BizLIVE - Nông dân miền Tây đang xuống giống vụ Đông Xuân 2021-2022, cũng là vụ lúa chính trong năm. Vụ này giá phân bón, vật tư nông nghiệp đầu vào đều tăng mạnh nhưng giá lúa không bằng các vụ trước khiến bà con vừa làm vừa lo lỗ vốn.
Sản xuất lúa Đông Xuân: Nông dân miền Tây vừa làm vừa lo
Ảnh minh họa/Báo Long An
Ông Lê Thanh Tùng, Phó cục trưởng Cục trồng trọt - Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết, diện tích xuống giống vụ Đông Xuân 2021-2022 ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) là 1,56 triệu ha. 
Theo số liệu cập nhật hàng tuần Cục trồng trọt tổng hợp tiến độ xuống giống từ các tỉnh thành, hiện diện tích xuống giống ở ĐBSCL đạt khoảng 700 ngàn/1,56 triệu ha kế hoạch và khu vực này vẫn đang tiếp tục xuống giống. Dự kiến, cuối tháng 11 sẽ có khoảng 800-900 ngàn ha. 
Giá phân bón tăng gấp 2,5 lần so với vụ Đông Xuân trước
Vụ Đông Xuân năm nay sẽ không có gì khác so với các vụ trước và người nông dân sẽ không lo lắng nếu như giá vật tư nông nghiệp, nhất là giá phân bón không tăng gấp 2,5 lần như hiện nay.
Ông Đặng Hữu Chơn, đại lý phân bón cấp I ở huyện Phú Tân, tỉnh An Giang cho biết, mới vào vụ mà tình hình phân bón có vẻ căng thẳng, mặc dù sản xuất trong nước thừa cung phân urê phục vụ cho mùa vụ, nhưng có những lúc nhà máy phải dừng sản xuất để bảo trì cộng với tình hình nguyên liệu đầu vào và logictics phập phù đã ảnh hưởng không ít.
Song, nhìn chung nguồn cung phân bón vụ Đông Xuân này sẽ đảm bảo nhưng sẽ nhỏ giọt do tâm lý của đại lý cấp I và cấp II đều không dám nhập về nhiều; họ sợ giá phân sụt sẽ bị thua lỗ.
So với vụ Đông Xuân năm rồi giá phân bón các loại năm nay tăng gấp 2,5 lần. Đây là mức giá mà trong lịch sử 32 năm sản xuất lúa gạo ở ĐBSCL mới có lần đầu.
Cụ thể, phân urê Cà Mau hạt đục tan chậm đại lý cấp I đưa về cho cấp II giá 960.000 đồng/bao (50kg). Phân urê Ninh Bình sử dụng công nghệ cũ hạt trong bình thường khoảng 920.000 đồng/bao.
Giá phân urê quá cao nên giá bán đến tay nông dân bao gồm chi phí vận chuyển bốc xếp mà đại lý chỉ cộng thêm 10.000 đồng/bao nên lãi “rất mỏng” vài ngàn đồng/bao. 
Phân DAP nhập khẩu từ Philippines và DAP nhập khẩu từ Hàn Quốc giá khoảng 1,37 triệu đồng/bao.
So với vụ Đông Xuân năm rồi giá phân bón các loại năm nay tăng gấp 2,5 lần.
“Giá phân bón trên thị trường rất cao. Đây là mức giá mà trong lịch sử 32 năm sản xuất lúa gạo ở ĐBSCL mới có lần đầu. Không chỉ phân bón mà thuốc bảo vệ thực vật và giá thuê nhân công tất cả đều tăng, nên giá thành vụ Đông Xuân năm nay sẽ tăng từ 20-25% và tương đương 4.000 đồng/kg lúa. 
Với giá thành này lúa phải được bán xoay quanh mức 7.000 đồng/kg thì người nông dân mới đúng có lời. Nếu giá lúa từ 5.000-5.500/kg thì hòa vốn nếu cộng tiền quỹ đất thì lỗ”, một đại lý phân bón tính toán.
Trước đây giá phân bón rẻ nên người nông dân có tâm lý lạm dụng phân bón hóa học, bây giờ phân bón, vật tư đầu vào tăng giá mạnh nên bà con đang tìm các loại giống lúa ít “ăn” phân để trồng và bón phân cầm chừng chứ không dám bón “thẳng tay” như trước đây. Như vậy, nhìn ở góc độ môi trường và an toàn thực phẩm cũng có cái lợi.
