BizLIVE - Theo GS. Trần Thọ Đạt, về năng lực y tế, nhiều nước ở trạng thái như Việt Nam đã và đang mở đường bay quốc tế. Nếu chúng ta chần chừ sẽ chậm chân, lỡ nhịp khi thị trường hàng không quốc tế đã hồi phục.
“Nếu chần chừ, Việt Nam sẽ chậm chân, lỡ nhịp khi thị trường hàng không quốc tế hồi phục”
GS, TS. Trần Thọ Đạt, Chủ tịch Hội đồng khoa học và đào tạo, Trường Đại học Kinh tế quốc dân, Thành viên tổ Tư vấn của Thủ tướng Chính phủ
Phát biểu tại toạ đàm trực tuyến: “Cách nào mở lại đường bay quốc tế an toàn"? do Báo Giao thông tổ chức sáng 10/11, ông Võ Huy Cường, Phó Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam cho biết, dặm đường xa đang gặp phải bão táp mưa sa do SARS-CoV-2.
"Việt Nam đã có rất nhiều lần định mở lại đường bay quốc tế và chắc chắn sẽ mở lại trong thời gian tới.", ông Cường khẳng định.
Kể từ khi phát hiện dịch bệnh có nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến nước ta, Việt Nam đã có những bước chuẩn bị rất quan trọng để duy trì các đường bay quốc tế trong bối cảnh hạn chế đi lại bằng đường hàng không.
Từ mùng 5 Tết, Chính phủ đã họp và lần lượt có những hạn chế trong việc di chuyển và hạn chế người nước ngoài vào Việt Nam. Đây là nguy cơ được đánh giá là tiềm ẩn khả năng lây nhiễm dịch bệnh từ bên ngoài vào Việt Nam. Ngược lại các chuyến bay xuất phát từ Việt Nam, chúng ta không hạn chế.
Có thể khẳng định, về vận tải hàng không, chúng ta không bị đứt đoạn hoạt động vận chuyển, chúng ta chỉ có là quá trình nối lại, quy định, tạo điều kiện cho khách từ nước ngoài vào Việt Nam.
Hiện nay, với các đường bay quốc tế chúng ta vẫn duy trì. Dù không được thường lệ như trước đây, bởi nhiều nơi đã hạn chế các chuyến bay. Tuy nhiên, đã đến lúc chúng ta phải xem xét mở lại các chuyến bay thường lệ quốc tế, ông Cường nói.
Vậy căn cứ nào để chúng ta mở lại các đường bay quốc tế? Từ tháng 9/2020, Chính phủ đã có chủ trương nghiên cứu cụ thể các điều kiện để mở lại các chuyến bay quốc tế đến Việt Nam với nhiều kịch bản, kế hoạch khác nhau. Tuy nhiên, để mở lại đường bay quốc tế cần chuẩn bị rất tốt.
MỞ LẠI ĐƯỜNG BAY QUỐC TẾ LÀ SỰ KIỆN RẤT LỚN
Trước đây, các nước đều đóng cửa các đường bay quốc tế, song đến nay nhiều quốc gia đã quyết định mở lại. Đơn cử như Hoa Kỳ vừa mở lại đường bay quốc tế thường lệ từ 8/11.
Đây là một sự kiện cực kỳ lớn đối với thế giới. Hiện quốc gia này đang phải đối mặt với thực trạng hành khách xếp hàng dài làm thủ tục nhập cảnh, ông Cường cho hay.
Trước đó, Thái Lan, Australia cũng quyết định mở cửa biên giới để công dân Australia có điều kiện trở về thăm quê hương, gia đình. Ngày 1/1/2022, Thái Lan cũng có quyết định bổ sung cho công dân 17 quốc gia đến không phải cách ly, trong đó có công dân Việt Nam. Singapore cũng bổ sung 4 quốc gia Đông Nam Á đến không phải cách ly, trong đó có Việt Nam đến không phải cách ly.
