BizLIVE - "Tôi tin chắc những gì cán bộ y tế chúng tôi đã thực hiện trong thời gian qua, nếu được bảo đảm thu nhập để yên tâm công tác thì chúng tôi xin hứa sẽ không thua kém bất cứ ngành y nào trong khu vực", đại biểu Nguyễn Lân Hiếu cho biết.
PGS. Nguyễn Lân Hiếu: Mong những bất cập của ngành y sẽ có hướng thoát sau đại dịch
PGS. Nguyễn Lân Hiếu (đại biểu đoàn Bình Định) - Ảnh: Quốc hội
Là một bác sĩ trực tiếp tham gia vào tuyến đầu chống dịch, PGS. Nguyễn Lân Hiếu (đại biểu đoàn Bình Định) đã dành trọn 5 phút để phát biểu về những trăn trở và đề xuất liên quan đến công tác phòng chống dịch COVID-19.
Ông cho rằng những phân tích của các đại biểu đã mổ xẻ việc chống dịch thời gian vừa qua dưới góc nhìn của nhiều ngành nghề, nhiều quan điểm cá nhân. Đó là những ý kiến giá trị để Quốc hội, Chính phủ, các bộ ngành tham khảo.
"Những ý kiến đó đều nhằm mục đích là rút kinh nghiệm để làm tốt hơn kể từ bây giờ", ông nói.
5 đề xuất trong công tác phòng chống COVID-19
Từ kinh nghiệm thực tế bản thân đã tham gia chống dịch tại nhiều địa phương, cũng như học tập, rút kinh nghiệm từ chống dịch ở một số nước châu Âu, đại biểu Nguyễn Lân Hiếu nêu 5 đề xuất liên quan đến vấn đề chống COVID-19.
Thứ nhất, các cơ quan cần tập trung rà soát lỗ hổng trong việc bảo vệ nhóm dân số nguy cao nếu bị COVID tấn công như người già, người có bệnh nền, phụ nữ có thai...; có biện pháp bảo vệ các cơ sở y tế, viện dưỡng lão để không trở thành ổ dịch; tiêm phủ mũi 1 cho đại bộ phân dân số để ngăn chặn tử vong, rồi lần lượt tính đến mũi 2, mũi 3.
Thứ hai, cần khẩn trương ứng dụng tin học, công nghệ trong theo dõi, điều trị người mắc COVID-19 trên phạm vi toàn quốc, không để riêng một bộ chủ trì trong triển khai lĩnh vực quan trọng này; hội đồng nghiệm thu phần mềm phải có các chuyên gia có kinh nghiệm, tâm huyết trong lĩnh vực y tế, công an, quân đội và người đang trực tiếp tham gia chống dịch.
Sau khi thử nghiệm hoàn chỉnh cần triển khai diện rộng toàn diện tránh hiện tượng ‘đầu voi, đuôi chuột’ của những phần mềm mang tiếng là phần mềm của quốc gia trước đây.
Theo ông Hiếu, rào cản lớn nhất là các cơ quan nhà nước chưa thống nhất về quy định, quy trình, chưa tường minh dẫn đến hiệu quả ứng dụng công nghệ thông tin còn khiêm tốn so với tiềm năng của lĩnh vực này. Do đó, ông đề nghị, các ứng dụng cần xây dựng trên tiêu chí đơn giản và rộng mở. Đơn giản là mọi người dân đều có thể sử dụng được, thời gian nhập dữ liệu ngắn nhất. Rộng mở là có thể tích hợp với tất cả các phần mềm sẽ triển khai trong tương lai.
Thứ ba, ông đề nghị mở cửa từ từ nhưng nhất quán theo khuyến cáo y khoa chứ không mở cửa cảm tính. Hiện nay, Việt Nam đã không còn theo đuổi "zero COVID", vì vậy, không cần cách ly đại trà diện rộng với F1, F2, F3. Nếu F1 đã âm tính thì không còn F2, F3 nữa. Cũng không nên dùng thuật ngữ F2, F3 bị cách ly nữa. Người dân trở lại cuộc sống bình thường theo quy tắc sống an toàn với dịch.
"Chúng ta không sợ COVID nhưng cũng không chủ quan để dịch bùng phát diện rộng. Tôi tin Bộ Y tế đã chuẩn bị các nguyên tắc cụ thể này, chỉ cần các địa phương lắng nghe, tin tưởng thực hiện. Thủ tướng cũng từng khẳng định không dùng chiến thuật zero COVID nữa mà mở cửa an toàn với 3 trụ cột và bằng chứng là nền kinh tế đang chao đảo đã có những tia sáng hy vọng", ông Hiếu nói.
Thứ tư, ông cho rằng ngành y tế cần chú trọng đầu tư chuyên môn, cơ sở vật chất ở cấp huyện, xã phường; đưa mục tiêu cụ thể vào chương trình phát triển kinh tế - xã hội năm 2022.
Ông Hiếu bộc bạch "khi cầm tấm bằng khen trong tôi luôn có hai luồng tình cảm trái ngược. Có niềm vui nhưng buồn nhiều hơn. Buồn vì có nhiều người xứng đáng hơn tôi chưa được ghi nhận. Buồn vì biết rằng sau đó mọi chuyện lại có thể quay lại như cũ. Buồn vì những thiệt thòi của ngành ai cũng ghi nhận lúc này nhưng hết dịch thì chưa chắc đã thay đổi được".
Do đó, giải pháp thứ năm mà ông nêu ra là mong muốn sau đại dịch không thể nào quên này, những chế độ chính sách, những bất cập của ngành y sẽ được giải quyết và có hướng thoát ra.
