh đã dần được kiểm soát và có chuyển biến tích cực tại nhiều địa phương.
Thu nội địa sụt giảm mạnh trong quý 3
Về tổng thể, trong 9 tháng, thu nội địa ước đạt 77% dự toán, tăng 5,9%; thu từ dầu thô ước đạt 125,4% dự toán, tăng 5,2%; thu cân đối ngân sách từ hoạt động xuất nhập khẩu ước đạt 98,2% dự toán, tăng 30,3%.

Trong 9 tháng, có 55 địa phương thu nội địa  đạt trên 73% dự toán (trong đó có 45 địa phương thu đạt trên 78% dự toán); 46 địa phương thu cao hơn so với cùng kỳ, một số địa phương có mức tăng trưởng thu trên 15%. Tuy nhiên cũng có 08 địa phương có tiến độ thu dự toán đạt thấp.

Theo Bộ Tài chính, từ khi dịch bệnh đợt 4 bùng phát trở lại, diễn biến thu nội địa có xu hướng giảm. Trong đó thu nội địa từ thuế, phí (không kể yếu tố gia hạn) đã liên tiếp sụt giảm mạnh trong quý 3.
Cụ thể, từ mức tăng 9,1% của tháng 6, thu nội địa sang tháng 7 giảm 10,8%, tháng 8 giảm 21% và tháng 9 giảm tới 26,5% so với cùng kỳ. Đồng thời, số thu từ hoạt động xuất nhập khẩu tháng 8 và 9 cũng giảm mạnh.
Cơ quan quản lý ngân sách dự kiến với tình hình dịch bệnh còn diễn biến phức tạp, khó lường sẽ tiếp tục ảnh hưởng, khó khăn đến số thu NSNN trong những tháng tới.
Bộ Tài chính cũng cho biết, việc thu NSNN 9 tháng năm 2021 vẫn đảm bảo tiến độ dự toán và tăng so với cùng kỳ dù chịu ảnh hưởng nghiêm trọng của dịch bệnh COVID-19 là nhờ nền tăng trưởng kinh tế tích cực từ cuối năm 2020.
Theo đó, nhờ đà tăng trưởng này, một số ngành, lĩnh vực được hưởng lợi từ chính sách tài khóa, tiền tệ đã duy trì được mức tăng trưởng khả quan như: ngân hàng, chứng khoán, bất động sản..., qua đó tạo thêm nguồn thu cho NSNN.
Bên cạnh đó, giá dầu tăng 17,5 USD/thùng so với giá dự toán, góp phần tăng thu NSNN từ dầu thô. Đồng thời, kim ngạch xuất nhập khẩu những tháng đầu năm tăng (trong đó kim ngạch xuất nhập khẩu có thuế lũy kế 9 tháng ước tăng 33,14% so cùng kỳ) làm tăng thu NSNN từ xuất nhập khẩu.
NSTW tiếp tục bội chi, NSĐP vẫn thặng dư lớn
Về chi ngân sách, lũy kế chi NSNN 9 tháng đat 1.030,5 nghìn tỷ đồng, bằng 61,1% dự toán. Trong đó, chi thường xuyên đạt 70% dự toán; chi trả nợ lãi đạt 72,1% dự toán. Riêng thực hiện chi NSNN trong tháng 9  đạt 116,3 nghìn tỷ đồng.
Về tổng thể, Bộ Tài chính cho biết, cân đối NSNN 9 tháng vẫn có thặng dư. Tuy nhiên, trong khi NSTW tiếp tục bội chi thì NSĐP thặng dư lớn.
Để đảm bảm nguồn bù đắp bội chi NSTW và thanh toán, chi trả kịp thời các khoản nợ gốc đến hạn của NSNN, trong giai đoạn, Bộ Tài chính cho biết đã thực hiện phát hành được 237,7 nghìn tỷ đồng trái phiếu Chính phủ với kỳ hạn bình quân 13,21 năm, lãi suất bình quân 2,26%/năm.
Riêng tiến độ giải ngân vốn đầu tư phát triển vẫn chưa được cải thiện, mới đạt 47,38% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao (cùng kỳ năm 2020 đạt 56,33%). Trong đó, vốn trong nước đạt 51,74%, vốn ngoài nước chỉ đạt 12,69% kế hoạch. Đồng thời, vẫn còn 3 cơ quan chưa giải ngân kế hoạch vốn được giao năm 2021.

Thời gian qua, cả NSTW và NSĐP đã ưu tiên bố trí chi cho công tác phòng, chống dịch COVID-19. Ước tính 9 tháng, NSNN đã chi 29,1 nghìn tỷ đồng, trong đó chi cho phòng chống dịch là 19,7 nghìn tỷ đồng và hỗ trợ người dân gặp khó khăn do đại dịch là 9,4 nghìn tỷ đồng.

Cụ thể, NSTW đã chi 16,35 nghìn tỷ đồng để mua vaccine và chi cho công tác phòng, chống dịch và hỗ trợ các địa phương. Các địa phương cũng đã chi từ NSĐP là 12,74 nghìn tỷ đồng cho công tác này.
Ngoài ra, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định xuất Quỹ vaccine phòng COVID-19 là 5,2 nghìn tỷ đồng để mua vaccine.

Bên cạnh đó, ngân sách đã xuất cấp vật tư, trang thiết bị dự trữ quốc gia cho công tác phòng, chống dịch và 80 nghìn tấn gạo dự trữ quốc gia để khắc phục hậu quả thiên tai, cứu trợ cho nhân dân trong dịp Tết, giáp hạt đầu năm và một số địa phương bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19.

Liên quan đến chi ngân sách, ngày 30/9, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã ký ban hành Nghị quyết số 393/NQ-UBTVQH15 về bổ sung dự phòng 14.620 tỷ đồng NSTW từ nguồn cắt giảm, tiết kiệm chi của NSTW năm 2021 để chi cho công tác phòng, chống dịch COVID-19.
Trước đó, ngày 22/9, Bộ trưởng Tài chính Hồ Đức Phớc đã trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội phương án sử dụng 14,62 nghìn tỷ đồng từ nguồn kinh phí cắt giảm, tiết kiệm chi ngân sách Nhà nước năm 2021 cho công tác phòng chống dịch COVID-19.
Theo đề xuất của Bộ Tài chính, dự kiến nguồn kinh phí trên sẽ tập trung phân bổ cho Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai, do đây là các địa phương đang phải lo toàn bộ kinh phí thực hiện phòng chống dịch COVID-19.

TUẤN VIỆT