BizLIVE - Đăng ký kinh doanh và tiếp cận điện năng là 2 chỉ số được doanh nghiệp đánh giá có sự cải thiện tốt nhất trong giai đoạn 2014-2020. Ngược lại, thủ tục phá sản doanh nghiệp bị đánh giá là ít có sự chuyển biến nhất.
Mất 6 năm để giảm thời gian đăng ký kinh doanh từ 12 xuống 6 ngày
Hội thảo công bố báo cáo Chương trình cải cách môi trường kinh doanh Việt Nam: Góc nhìn từ doanh nghiệp diễn ra sáng 20/4
Sáng 20/4, tại Hội thảo công bố báo cáo Chương trình cải cách môi trường kinh doanh Việt Nam: Góc nhìn từ doanh nghiệp do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức, ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch VCCI đánh giá, đã có những thay đổi lớn trong môi trường đầu tư kinh doanh tại Việt Nam trong thời gian qua như: Môi trường kinh doanh đã trở nên an toàn hơn, bình đẳng hơn giữa các thành phần kinh tế, thủ tục hành chính đã được cải thiện, chi phí không chính thức có chiều hướng giảm…
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả cải cách nhờ thực hiện Nghị quyết 02/2020 và Nghị quyết 35/2016 của Chính phủ, ông Lộc cũng chỉ ra rằng, những thách thức cần đặt ra đối với việc cải thiện môi trường kinh doanh trong 05 năm tới sẽ khó khăn hơn rất nhiều so với những gì đã làm được.
"Đây chính là lúc cần có sự chung tay góp sức của tất cả các doanh nghiệp, các hiệp hội doanh nghiệp, các cơ quan, từng cán bộ trong bộ máy nhà nước, không chỉ bằng công sức mà còn phải cả trí tuệ để có thể tiếp tục đưa môi trường kinh doanh của Việt Nam tiến lên", ông Lộc nói.
Bà Trần Thị Hồng Minh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM) cũng nhấn mạnh 2 vấn đề trọng tâm đã có cải thiện tích cực là cải cách về điều kiện kinh doanh và quản lý, kiểm tra chuyên ngành.
Tuy nhiên, bà Minh cho rằng môi trường kinh doanh vẫn còn nhiều trở ngại với doanh nghiệp như: các điều kiện kinh doanh bất cập ở cấp luật; điều kiện kinh doanh chồng chéo, không cần thiết, không minh bạch hoặc can thiệp sâu vào quyền tự quyết của doanh nghiệp; hoạt động kiểm tra chuyên ngành chuyển biến chậm; cơ chế một cửa chưa thực sự hiệu quả khi doanh nghiệp vẫn phải nộp kèm bản giấy, thiếu kết nối giữa các bộ ngành, hệ thống công nghệ thông tin bị nghẽn. 
ĐĂNG KÝ KINH DOANH GIẢM 50% THỜI GIAN 
Phân tích về những kết quả mà Nghị quyết 02 đạt được, ông Đậu Anh Tuấn, Trưởng Ban Pháp chế, VCCI cho rằng, trong 11 lĩnh vực của Nghị quyết 02, các lĩnh vực thành lập doanh nghiệp, tiếp cận điện năng vẫn được đánh giá cao nhất. Lĩnh vực phá sản doanh nghiệp được đánh giá thấp nhất.
Cụ thể, lĩnh vực thành lập doanh nghiệp đạt tỷ lệ 72,5% doanh nghiệp đánh giá là có cải thiện, còn lĩnh vực tiếp cận điện năng đạt 65,9% doanh nghiệp đánh giá có sự chuyển biến tốt hoặc rất tốt. Ngược lại, lĩnh vực phá sản doanh nghiệp chỉ có 44,4% doanh nghiệp đánh giá tốt hoặc rất tốt. Có 8/11 lĩnh vực còn lại có điểm số tập trung trong khoảng từ 52 đến hơn 60 điểm phần trăm.
Mặc dù vậy, các lĩnh vực cải thiện tốt đang có dấu hiệu chậm lại, khi 2 lĩnh vực này đã có sự giảm điểm mạnh trong năm 2020 so với 2019. Ngược lại, các lĩnh vực phá sản doanh nghiệp, bảo vệ nhà đầu tư và xuất nhập khẩu, dù vẫn ở nhóm dưới nhưng đã có sự cải thiện điểm số đáng kể.
