BizLIVE - Được ưu tiên cao nhất trong bố trí vốn đầu tư công, loạt dự án phủ khắp cả nước từ cao tốc Bắc - Nam, từ ĐBSCL đến miền núi phía Bắc, đường ven biển trải dọc đất nước... có mốc hẹn cơ bản hoàn thành vào 2025.
Sáng nay (24/7), Quốc hội họp phiên toàn thể nghe Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng trình bày tờ trình về kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 và báo cáo thẩm tra của Ủy ban Tài chính-Ngân sách.
Kiên quyết cắt giảm số lượng, kiểm soát chặt chẽ số dự án đầu tư công giai đoạn 2021-2025 là thông điệp từ bộ chuyên trách; kỳ vọng và mốc hẹn đối với người dân là kế hoạch hoàn thành loạt dự án hạ tầng giao thông phủ khắp đất nước.
Giao thông cũng là ngành được ưu tiên cao nhất trong bố trí vốn đầu tư công giai đoạn này.
"Phấn đấu tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công bình quân giai đoạn 2021-2025 trên 90%; số dự án hoàn thành trong giai đoạn chiếm trên 80% tổng số dự án được bố trí vốn" - Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng. Ảnh: VGP
Giảm tỷ trọng vốn đầu tư công trong cơ cấu vốn đầu tư toàn xã hội
Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng cho biết, mục tiêu của kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 là tiếp tục thực hiện hiệu quả cơ cấu lại đầu tư công theo hướng giảm tỷ trọng vốn đầu tư công trong cơ cấu vốn đầu tư toàn xã hội, xây dựng cơ chế thu hút nguồn vốn khu vực tư nhân trong và ngoài nước, hoàn thiện cơ bản kết cấu hạ tầng kinh tế-xã hội, tạo chuyển biến rõ nét trong đột phá chiến lược về hạ tầng trong nhiệm kỳ.
"Phấn đấu tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công bình quân giai đoạn 2021-2025 trên 90%; số dự án hoàn thành trong giai đoạn chiếm trên 80% tổng số dự án được bố trí vốn", ông Dũng cho biết.
Theo đó, dự kiến phương án phân bổ kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 với tổng mức vốn ngân sách Nhà nước (NSNN) thuộc kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 là 2.870 nghìn tỷ đồng, tăng 120 nghìn tỷ đồng (4,36%) so với mức đã báo cáo tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XIV. Trong đó, bao gồm 1.500 nghìn tỷ đồng vốn NSTW (1.200 nghìn tỷ đồng vốn trong nước, 300 nghìn tỷ đồng vốn nước ngoài) và 1.370 nghìn tỷ đồng vốn ngân sách địa phương.
Ngoài ra, mức dự phòng vốn NSTW là 10% (tương đương 150 nghìn tỷ đồng) bằng với mức dự phòng đã báo cáo Quốc hội tại kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XIV vào tháng 10/2020, tương đương giai đoạn 2016-2020.
Trong giai đoạn, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương dự kiến bố trí vốn cho khoảng 4.979 dự án, giảm hơn một nửa so với giai đoạn 2016-2020, trong đó có 2.236 dự án khởi công mới. Số vốn bố trí bình quân cho 1 dự án là 210,4 tỷ đồng, cao gấp 2,4 lần so với giai đoạn 2016-2020 (88 tỷ đồng/dự án).
Trong đó, vốn cho các hoạt động kinh tế chiếm 74,1% của tổng số vốn kế hoạch. Tiếp đến là lĩnh vực quốc phòng, chiếm 7,7%; Giáo dục, đào tạo và giáo dục nghề nghiệp chiếm 3,8%; Y tế, dân số và gia đình chiếm 3,2%; An ninh và trật tự, an toàn xã hội chiếm 2,9%...
Đáng chú ý, trong lĩnh vực hoạt động kinh tế, giao thông là ngành nhận được sự ưu tiên cao nhất về bố trí vốn, chiếm tới 52,3% số vốn NSTW và 68,8% số vốn của kế hoạch bố trí cho các hoạt động kinh tế trong cùng giai đoạn.
Dự kiến, tổng mức vốn ngân sách Nhà nước thuộc kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 là 2.870 nghìn tỷ đồng, bao gồm 1.500 nghìn tỷ đồng vốn NSTW và 1.370 nghìn tỷ đồng vốn ngân sách địa phương.
Với phương án bố trí vốn như trên, dự kiến kết quả đạt được của kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 là sẽ xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại cả về kinh tế và xã hội, hoàn thành các công trình quan trọng quốc gia, trọng điểm về giao thông, thích ứng với biến đổi khí hậu, hạ tầng thông tin, chuyển đổi số, phát triển kinh tế số, xã hội số…
Đến năm 2025, cơ bản hoàn thành các tuyến đường bộ cao tốc Bắc-Nam phía Đông; đường vành đai 3, vành đai 4 khu vực động lực Hà Nội, TP.HCM; tuyến nối vùng Nam Trung Bộ với Tây Nguyên, đầu tư hạ tầng cho phát triển vùng khu vực miền núi phía Bắc, các công trình đường bộ cao tốc và đường thủy nội địa cho vùng Đồng bằng sông Cửu Long; hoàn thành trên 1.700 km đường ven biển từ Quảng Ninh đến Kiên Giang; hành lang kinh tế Đông-Tây.