Cục Phó Cục Hàng không Việt Nam cũng đánh giá, đây là điều rất đáng mừng. Bởi các quốc gia này đã tích lũy kinh nghiệm phòng chống dịch, tiêm vaccine diện rộng trong dân cư để tạo ra sức chống chọi COVID-19.
"Việt Nam đang đi theo hướng như vậy, chúng ta đã có những quan điểm thay đổi rất căn bản từ năm 2020 đến nay, từ be bờ đắp đất, Zero Covid sang sống chung với COVID-19. Quan điểm mạnh mẽ của Đảng, Chính phủ là linh hoạt, thích ứng như vậy để phát triển kinh tế", ông Cường nhấn mạnh.
Vì vậy, Bộ Giao thông vận tải (GTVT) đã báo cáo Chính phủ mở lại các đường bay quốc tế xuất phát từ thực tiễn, từ kinh nghiệm các nước và từ chính nhu cầu cuộc sống để tái lập các chuyến bay vì nhiều mục đích khác nhau như: Đầu tư, thương mại, du lịch, nghiên cứu thị trường, ngoại giao… 
 Ông Võ Huy Cường, Phó Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam
ĐÂY LÀ THỜI ĐIỂM PHÙ HỢP ĐỂ MỞ LẠI ĐƯỜNG BAY QUỐC TẾ
Đồng quan điểm với ông Võ Huy Cường, GS, TS. Trần Thọ Đạt, Chủ tịch Hội đồng khoa học và đào tạo, Trường Đại học Kinh tế quốc dân, Thành viên tổ Tư vấn của Thủ tướng Chính phủ cũng cho rằng, hiện đã là thời điểm phù hợp để mở lại các đường bay quốc tế sau khi cân nhắc nhiều khía cạnh, nhiều yếu tố.
"Đây là 'thiên thời địa lợi', các yếu tố khách quan và chủ quan đã tạo dựng nên luận điểm cho rằng đây là thời điểm phù hợp mở lại đường bay quốc tế", GS. Đạt nói.
Tuy nhiên, để mở lại đường bay quốc tế vẫn phải phụ thuộc vào tình hình kiểm soát dịch bệnh và khả năng ứng phó với các đợt bùng phát dịch mới có thể xảy ra.
Về phương diện kinh tế, chúng ta không thể chắc chắn bao giờ dịch kết thúc. Tuy nhiên, một điều rất quan trọng là nền tảng chống dịch của thế giới cũng như Việt Nam đang được củng cố, GS. Đạt cho hay.
Việt Nam đã trải qua đợt dịch thứ 4, đợt dịch này có tác động rất lớn về y tế và kinh tế. Tuy nhiên, nó cũng giúp Việt Nam tích lũy thêm nhiều kinh nghiệm chống dịch. Bên cạnh đó, tỷ lệ tiêm vaccine ở Việt Nam hiện đã đạt hơn 80% tiêm mũi 1, hơn 40% tiêm mũi 2. Như vậy, về nền tảng y tế phòng và chống dịch, Việt Nam đã đạt được mức độ tiêm chủng tương đương với các nền kinh tế phát triển.
Về năng lực y tế, nhiều nước ở trạng thái như Việt Nam đã và đang mở đường bay quốc tế như ông Cường vừa liệt kê. Nếu chúng ta chần chừ sẽ chậm chân, sẽ lỡ nhịp khi thị trường hàng không quốc tế đã hồi phục, GS. Đạt nhấn mạnh.
Hàng không là một trong những lĩnh vực đang chịu nhiều thiệt hại nhất do COVID-19 (Ảnh minh hoạ)  
Về kinh tế, Việt Nam đã chịu cú sốc giảm lớn nhất từ trước đến nay. GDP quý 3 sụt giảm -6,17%, ứng với quý có số ca mắc COVID-19 lớn nhất. Nền kinh tế thực sự đã tạo đáy, đang trong quá trình thoát đáy đi lên. Có thể thời gian tới, số ca mắc COVID-19 có thể vẫn cao. Nhưng số ca này trong bối cảnh tỷ lệ tiêm chủng đã cao, hy vọng tỷ lệ tử vong sẽ thấp.
