BizLIVE - Hiện lúa Đông Xuân ở đồng bằng sông Cửu Long đã sụt từ 300 - 500 đồng/kg so với trước Tết. Đặc biệt, lúa IR 50404 - loại lúa trước đây luôn nằm dưới đáy bảng giá vẫn không sụt, thậm chí cao hơn vài loại lúa thơm.
Thu hoạch rộ lúa Đông Xuân, giá giảm 300 - 500 đồng/kg là bình thường?
Nông dân ở xã Phú Long, Phú Tân (Aan Giang) bán lúa - Ảnh: Nguyễn Huyền
Các tỉnh Miền Tây đang thu hoạch rộ lúa Đông Xuân, nguồn cung lúa hàng hóa trên thị trường đang đồi dào, nhưng do các doanh nghiệp chưa ký được nhiều hợp đồng mới với số lượng lớn nên chưa đẩy mạnh mua vào khiến giá lúa sụt từ 300 - 500 đồng/kg.
Giá xuất khẩu khó giảm sâu như các năm trước
Ông Nguyễn Văn Thành, Chủ tịch Hội đồng Quản trị kiêm Tổng giám đốc Công ty TNHH Sản xuất - Thương mại Phước Thành IV cho biết, vào vụ Đông Xuân giá lúa giảm từ 300 - 500 đồng/kg là chuyện bình thường.
Hiện giá gạo xuất khẩu của Việt Nam đang cao hơn mặt bằng chung của gạo thế giới trên dưới 15 USD/tấn, nên đối tác đang trông chờ vào vụ thu hoạch giá gạo Việt Nam giảm xuống.
Trên thị trường, gạo OM 5451 loại 5% tấm đang dao động quanh mức 530 USD/tấn nhưng không bán được nhiều, do khách hàng cho rằng mức giá này chưa phù hợp, vì so năm rồi gạo OM 5451 chỉ có giá 490 - 500 USD/tấn.
Công ty Phước Thành IV đang bán gạo DT8 giá từ 550 - 555 USD/tấn, giao hàng cuối tháng 3 và đầu tháng 4, khách hàng chỉ mua với tính cách thăm dò thị trường nên khối lượng không lớn.
Đối với những khách hàng mua lớn đến nay họ vẫn chưa ký hợp đồng lại, do có một số doanh nghiệp Việt Nam đang giao hàng trả nợ hợp đồng cũ ký bán trong năm 2020. Chính vì vậy mà lượng gạo xuất khẩu trong các tháng đầu năm chưa nhiều. Các hợp đồng trả nợ còn tương đối khá nên khách chưa vội mua, chờ khi nào nợ trả gần xong họ sẽ ký hợp đồng mới.
Nếu so giá gạo Việt Nam với mặt bằng chung của gạo thế giới thì chưa cao lắm, nhưng do tâm lý của người tiêu dùng trong nước và nhà nhập khẩu quốc tế đều trông chờ vào vụ Đông Xuân.
Với vụ Đông Xuân, giá lúa có khả năng sẽ sụt nhưng không phải do nguồn cung trên thị trường nhiều, mà trước hết bởi thu hoạch rộ có khả năng thị trường không hấp thụ kịp nên giá sụt để kích thích thị trường tăng mua.
“Khi nguồn cung dồi dào giá lúa sụt là quy luật cung cầu, và giá lúa gạo đang giảm từ 300 - 500 đồng/kg, nhưng có thể giảm tốc vào tuần sau, do năm rồi giá cao các kho đều bán ra gần hết nên năm nay lượng gạo tồn kho rất ít, bây giờ họ phải đẩy mạnh mua vào để chủ động nguồn hàng.
Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cũng đã thay đổi phương cách bán hàng, lúc trước ký hợp đồng rồi mới mua hàng bây giờ có hàng rồi mới ký hợp đồng bán. Khi doanh nghiệp có hàng trong tay là nắm được giá nếu thấy lỗ chắc chắn họ sẽ không bán, cho nên có khả năng giá gạo xuất khẩu năm nay sẽ không giảm sâu như các năm trước”, ông Thành phân tích.
Thứ hai là công nghệ chế biến xay xát tồn trữ của Việt Nam đã tương đối tốt, bảo quản được lâu.
Thứ ba, từ khi có Nghị định 107, các công ty tư nhân đầu tư mạnh vào các kho, máy móc, bao bì… cho ra sản phẩm chất lượng cao, mẫu mã đẹp đáp ứng yêu cầu của thị trường xuất khẩu nên bán được giá cao trong suốt năm qua chứ không phải chỉ trong mấy tháng bùng dịch.
Hút hàng treo giá cao, gạo IR 50404 vượt mặt gạo thơm
“Như vậy, khách hàng rõ ràng chấp nhận được mức giá mới của gạo Việt Nam và vị thế hạt gạo Việt đã thay đổi trong cái nhìn của nhà nhập khẩu. Có nhiều khách hàng đánh giá chất lượng gạo trắng Việt Nam không thua gạo Thái Lan, thậm chí có một số loại gạo cấp trung gạo Việt có thể vượt qua gạo Thái”, ông Thành nói.
Còn theo ông Trần Tuấn Kiệt, Tổng giám đốc Công ty TNHH Lương thực -Thực phẩm XNK Miền Nam, giá lúa gạo ở khu vực ĐBSCL đã giảm từ 300 - 500 đồng/kg tùy loại, tùy chất lượng so với thời điểm trước tết. Hiện tại giá nguyên liệu xô gạo DT8 dao động từ 10.100 - 10.200 đồng/kg, tùy chất lượng. Gạo trắng IR 50404 thành phẩm giá 11.400 - 11.500 đồng/kg, cao hơn DT8 và cao hơn gạo thơm Jasmine.
Cụ thể: Lúa IR 50404 tươi tại ruộng được thương lái mua vào từ 6.500 - 6.800 đồng/kg. Gạo trắng IR 50404 loại 5% tấm xuất khẩu giá 11.500 đồng/kg; gạo DT8 giá 11.200 đồng/kg. Trước đây gạo thơm luôn cao nhất bây giờ gạo thơm lại thấp hơn gạo IR 50404 từ 200 - 300 đồng/kg.
“Gạo IR 50404 giá cao do doanh nghiệp trả nợ các hợp đồng cũ nên có đầu ra, và nội địa vẫn sử dụng tốt loại gạo này đưa đến hút hàng giá cao, tuy nhiên, năm 2021 vẫn chưa ký được hợp đồng mới.
Nguyên nhân gạo IR 50404 cao hơn gạo thơm là do thị trường đang hút hàng loại gạo này. Hiện có 3 tàu cập cảng TP.HCM lấy hàng giao Cuba theo hợp đồng Vinafood 1 đã ký bán trong năm 2020 với khối lượng 90.000 tấn. Nhờ vậy, bà con trồng lúa IR 50404 bán được giá cao”, ông Kiệt lý giải.
Ở đồng bằng sông Cửu Long tổng diện tích lúa thơm như Đài Thơm 8 (DT8) và các giống tương đương đã tăng khoảng 2 triệu tấn quy gạo, trong khi đó, gạo IR 50404 dự kiến chỉ khoảng 500.000 tấn. Nghịch lý này bây giờ mới có vì trước đây diện tích lúa IR 50404 luôn chiếm áp đảo. Sản lượng thấp, trong khi thị trường có nhu cầu cao đẩy giá lúa IR 50404 lên và vẫn giữ ở mức cao, thậm chí chưa có dấu hiệu sụt giảm.

NGUYỄN HUYỀN