BizLIVE - Theo Bộ Tài chính, mặc dù áp dụng thu chỉ 50% so với thông thường đối với ô tô nội gây giảm thu LPTB, nhưng do số lượng phương tiện tăng nên mức thu phí và thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế GTGT đều tăng.
Thiệt - Hơn từ giảm lệ phí trước bạ cho ô tô nội
Ảnh minh họa.
Tại tờ trình về Dự án Nghị định của Chính phủ về mức thu lệ phí trước bạ (LPTB) đối với ô tô, rơ moóc hoặc sơ mi rơ moóc được kéo bởi ô tô và các loại xe tương tự xe ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước, Bộ Tài chính đề xuất áp dụng thu LPTB đối với ô tô nội bằng 50% mức phí thông thường từ ngày 15/11/2021 đến hết ngày 15/5/2022.
Tuy nhiên, trường hợp Nghị định được Chính phủ ký ban hành sau ngày 15/11/2021, Bộ Tài chính trình Chính phủ thời gian thực hiện và hiệu lực thi hành của Nghị định được quy định từ ngày 01/12/2021 đến hết ngày 31/5/2022.
Theo Bộ Tài chính, từ tháng 12/2019, dịch COVID-19 bùng phát tại Trung Quốc và nhanh chóng lan rộng ra các quốc gia trên thế giới. Do ảnh hưởng tiêu cực của dịch bệnh, nhiều ngành, nghề bị ảnh hưởng nghiêm trọng, trong đó có ngành sản xuất, lắp ráp ô tô trong nước như làm gián đoạn chuỗi cung ứng và nhu cầu mua ô tô suy giảm. 
Để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc khó khăn của doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp ô tô trong nước trước bối cảnh dịch COVID-19, ngày 28/6/2020, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 70/2020/NĐ-CP quy định mức thu LPTB đối với ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước đến hết ngày 31/12/2020. Theo đó, mức thu LPTB đối với ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước từ ngày 28/6/2020 đến hết ngày 31/12/2020 bằng 50% mức thu LPTB đối với ô tô quy định tại Nghị định số 20/2019/NĐ-CP ngày 21/02/2019 về LPTB. 
GIẢM 50% LPTB NHƯNG TỔNG THU NSNN VẪN TĂNG MẠNH
Bộ Tài chính cho biết, việc điều chỉnh giảm 50% mức thu LPTB đối với xe ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước theo Nghị định số 70/2020/NĐ-CP ngày 28/6/2020 đã mang lại những tác động tích cực.
Trong đó, đối với người tiêu dùng, việc giảm 50% mức thu LPTB đối với ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước đã góp phần trực tiếp giảm chi phí khi đăng ký quyền sở hữu xe ô tô, làm tăng khả năng tiếp cận sản phẩm ô tô của người dân, đặc biệt là các đối tượng có thu nhập trung bình cao, từ đó khuyến khích nhu cầu sở hữu xe của người dân và kích cầu tiêu dùng.
Theo số liệu thống kê, trong 6 tháng đầu năm 2020 (khi chưa thực hiện giảm 50% mức thu LPTB) số lượng xe ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước đăng ký trước bạ lần đầu là 102.924 xe, bình quân 17.574 xe/tháng; trong 6 tháng cuối năm 2020 (thời gian thực hiện giảm 50% mức thu LPTB) số lượng xe ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước đăng ký trước bạ lần đầu là 209.584 xe, bình quân 34.930 xe/tháng, tăng gấp 2,03 lần so với 6 tháng đầu năm 2020.
Đối với nhà sản xuất, lắp ráp ô tô trong nước, việc điều chỉnh giảm 50% LPTB đối với xe ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước đã góp phần hỗ trợ các nhà sản xuất, nhà phân phối tiêu thụ được lượng xe tồn kho kể từ khi dịch bệnh COVID-19 bùng phát, cũng như nối lại chuỗi cung ứng, gia tăng sản xuất.
Theo báo cáo của VAMA, từ cuối tháng 6/2020, sản lượng ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước tăng đều qua các tháng. Đặc biệt trong tháng 11 và tháng 12/2020, số lượng xe ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước bán ra tăng mạnh (tháng 11/2020 tăng 14,7% so với tháng 10/2020 và tháng 12/2020 tăng 25% so với tháng 11/2020).