Nhập khẩu phân bón tăng mạnh
Theo thống kê mới nhất của Tổng cục Hải quan, trong 15 ngày đầu tháng 11/2021, cả nước đã nhập khẩu 166.688 triệu tấn phân bón các loại, kim ngạch 62,273 triệu USD. So với 15 ngày đầu tháng 11/2020 tăng 26,66% về lượng và tăng 78,5% về giá trị.
Cộng dồn đến cuối kỳ báo cáo đạt 3.945.570 tấn, trị giá hơn 1,196 tỷ USD, so với cùng kỳ năm ngoái tăng 19,79% về lượng và tăng 46,26% về trị giá. Giá trung bình 301,5 USD/tấn. 
Việt Nam nhập khẩu phân bón nhiều nhất từ thị trường Trung Quốc. Trong tháng 10/2021 nhập khẩu phân bón từ thị trường này tăng 30,4% về lượng, tăng 52% về kim ngạch và tăng 16,7% về giá so với tháng 9/2021, đạt 143.694 tấn, tương đương 55,72 triệu USD, giá 387,8 USD/tấn. 
Tính chung, cả 10 tháng nhập khẩu 1,7 triệu tấn, trị giá 490,31 triệu USD, giá trung bình 288,8 USD/tấn, tăng cả lượng, kim ngạch và giá so với cùng kỳ năm 2020, chiếm 44,6% trong tổng lượng và chiếm 42,7% trong tổng kim ngạch nhập khẩu phân bón của cả nước.
Đông Nam Á là thị trường lớn thứ 2 đạt 429.531 tấn, trị giá 151,21 triệu USD, giá trung bình 352 USD/tấn, tăng 42,8% về lượng, tăng 108,8% về kim ngạch, tăng 46,6% về giá so với cùng kỳ.
Đứng thứ 3 là thị trường Nga đạt 329.307 tấn, trị giá 112,91 triệu USD, giá trung bình 342,9 USD/tấn, tăng 12% về lượng, tăng 22,5% kim ngạch, tăng 9,3% về giá so với 10 tháng năm 2020.
Giá thành vụ Đông Xuân năm nay sẽ tăng từ 20-25% và tương đương 4.000 đồng/kg lúa.  Như vậy lúa phải được bán quanh mức 7.000 đồng/kg thì người nông dân mới đúng có lời. Nếu giá lúa từ 5.000-5.500/kg thì hòa vốn, nếu cộng tiền quỹ đất thì lỗ.
Phân bón Việt Nam chủ yếu xuất khẩu sang Campuchia
Ở chiều ngược lại, xuất khẩu phân bón các loại ra thị trường nước ngoài 15 ngày đầu tháng 11/2021 đạt 63.736 tấn, trị giá hơn 30,753 triệu USD, so với 15 ngày đầu tháng 11/2020 tăng gấp 1,94 lần về lượng tăng 3,04 lần về trị giá. 
Cộng dồn từ đầu năm đến cuối kỳ báo cáo đạt 1.128.175 tấn, trị giá 410,308 triệu USD. So với cùng kỳ năm ngoái tăng 9,44% về lượng, tăng 36,49% về trị giá.
Trong đó, xuất khẩu phân bón tháng 10 tăng tháng thứ 2 liên tiếp, tăng 22,3% về lượng, tăng 23% về kim ngạch và tăng 0,8% về giá so với tháng 9. So với tháng 10/2020 thì giảm 19,9% về lượng, nhưng tăng 19,3% kim ngạch và giá tăng 48,9%, đạt 108.015 tấn, tương đương 46,41 triệu USD, giá trung bình 429,6 USD/tấn.
Tính chung 10 tháng năm 2021, xuất khẩu phân bón tăng cả khối lượng, kim ngạch và giá so với cùng kỳ năm 2020. 
Trong 10 tháng đầu năm 2021, Campuchia là thị trường tiêu thụ chủ yếu các loại phân bón xuất khẩu của Việt Nam, chiếm 44,7% trong tổng lượng và chiếm 47,3% trong tổng kim ngạch xuất khẩu phân bón, đạt 476.109 tấn, tương đương trên 179,37 triệu USD, giá trung bình 376,8 USD/tấn, tăng 39,6% về lượng, tăng 68,2% về kim ngạch và tăng 20,5% về giá so với cùng kỳ năm 2020.
Kế đến là thị trường Lào đạt 45.351 tấn, tương đương 18,71 triệu USD, giá trung bình 412,5 USD/tấn, tăng 26% về lượng, tăng 37% về kim ngạch và tăng 8,6% về giá so với cùng kỳ năm 2020.
Hiện Việt Nam còn xuất khẩu phân bón sang thị trường Mozambique và Malaysia.

NGUYỄN HUYỀN