BizLIVE -
Một chính sách gây ảnh hưởng lớn đến sản xuất phân bón trong nước đã kéo dài nhiều năm qua…
Luật 71 khiến phân bón sản xuất trong nước thua ngay sân nhà
Ảnh minh họa.
  • Đại diện doanh nghiệp sản xuất trong nước: “Chúng tôi chỉ mong muốn có sự công bằng chứ không mong được ưu đãi gì cả”

  • Có hướng xử lý bất cập vào thời điểm thích hợp, nhưng thời điểm nào là “thích hợp” thì chưa rõ

Với thuế nhập khẩu bằng 0%, phân bón từ các nước Trung Quốc, Indonesia, Malaysia, Philippines, Nga và Trung Đông đã và đang “tràn” vào Việt Nam, dồn thêm tình thế bị thua ngay trên sân nhà đối với phân bón sản xuất trong nước.
Bị dồn thêm, vì suốt những năm qua, chính sách thuế khiến các nhà sản xuất phân bón trong nước bất lợi lớn về giá khi cạnh tranh.
Trước khi áp dụng Luật số 71/2014/QH13 (Luật 71), phân bón là mặt hàng chịu thuế GTGT với mức thuế suất là 5%. Trừ nguyên liệu như quặng apatit thì các nguyên vật liệu, năng lượng, chi phí khác như than, điện, cước vận chuyển, bao bì… có thuế suất thuế giá trị gia tăng (VAT) là 10%.
Các doanh nghiệp sản xuất phân bón được khấu trừ phần thuế VAT của nguyên vật liệu, chi phí đầu vào, nhiều doanh nghiệp được hoàn thuế VAT do các nguyên liệu, chi phí đầu vào có thuế suất 10% chiếm tỷ trọng lớn, thuế VAT đầu vào cao hơn thuế VAT đầu ra.
Giá thành sản phẩm đội thêm từ 5 - 8%
Từ khi áp dụng Luật 71, mặt hàng phân bón thuộc đối tượng không chịu thuế VAT nên các doanh nghiệp sản xuất không được khấu trừ, hoàn thuế VAT hàng hóa, dịch vụ mua vào, kể cả thuế VAT của hàng hóa mua vào hoặc nhập khẩu để tạo tài sản cố định dùng cho sản xuất phân bón.
Vì vậy, các doanh nghiệp đang hạch toán toàn bộ chi phí này vào chi phí sản xuất, giá thành sản phẩm làm cho giá thành sản phẩm tăng từ 5 - 8%.
Bà Nguyễn Thị Hiền, Phó Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Phân bón Dầu khí Cà Mau (PVCFC - Đạm Cà Mau) cho biết, mỗi năm Đạm Cà Mau không được khấu trừ trên dưới 350 tỷ đồng tiền thuế nên buộc phải đưa vào chi phí sản xuất, giá thành sản phẩm làm cho giá bán tăng cao.
Hiện nay đạm Cà Mau là công ty không chịu thuế nên mọi thuế VAT đầu vào không được khấu trừ ở đầu ra. Luật 71 định nghĩa nếu mặt hàng nào không chịu thuế sẽ không được khấu trừ thuế VAT đầu ra. Nếu mặt hàng nào chịu thuế 5% VAT đầu vào thì đầu ra được khấu trừ hết. Bộ Tài chính đang hướng đến sửa luật là chịu thuế 5%, có nghĩa là đầu vào lớn hơn 5% thì doanh nghiệp phải chịu còn từ 5% trở xuống thì sẽ được khấu trừ.
Đạm Cà Mau nộp đang vào ngân sách nhà nước là 350 tỷ đồng/năm, nếu chuyển sang chịu thuế 5% VAT sẽ giảm được chi phí giá thành khoảng 200 tỷ đồng, giúp cho Công ty bán sản phẩm ra với giá cạnh tranh hơn, và chỉ phải nộp 150 tỷ đồng với những sắc thuế công ty phải chịu lớn hơn 5%.
“Không mong ưu đãi, chỉ muốn công bằng”
“Chúng tôi chỉ mong muốn có sự công bằng chứ không mong được ưu đãi gì cả. Nhìn tổng thể, nếu Nhà nước tăng thuế VAT lên 5% thì phân bón nhập khẩu sẽ phải nộp thuế 5%, tính ra khoản tiền Nhà nước thu về lớn hơn nhiều so với việc giảm thu thuế từ các doanh nghiệp trong nước, vì từ trước đến giờ lượng phân bón nhập khẩu vào Việt Nam không ngừng tăng lên.