Đồng thời, sửa chữa nâng cấp, xây dựng các hồ chứa nước, các công trình thuỷ lợi trọng yếu ở vùng Tây Nguyên, Nam Trung Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long; bảo đảm an ninh nguồn nước phục vụ sản xuất và đời sống nhân dân vùng khan hiếm nước, hoàn thành 84 dự án kết nối liên vùng, dự án lan tỏa, có ý nghĩa thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của các địa phương...
Về các giải pháp thực hiện kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng cho biết sẽ huy động tối đa các nguồn lực đầu tư của nền kinh tế, trọng tâm là bảo đảm nguồn lực NSNN cho đầu tư tối thiểu là 2.870 nghìn tỷ đồng, trong đó vốn NSTW 1.500 nghìn tỷ đồng.
Tăng cường triển khai quyết liệt hơn nữa Luật Đầu tư công, đẩy mạnh công tác chuẩn bị đầu tư, nhất là các dự án quan trọng quốc gia, dự án trọng điểm; kiên quyết cắt giảm thủ tục không cần thiết, giao dự toán, giải ngân vốn đầu tư công gắn với trách nhiệm giải trình của tổ chức, cá nhân, nhất là người đứng đầu.
Cùng với đó là rà soát hoàn thiện các cơ chế, chính sách, quy định pháp luật về đầu tư công và các luật pháp có liên quan; kịp thời tháo gỡ vướng mắc, khó khăn, nghiên cứu sớm có quy định pháp luật phù hợp đối với việc tách giải phóng mặt bằng, tái định cư ra khỏi dự án đầu tư để đẩy nhanh tiến độ. Tiếp tục đơn giản hóa cao nhất về trình tự, thủ tục; tăng cường thực hành tiết kiệm, chống thất thoát, lãng phí trong đầu tư công.
Đồng thời, tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo, phân cấp, phân quyền, phân công, phân nhiệm, cá thể hóa trách nhiệm đi đôi với phối hợp, giám sát, kiểm tra, đánh giá việc thực hiện và khen thưởng, kỷ luật kịp thời, nghiêm minh. Kiên quyết cắt giảm số lượng, kiểm soát chặt chẽ số dự án và thời gian bố trí vốn, bảo đảm mục tiêu, hiệu quả, tính liên tục trong đầu tư công.
Kiên quyết siết chặt kỷ luật, kỷ cương, tăng cường kiểm tra, thanh tra, kiểm toán, giám sát, hậu kiểm, xử lý nghiêm vi phạm; kiểm soát chặt chẽ mục tiêu, hiệu quả sử dụng vốn đầu tư; bảo đảm công bằng, công khai, minh bạch, phòng, chống tham nhũng, lợi ích nhóm.
Cần có giải pháp khắc phục tình trạng dự án chậm tiến độ, điều chỉnh tổng mức đầu tư quá lớn
Trình bày báo cáo thẩm tra về kết quả thực hiện kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016-2020 và dự kiến kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính-Ngân sách Nguyễn Phú Cường cho biết, trong giai đoạn 2016-2020, kế hoạch đầu tư công trung hạn lần đầu tiên được triển khai thực hiện, là bước đổi mới quan trọng trong quản lý tài chính, ngân sách, đầu tư công trên cơ sở gắn kết giữa kế hoạch trung hạn 5 năm và dự toán hàng năm; nhiều tồn tại, hạn chế của giai đoạn 2011-2015 được từng bước khắc phục.
Tuy nhiên, Ủy ban Tài chính-Ngân sách nhận thấy kế hoạch đầu tư công trung hạn gia đoạn này vẫn còn một số tồn tại, hạn chế như nhiều dự án quan trọng quốc gia, dự án trọng điểm chậm tiến độ, một số công trình phải điều chỉnh tổng mức đầu tư quá lớn; nhiều trường hợp bố trí vốn không đúng tiến độ... Ủy ban Tài chính-Ngân sách đề nghị Chính phủ có giải pháp quyết liệt để khắc phục trong thời gian tới.
 
Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính-Ngân sách Nguyễn Phú Cường. Ảnh: Quốc hội
Về dự kiến kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025, Ủy ban Tài chính-Ngân sách cơ bản thống nhất với đề xuất của Chính phủ về quan điểm, mục tiêu, nguyên tắc, tiêu chí, định hướng, thứ tự ưu tiên trong phân bổ kế hoạch đầu tư công trung hạn.
Ủy ban Tài chính-Ngân sách cũng thống nhất dự kiến tổng mức vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025; mức dự phòng NSTW 10%, dự phòng ngân sách địa phương do Hội đồng nhân dân quyết định theo quy định của Luật Đầu tư công.
Đối với số vốn đã có danh mục dự án, có đầy đủ chủ trương đầu tư, Ủy ban Tài chính-Ngân sách đề nghị, sau khi Quốc hội quyết định kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025, Thủ tướng Chính phủ Chính phủ khẩn trương giao kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 bảo đảm theo đúng quy định tại khoản 2 Điều 52 Luật Đầu tư công.
Đối với số vốn chưa có danh mục dự án hoặc dự án chưa có đầy đủ chủ trương đầu tư, Ủy ban Tài chính, Ngân sách đề nghị trình Quốc hội giao Chính phủ khẩn trương hoàn thiện thủ tục đầu tư, Quốc hội ủy quyền Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến trước khi giao kế hoạch đầu tư công trung hạn như đã thực hiện trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XIV nhằm bảo đảm linh hoạt, kịp thời nhưng vẫn bảo đảm trách nhiệm của cơ quan dân cử trong phân bổ NSNN.

HOÀNG HÀ