"Một vị lãnh đạo ngành y tế bị khiển trách, cảnh cáo, thậm chí vướng vào vòng lao lý đều khiến chúng ta hết sức đau lòng. Những lỗi cá nhân chắc chắn phải trả giá nhưng lỗi quy trình, lỗi hệ thống cho dù đã được chỉ ra nhưng sao thay đổi lại khó vô cùng. Một giám đốc bệnh viện rất cần chuyên môn, tuy nhiên không chắc ông ấy đã nắm vững về quản lý hoặc các quy định lắt léo như hiện nay. Vậy nên rất cần các cơ chế rõ ràng để được mua sắm trang thiết bị, thuốc men, mà tốt nhất là tách rời ra khỏi lĩnh vực chuyên môn", đại biểu Nguyễn Lân Hiếu đề xuất.
Ông nêu dẫn chứng, khi ông được bổ nhiệm làm Giám đốc Bệnh viện Hồi sức cấp cứu COVID tại Bình Dương, đồng thời đã bổ nhiệm một người khác làm giám đốc chuyên môn, lo về trang thiết bị, vật tư y tế.
"Với mô hình mới đó, bệnh viện đã hoạt động trơn chu, hiệu quả cho dù được thành lập trong hoàn cảnh vô cùng cấp bách. Đây là ví dụ cho thấy những bất cập trong hệ thống cần được điều chỉnh càng sớm càng tốt, nếu không muốn nhận hậu quả to lớn hơn", ông cho biết.
"Tôi tin chắc những gì cán bộ y tế chúng tôi đã thực hiện trong thời gian qua, nếu được bảo đảm thu nhập để yên tâm công tác thì chúng tôi xin hứa sẽ không thua kém bất cứ ngành y nào ở trong khu vực", đại biểu Nguyên Lân Hiếu bày tỏ.
Cần hoàn thiện hành lang pháp lý cho công tác điều hành hệ thống y tế
Trước đó, trong phiên thảo luận sáng 8/11, đại biểu Nguyễn Công Long (đoàn Đồng Nai) cũng đã nêu lên ý kiến về thực trạng nhiều cán bộ quản lý, lãnh đạo ngành y tế các cấp bị truy cứu trách nhiệm hình sự do vi phạm pháp luật về kinh tế thời gian gần đây.
“Không gì đau xót hơn khi pháp luật phải xử lý những người thuộc đội ngũ tinh hoa của đất nước. Dù là thầy thuốc, thầy giáo thì họ là những con người có chức vụ quyền hạn, mọi vi phạm pháp luật đều phải chịu trách nhiệm và xử lý nghiêm minh”, đại biểu tỉnh Đồng Nai nói.
Đại biểu Nguyễn Công Long (đoàn Đồng Nai) - Ảnh: Quốc hội
Theo ông, trong xã hội những người được coi là chuẩn mực, được xã hội nể trọng mà vi phạm pháp luật thì rất đáng lo ngại. Cơ quan tố tụng ngoài nhiệm vụ điều tra, xử lý, cần phát hiện nguyên nhân, điều kiện phạm tội, kiến nghị cơ quan hữu quan áp dụng biện pháp phòng ngừa.
Ông cho rằng đã đến lúc cần nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng hạn chế yếu kém trong công tác quản lý, điều hành hệ thống y tế hiện nay.
Đưa ra một số vụ việc gần đây, đại biểu Nguyễn Công Long cho rằng lãnh đạo một số bệnh viện không chỉ vi phạm quy định về chức vụ mà còn về kinh tế như quy định đấu thầu, kế toán.
"Có lẽ, khi thông qua Bộ luật hình sự 2015, các nhà làm luật cũng không thể hình dung được tội phạm về kinh tế có thể chuyển hóa như vậy. Chủ thể tội phạm về kinh tế không chỉ là những người hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh mà còn là các cán bộ quản lý trong lĩnh vực y tế, giáo dục. Những vi phạm của các bác sỹ trong quản lý, điều hành các bệnh viện công lập có những nguyên nhân từ bất cập của hệ thống pháp luật và việc quản lý, điều hành nền kinh tế hay không?", ông đặt vấn đề.
Ông Long khẳng định nghề y là nghề đặc biệt, bác sĩ là những người được đào tạo chuyên sâu. Một bác sĩ được cất nhắc làm lãnh đạo một bệnh viện thì ngoài yêu cầu giỏi chuyên môn còn phải nhiều điều kiện khác về phẩm chất đạo đức, năng lực quản lý… Một giám đốc bệnh viện không chỉ phải chịu trách nhiệm về chuyên môn mà còn toàn bộ hành chính, nội vụ, cơ sở vật chất, mua sắm.
Với rất nhiều yêu cầu đặt ra, ông Long cho rằng các bác sĩ phải có kỹ năng đặc biệt mới có thể đảm bảo tính hoàn mỹ của công việc.
Theo ông Long, trong mô hình y tế trên thế giới, các bác sĩ chỉ nên giữ vai trò quản lý về mặt chuyên môn. Họ có thể yêu cầu đảm bảo cung ứng thiết bị y tế để đảm bảo công việc còn mua sắm do các bộ khác thực hiện.
Đại biểu tỉnh Đồng Nai cho rằng việc đòi hỏi nhiều chuyên môn khác nhau là nguyên nhân dẫn đến các sai phạm gần đây. Ngoài việc xử lý nghiêm sai phạm, cần hoàn thiện hành lang pháp lý, đồng thời ngăn ngừa vi phạm tiêu cực trong ngành y tế. Như vậy sẽ giúp các bác sĩ không vướng vào vòng lao lý, không phải làm những công việc họ không được làm và không phải làm.

HOÀNG HÀ