Do Luật thuế 71 nên giá thành đạm Cà Mau đang cao hơn giá thế giới đến 15 USD/tấn. Hiện Urê thế giới đang chào bán khoảng 220 USD/tấn, còn đạm Cà Mau hạt đụt giá 235 USD/tấn, vì vậy đạm Cà Mau chỉ có thể bán được ở các thị trường ngách, vận chuyển đường biển khó khăn và khách hàng cần đến Urê bao. Như tại thị trường Campuchia đạm Cà Mau có lợi về chi phí logistics nên bán được, nếu xuất đi trong khu vực và xuất bằng tàu biển thì bị thua”, bà Hiền chia sẻ.
Nếu được Chính phủ khấu trừ thuế VAT sẽ giúp giảm giá thành phân bón sản xuất trong nước, tăng tính cạnh tranh so với phân bón nhập khẩu, giúp ngành phân bón trong nước phát triển tiến đến đẩy mạnh xuất khẩu. Khi đó, không chỉ tiết kiệm lượng lớn ngoại tệ nhập khẩu phân bón mà còn mang ngoại tệ về từ việc xuất khẩu phân bón, tạo sân chơi bình đẳng giữa phân bón sản xuất trong nước với phân bón nhập khẩu mà nguồn thu ngân sách lại không bị giảm.
Luật 71 có hiệu lực từ ngày 01/01/2015, sau hơn 5 năm thực hiện đã ảnh hưởng lớn đến sản xuất phân bón. Để ngành phân bón có thể vượt qua giai đoạn khó khăn này, các bên liên quan đề nghị Chính phủ trình Quốc hội sửa đổi Luật 71 theo hướng đưa phân bón trở thành mặt hàng chịu thuế GTGT ở mức 0 hoặc 5%.
Thứ trưởng Bộ Tài Chính Vũ Thị Mai cho biết, để tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp sản xuất phân bón, Bộ đang nghiên cứu xây dựng Dự án Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật thuế GTGT theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, trong đó có nội dung chuyển mặt hàng phân bón từ đối tượng không chịu thuế sang đối tượng chịu thuế GTGT với thuế suất 5%.
Nội dung dự án Luật Thuế GTGT sửa đổi đã được Bộ báo cáo xin ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ để trình các cấp có thẩm quyền trong thời gian thích hợp.
Việt Nam đang sản xuất một lượng lớn urê thừa nhu cầu trong nước và dôi ra để xuất khẩu nhưng những năm qua nhập khẩu phân bón đảm bảo là urê vẫn không ngừng tăng làm ảnh hưởng đến sản xuất trong nước. Câu chuyện này đã xảy ra từ 6 năm nay. Theo phản ánh từ doanh nghiệp, Bộ Tài chính cũng đồng ý về sự bất cập này và hứa sẽ sửa vào thời điểm thích hợp, nhưng thời điểm nào là “thích hợp” thì chưa biết!
 
Theo số liệu thông kê của Tổng cục Hải quan, ước tháng 6/2020 nhập khẩu phân bón các loại đạt 325.478 tấn, trị già 83, 58 triệu USD. Cộng dồn 6 tháng, nhập khẩu phân bón các loại ước đạt 2,02 triệu tấn, trị giá 517,10 triệu USD.
Trong đó, tháng 6 nhập khẩu phân urê đạt 25.232 tấn, trị giá 6.244.648 USD, cộng dồn 6 tháng lượng phân urê nhập khẩu đạt đạt 72.333 tấn, trị giá 18.704.057 USD.
Tháng 6/2020, nhập khẩu phân NPK đạt 43.666 tấn, trị giá 15.402.684 USD, cộng dồn 6 tháng đạt 195.236 tấn, trị giá 71.295.882 USD.
Cũng trong tháng 6, nhập khẩu phân DAP đạt 76.318 tấn, trị giá 26.763.656 USD, cộng dồn 6 tháng ước đạt 351.465 tấn, trị giá 11.696.540 USD.

QUANG TRÍ