Với phương châm không thể phong toả mãi, cần chung sống chủ động, an toàn, hiệu quả với dịch bệnh, nền kinh tế của chúng ta chắc chắn sẽ phục hồi từng bước. Tốc độ phục hồi phụ thuộc vào kiểm soát dịch đến đâu. Khi kinh tế phục hồi, ngành bị tác động mạnh nhất do dịch bệnh sẽ có sức bật mạnh nhất và nhanh nhất, trong đó có hàng không và du lịch.
Tuy nhiên, khác với sức bật của hàng không, lần phục hồi này sẽ từ từ và thoải hơn. Hành khách sẽ thận trọng và e dè hơn, nhu cầu vì thế sẽ không bật tăng mạnh mẽ.
Về kinh tế, có thể thấy khá rõ, mở lại đường bay quốc tế có nhiều thuận lợi. Kinh tế thế giới đang phục hồi mạnh mẽ. Những nền kinh tế đầu tàu đang nhanh chóng lấy lại những gì đã mất trong 2 năm qua.
Tổng cầu của những nền kinh tế tăng trưởng mạnh là cơ hội tốt cho thị trường của chúng ta tăng trưởng lại. 9 tháng vừa qua, chúng ta nhập siêu, nhưng bắt đầu từ tháng 10 đã xuất siêu trở lại. Cùng với đó, Hiệp định thương mại tự do lớn nhất toàn cầu sẽ có hiệu lực từ 1/1/2022, tạo xung lực lớn cho nền kinh tế.
Khi Việt Nam kiểm soát tốt dịch, sẽ mang lại cơ hội đầu tư mới, dòng vốn FDI trong thời gian qua vẫn tăng và sẽ tăng trở lại trong thời gian tới.
Thứ ba, đó là sự khôi phục chuỗi cung ứng đứt gãy trước đây sẽ được khắc phục.
Tiếp đến, nhu cầu lao động xuất khẩu của Việt Nam sang các nước khác gia tăng. Nhu cầu đi học nước ngoài trở lại đang tăng, các trường nước ngoài đang có kế hoạch lại. Nhu cầu của giảng viên, sinh viên, các nhà khoa học sang Việt Nam để trao đổi cũng tăng.
Thời gian qua, đại dịch đã bào mòn hoạt động của các hãng hàng không. Nếu không có thêm dòng tiền thì sức chịu đựng của các hãng hàng không cũng chỉ có giới hạn. Điều này cho thấy cần sớm lập lại đường bay quốc tế để duy trì lợi thế cạnh tranh.
Việc khôi phục đường bay quốc tế thường lệ sẽ góp phần tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp hàng không. Việc này không chỉ cần thiết với sự hồi phục của ngành hàng không mà còn là vị thế của Việt Nam và sự phục hồi của toàn bộ nền kinh tế.
Khác với thời gian trước đây, trong bối cảnh hiện nay, chúng ta hiểu biết nhiều hơn về virus, cách lây nhiễm, điều trị cho bệnh nhân và hạn chế phát tán. Như vậy, chúng ta đủ điều kiện cần thiết về y tế, kinh tế để nối lại đường bay quốc tế. Chủ trương của Cục Hàng không Việt Nam khởi động đường bay này càng sớm càng tốt là một hướng đi đúng, GS. Đạt phân tích.
Đồng thời ông cũng nhắc lại phương châm mà Chính phủ đưa ra là linh hoạt, chậm nhưng chắc, chúng ta phải chung sống với COVID-19.
"Chúng ta không thể có nguồn lực dự trữ để có thể đóng cửa mãi được", ông Đạt nói.
Việc chia giai đoạn mở lại đường bay quốc tế như vậy là đủ thận trọng, đủ cần thiết, cần có lộ trình, quy định, quy trình để mở cửa là chắc chắn, tránh tối đa tình huống mở ra lại đóng lại.

HẠ AN