Đối với kinh tế - xã hội, cùng với việc thực hiện các chính sách khác để hỗ trợ cho ngành công nghiệp ô tô, việc giảm 50% mức thu LPTB đã tạo động lực thúc đẩy phát triển ngành sản xuất, lắp ráp ô tô trong nước. Từ đó, góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập cho người lao động, đảm bảo an sinh xã hội, từ đó có tác dụng lan tỏa sang các ngành kinh tế khác. 
Mặc dù chính sách này gây tác động giảm thu ngân sách nhà nước do mức thu LPTB giảm, tuy nhiên, do số lượng phương tiện tăng nên mức thu thuế tiêu thụ đặc biệt tăng. Đồng thời, số thu LPTB 6 tháng cuối năm 2020 của các địa phương trên cả nước vẫn tăng hơn 1.600 tỷ đồng so với 6 tháng đầu năm 2020, do sản lượng xe ô tô bán ra trong 6 tháng cuối năm 2020 tăng gấp 2 lần so với 6 tháng đầu năm 2020.
Vì vậy, tổng số thu ngân sách nhà nước từ LPTB, thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế giá trị gia tăng năm 2020 đạt 50.852 tỷ đồng; trong đó, tổng số thu NSNN trong 6 tháng đầu năm 2020 là 18.371 tỷ đồng, trong 6 tháng cuối năm 2020 là 32.481 tỷ đồng, tăng 14.110 tỷ đồng, tương đương 1,76 lần so với 6 tháng đầu năm 2020.
ĐỀ XUẤT GIẢM 50% LPTB CHO Ô TÔ NỘI
Để góp phần tiếp tục hỗ trợ, giảm bớt khó khăn cho các doanh nghiệp sản xuất và lắp ráp ô tô trong nước trong bối cảnh dịch COVID-19, góp phần thúc đẩy quá trình phục hồi, phát triển kinh tế - xã hội sau dịch COVID-19, Bộ Tài chính đề nghị tiếp tục thực hiện thu LPTB lần đầu bằng 50% mức thu quy định tại Nghị định số 20/2019/NĐ-CP ngày 21/2/2019 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 140/2016/NĐ-CP ngày 10/10/2016 của Chính phủ về LPTB.
Thời gian áp dụng dự kiến từ 15/11/2021 đến hết ngày 15/5/2022.
Trước đề xuất này, đại diện 10 nhà nhập khẩu ô tô chính hãng tại Việt Nam cùng ký tên trong văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ và một số ủy ban của Quốc hội đề nghị giảm 50% mức LPTB cho cả ô tô nhập khẩu.
Các nhà nhập khẩu cho rằng, hạn chế trong bối cảnh đại dịch COVID-19 tại Việt Nam đang được áp dụng chung cho tất cả doanh nghiệp kinh doanh ô tô, do đó việc giảm thuế trước bạ cũng cần phải áp dụng chung cho cả CKD và CBU mà đây cũng sẽ là sự hỗ trợ cho toàn cộng đồng.
Liên quan đến vấn đề này, PGS. TS. Ngô Trí Long, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu thị trường giá cả cho rằng, việc hỗ trợ giảm LPTB cho ô tô cần xét tới sức tác động đối với xã hội của 2 khối doanh nghiệp.
Theo ông Long, nếu xét về năng lực cạnh tranh, khối doanh nghiệp sản xuất ô tô nội địa có năng lực cạnh tranh yếu hơn so với doanh nghiệp ngoại, bên cạnh đó các doanh nghiệp này cũng gặp nhiều khó khăn hơn trong đại dịch COVID-19. Trong khi các doanh nghiệp nhập khẩu chỉ tốn chi phí mặt bằng, kho bãi, logistic thì ngoài các chi phí này doanh nghiệp nội địa còn gặp nhiều khó khăn do đã đầu tư các nhà máy quy mô lớn, máy móc, phân xưởng...
Các nhà máy của doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp ô tô trong nước tạo sinh kế cho hàng nghìn công nhân và đóng góp vào an sinh xã hội khi tận dụng lao động trong nước. Vì vậy, nếu không hỗ trợ nhóm doanh nghiệp này sẽ khiến hàng nghìn người bao gồm cả các lao động và gia đình của họ bị ảnh hưởng.
"Với nguồn lực có hạn của Việt Nam, việc chọn nhóm các doanh nghiệp có sức lan toả và tạo an sinh xã hội lớn để hỗ trợ là phù hợp", ông Long nhìn nhận. Tuy nhiên cũng cần có thêm các chính sách hỗ trợ cho doanh nghiệp nói chung và các doanh nghiệp ô tô nói riêng để phục hồi sau đại dịch.

HẠ AN