BizLIVE -
Tổng cục DTNN cho biết đang đề nghị Chính phủ sửa đổi Luật Đấu thầu để tăng mức bảo đảm dự thầu cao hơn; bổ sung thêm chế tài xử lý doanh nghiệp không thực hiện hợp đồng trúng thầu gạo dự trữ quốc gia.
Sẽ tăng chế tài xử lý những doanh nghiệp “bùng” hợp đồng trúng thầu gạo dự trữ quốc gia
Ảnh minh họa.
Trong thời gian gần đây, dư luận đặc biệt quan tâm đến thông tin Tổng cục Dự trữ Nhà nước (DTNN) chưa mua đủ 190.000 tấn gạo dự trữ quốc gia năm 2020 theo yêu cầu của Thủ tướng do có hiện tượng doanh nghiệp trúng thầu mua gạo nhưng từ chối ký hợp đồng.

Được biết, theo Quyết định số 05/QĐ-TTg ngày 21/1/2020 của Thủ tướng Chính phủ, chỉ tiêu kế hoạch dự trữ gạo quốc gia năm 2020 Bộ Tài chính giao cho Tổng cục DTNN mua là 190.000 tấn.
Tuy nhiên, trong tổng số 190.000 tấn gạo tổ chức đấu thầu, hiện mới chỉ ký hợp đồng được 7.700 tấn. Trong đó, các Cục DTNN khu vực đã nhập kho 3.280 tấn, còn tới 182.300 tấn gạo không ký được hợp đồng và phải tổ chức đấu thầu lại. Trong đó, bao gồm 12.000 tấn không có nhà thầu trúng thầu và 170.300 tấn nhà thầu trúng thầu nhưng từ chối ký hợp đồng.
Được biết, trong số 28 doanh nghiệp trúng thầu cung cấp gạo dự trữ quốc gia năm 2020 có tới 24 doanh nghiệp từ chối ký hợp đồng. Chỉ có 2 doanh nghiệp ký hợp đồng đủ số lượng gạo đã trúng thầu, 2 doanh nghiệp ký một phần số đã trúng thầu.
Tin từ Tổng cục Hải quan, có 4 đơn vị đã trúng thầu gạo dự trữ quốc gia với Tổng cục DTNN nhưng lại từ chối ký hợp đồng để giao gạo. Đến khi Thủ tướng cho nối lại xuất khẩu gạo, hải quan cho mở tờ khai xuất khẩu theo hạn ngạch 400.000 tấn, 4 đơn vị này lại đăng ký xuất khẩu đến hàng nghìn tấn.
Về vấn đề này, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục DTNN Lê Văn Thời cho biết, những năm trước đây, việc đấu thầu mua gạo dự trữ quốc gia cũng đã có tình trạng một số nhà thầu từ chối ký hợp đồng sau khi được phê duyệt trúng thầu, nhưng với số lượng rất ít, do vậy về tổng thể không làm ảnh hưởng lớn đến kết quả đấu thầu và nguồn lực dự trữ quốc gia hàng năm. Đến năm nay mới xuất hiện tình trạng nhiều doanh nghiệp từ chối ký hợp đồng
"Theo đánh giá của các chuyên gia cũng như báo cáo của các Cục DTNN khu vực và các doanh nghiệp, nguyên nhân các nhà thầu trúng thầu nhưng từ chối ký hợp đồng là do ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19 nên nhu cầu dự trữ và mua tạm trữ lương thực của các doanh nghiệp, người dân trong nước tăng cao.
Mặt khác, trong những tháng đầu năm, thị trường xuất khẩu gạo của các doanh nghiệp đi các nước (Philippines, Malaysia, Trung Quốc...) tăng mạnh, dẫn đến thị trường giao dịch gạo trong thời gian qua rất sôi động, giá gạo liên tục tăng từ 1.200 - 2.000 đ/kg so với thời điểm mở thầu (ngày 12/3/2020) nên nhà thầu không thực hiện được, từ chối ký hợp đồng", ông Lê Văn Thời lý giải.
Trước tình trạng doanh nghiệp hủy ký hợp đồng, để bảo đảm số lượng gạo dự trữ theo chỉ đạo của Thủ tướng, hôm 16/4, Tổng cục DTNN đã phê duyệt kế hoạch đấu thầu để các Cục DTNN khu vực tổ chức đấu thầu lại. Thời gian mở thầu sẽ diễn ra vào 12/5 tới. Dự kiến, thời gian hoàn thành nhập gạo trong tháng 6/2020.
Bên cạnh đó, Tổng cục DTNN cũng đề nghị Chính phủ chỉ đạo các Bộ, ngành có liên quan nghiên cứu sửa đổi Luật Đấu thầu để quy định mức bảo đảm dự thầu cao hơn hoặc bổ sung thêm chế tài xử lý những doanh nghiệp "bùng" ký hợp đồng khi trúng thầu.
Theo quy định hiện hành, trong trường hợp nhà thầu trúng thầu từ chối ký hợp đồn thì nhà thầu sẽ không được nhận số tiền bảo đảm dự thầu là 1,5 đến 3% giá trị gói thầu. Số tiền này sẽ bị thu nộp vào ngân sách nhà nước. Theo Tổng cục DTNN, với mức bảo đảm dự thầu này, trong trường hợp thị trường có biến động tăng giá cao thì chưa đủ ràng buộc trách nhiệm của nhà thầu khi trúng thầu.
Trong một diễn biến liên quan, Văn phòng Chính phủ vừa có công văn truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng yêu cầu Thanh tra Chính phủ tiến hành thanh tra đột xuất việc chấp hành các quy định trong công tác quản lý nhà nước về xuất khẩu gạo thời gian qua. Mục đích của việc thanh tra là tiến hành làm rõ có hay không dấu hiệu trục lợi, tiêu cực trong công tác quản lý nhà nước về xuất khẩu gạo để xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Ngay trong ngày 20/4, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng cũng đã ký 2 văn bản liên quan đến vấn đề này. Một văn bản gửi tới Bộ trưởng Bộ Công an, một công văn cho Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan, đề nghị 2 đơn vị chỉ đạo các cơ quan liên quan xem xét, điều tra, xác minh làm rõ các nội dung nêu trên để xử lý nghiêm mọi hành vi vi phạm pháp luật của các tổ chức, cá nhân. Đồng thời, xử lý trách nhiệm các tổ chức, cá nhân trong trường hợp đưa thông tin xuyên tạc, sai sự thật.

TUẤN VIỆT