Đáng chú ý, hai lĩnh vực liên quan nhất đến tài chính doanh nghiệp là tiếp cận tín dụng và thủ tục thuế thì có sự thay đổi ngược nhau. Nếu như việc tiếp cận vốn tín dụng trong năm 2020 của các doanh nghiệp cảm nhận nhiều khó khăn hơn so với năm 2019 thì các thủ tục về thuế lại trở nên dễ dàng hơn rất nhiều. 
Về chỉ số thành lập doanh nghiệp, đây luôn là một trong những thủ tục hành chính được các doanh nghiệp Việt Nam đánh giá cao. Kết quả khảo sát doanh nghiệp trên toàn quốc cho thấy, khoảng thời gian trung vị để doanh nghiệp làm các thủ tục đăng ký doanh nghiệp hoặc thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp giảm một nửa trong 6 năm qua, từ 12 ngày xuống còn 06 ngày và thời gian làm thủ tục đăng ký lại doanh nghiệp giảm từ 7 ngày xuống còn 3,5 ngày.
"Đây là kết quả hết sức đáng khích lệ thể hiện các nỗ lực cải cách của chính quyền trong thủ tục đầu tiên đối với mọi doanh nghiệp", ông Tuấn đánh giá.
Tuy nhiên, ông Tuấn cũng chỉ ra rằng, để doanh nghiệp khởi sự kinh doanh không đơn thuần chỉ là làm thủ tục đăng ký doanh nghiệp. "Còn hàng loạt thủ tục cần thiết để doanh nghiệp thực sự tham gia vào thị trường chứ không chỉ là đi xin giấy phép kinh doanh mất 3-5 ngày là thành doanh nghiệp", ông Tuấn nói.
Theo Doing Business 2020 của WB (được công bố vào cuối năm 2019) thì Việt Nam đứng thứ 115/190 nền kinh tế, đứng thứ 06 ASEAN với 08 thủ tục, thực hiện trong 16 ngày. Mặc dù trong thời gian qua, Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách cải cách nhằm nâng cao Chỉ số khởi sự kinh doanh, nhưng thứ hạng của nước ta vẫn chưa được cải thiện.
Nguyên nhân xuất phát từ các quy định về khởi sự doanh nghiệp vẫn còn chưa hợp lý, doanh nghiệp phải thực hiện nhiều thủ tục, giữa các thủ tục có sự chồng lấn về mặt thông tin, chưa có sự kết nối, liên thông, ông Tuấn nhìn nhận.
TỪ 11 THỦ TỤC GIẢM CÒN 4 THỦ TỤC VỀ ĐIỆN
Về chỉ số tiếp cận điện năng, theo ông Bùi Quốc Hoan, Phó Trưởng ban Kinh doanh, Tổng Công ty Điện lực Việt Nam (EVN), trước giai đoạn cải cách mạnh mẽ về thủ tục hành chính tại nhiệm kỳ vừa qua, để lập 1 trạm biến áp cho khách hàng EVN cần qua 13 thủ tục hành chính, trong đó khách hàng thực hiện 1 thủ tục còn EVN thực hiện 5 thủ tục, các cơ quan quản lý thực hiện 7 thủ tục.
Chỉ riêng 1 trạm biến áp phải trải qua các thủ tục hành chính từ nhiều bộ, ngành như: Phòng cháy chữa cháy, Sở Công thương, Bộ Xây dựng,...
"Đáng mừng là sau quá trình cải trách trong giai đoạn 2014-2020, đến nay để lập trạm biến áp chỉ còn 4 thủ tục, trong đó khách hàng 1 và EVN và các cơ quan Nhà nước 3 thủ tục. Thời gian hoàn thành các thủ tục hành chính này đối với riêng EVN cũng giảm từ 128 ngày xuống còn 11 ngày", ông Hoan cho biết.
Mặc dù vậy, ông Hoan cũng chỉ ra rằng, với những thủ tục được cắt bỏ trong giai đoạn trước thì trong 1-2 năm gần đây lại có xu hướng trở lại khi các cơ quan quản lý có những quy định tương tự.
Với chỉ số này, các doanh nghiệp cũng đánh giá mức độ hài lòng tăng mạnh từ 2014 đến 2017. Trong giai đoạn từ 2017 đến 2019, đánh giá vẫn có sự cải thiện, nhưng tốc độ tăng điểm chậm lại rất nhiều.
Riêng năm 2020, chỉ số này giảm điểm. Dịch bệnh COVID-19 đã khiến cho nhu cầu điện năng của cả nền kinh tế không tăng mạnh như các năm trước đó, thậm chí, có ngành, lĩnh vực còn giảm.

HẠ AN