BizLIVE -

Cứ nói đến phát triển du lịch là nhắc đến sự liên kết. Đây cũng là vấn đề nói đến rất nhiều nhưng thực tế thì các hoạt động liên kết còn nặng tính hình thức, không mang lại hiệu quả như mong muốn.

Liên kết phát triển du lịch: Bàn nhiều nhưng cần thực chất hơn
Ảnh minh họa.
Du lịch là lĩnh vực bị ảnh hưởng lớn nhất và khả năng phục hồi cũng đang gặp nhiều khó khăn do phụ thuộc lớn vào thị trường nước ngoài, trong bối cảnh dịch Covid-19 còn diễn ra phức tạp ở nhiều quốc gia trên thế giới và khu vực.
Cũng trong bối cảnh này, đặt ra cho du lịch nước nhà những vấn đề lớn trước tình hình mới. Trong đó, vấn đề liên kết được nói đến, được nhắc đến và bàn nhiều nhất từ xưa tới nay. Đây là vấn đề không mới, nhưng lại luôn mới vì được lặp lại rất nhiều lần mỗi năm.
Sở dĩ vậy, bởi với lĩnh vực này, cứ mỗi lần bàn đến giải pháp hay muốn thúc đẩy đều nhắc tới hai chữ "liên kết", cũng vì tính chất đây là ngành kinh tế tổng hợp có tính liên ngành, liên vùng và xã hội hóa cao, phát triển của ngành du lịch không chỉ nằm trong một tỉnh mà luôn phải vươn ra khỏi phạm vi hành chính địa phương, một vùng và thậm chí là một quốc gia, một khu vực.
Từ những hội nghị cách đây 5-6 năm cũng bàn về liên kết du lịch, TS. Trần Du lịch đã từng đề cập, nếu không liên kết phát triển du lịch, để địa phương nào cũng tự phát sẽ “phá” tiềm năng, không tạo ra được sản phẩm có sức cạnh tranh với các nước ASEAN.
Còn PGS. TS Trần Đình Thiên thì nói: "Nếu không có chiến lược liên kết phát triển du lịch thì tài nguyên sẽ bị khai thác đến… hoang tàn".
Trước bối cảnh Covid-19, ngành du lịch có thể nói là bị "đứng khựng", nhiều địa phương thất thu, rất khó khăn với tỉnh có nguồn thu lớn nhờ du lịch, đặc biệt là các tỉnh miền Trung như Đà Nẵng, Hội An, Huế, Nha Trang.
Trong 2 ngày 27-28/11 sẽ diễn ra Diễn đàn liên kết phát triển du lịch giữa thành phố Hà Nội, TP.HCM và Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung có chủ đề "Dòng chảy tinh hoa" tại Hội An, tỉnh Quảng Nam.
Theo kỳ vọng, Diễn đàn là cơ hội để hai đầu cầu kinh tế lớn của cả nước và Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung tạo được sự liên kết chặt chẽ trong hoạt động quảng bá, xúc tiến du lịch, mở rộng thêm thị trường khách đến các vùng kinh tế.
Cũng vẫn là câu chuyện cũ, bên thềm của Hội nghị toàn quốc về Du lịch, Nhịp sống doanh nghiệp BizLIVE đã có cuộc trao đổi với một số chuyên gia và doanh nghiệp tiếp câu chuyện về liên kết này.
Liên kết du lịch là liên kết kinh tế
TS. Trần Du Lịch, Thành viên Tổ tư vấn Kinh tế của Thủ tướng Chính phủ  
Trong 20 năm qua, du lịch miền Trung đã phát triển hơn rất nhiều, đạt được nhiều thành tựu, hình thành những điểm đến mà trước đây chưa bao giờ có như: Con đường di sản từ Huế đến Quảng Nam, thương hiệu Đà Nẵng, Hội An Nha Trang và điểm du lịch mới là Quy Nhơn. Những điểm đến này đã lưu được ấn tượng, dấu ấn đối với quốc tế.
Hầu hết các địa phương ở vùng này, kể cả từ trước khi có Nghị quyết của Bộ Chính trị đều coi du lịch là ngành trụ cột của kinh tế, cũng đều quan tâm, tập trung đầu tư phát triển nhất là du lịch biển đảo, gắn với văn hóa lịch sử. 
Song du lịch miền Trung vẫn còn nhiều hạn chế như: Liên kết để tăng sản phẩm du lịch chưa nhiều, các địa phương đều phát triển sản phẩm tương tự, giống nhau, không đa dạng hóa sản phẩm.
Đặc biệt là vấn đề liên kết giữa các địa phương để phát triển du lịch đã được triển khai từ lâu, chứ không chỉ đến khi Covid-19 thì các địa phương mới ngồi bàn với nhau về việc hợp tác.
Vấn đề này đã được nói qua rất nhiều hội thảo, diễn đàn mà vẫn chưa giải quyết được bởi nó liên quan đến nhiều vấn đề khác nữa từ thể chế chung, giao thông kết nối…, đó không chỉ đơn thuần là liên kết du lịch mà phải là liên kết kinh tế cả vùng thì từ đó mới đẩy du lịch lên được. 
Đồng thời, hạn chế về nguồn nhân lực đào tạo cho ngành du lịch cả về số lượng và chất lượng cũng như hạ tầng giao thông kết nối giữa các địa phương còn kém là những nguyên nhân khiến du lịch chưa phát triển được nhanh và mạnh.
Phải nói rằng, khi có Nghị quyết 08 của Bộ Chính Trị đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, thì chắc chắn rằng trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội của khu vực miền Trung trong 10 năm tới sẽ phải nỗ lực tập trung phát triển ngành du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của địa phương, vượt qua các hạn chế lớn nhất.
Về hạ tầng giao thông, nếu sắp tới con đường cao tốc nối Quy Nhơn, Nha Trang đến Huế, đường ven biển miền Trung hoàn thành thì du lịch miền Trung chắc chắn phát triển nhanh. Hiện nay Chính phủ đang chủ trương đẩy mạnh đầu tư công, và thực hiện cũng khá tốt, tôi tin rằng 5 năm nữa sẽ có sự chuyển biến mạnh mẽ ở khu vực này. Ngoài ra thì cũng phải đẩy mạnh hơn nữa vai trò của hội đồng vùng kinh tế trọng điểm miền Trung thì sự gắn kết, liên kết giữa các địa phương mới hiệu quả được.
Bối cảnh này càng cần liên kết để cùng phát triển
Ông Lưu Đức Kế, Phó tổng giám đốc Công ty cổ phần truyền thông Du lịch Việt, Trưởng ban đào tạo Hiệp hội Lữ hành Việt Nam. 
Thiếu liên kết về du lịch nói chung và thiếu liên kết giữa các địa phương miền Trung nói riêng là câu chuyện không còn mới.
Vì không liên kết nên dẫn đến việc không phân chia xây dựng sản phẩm, quy trình, tour tuyến để các địa phương đều được thụ hưởng. Nói công bằng thì vùng Đồng bằng sông Cửu Long hay các tỉnh miền núi phía Bắc đã làm được ít nhiều so với miền Trung dù các sản phẩm cũng có nhiều nét tương đồng.
Chính vì vậy, các doanh nghiệp du lịch tại Hà Nội và TP.HCM thường phải tự xây dựng, thiết kế tour và kết hợp với 1 vài địa phương cụ thể chứ chưa bao giờ thành công việc liên kết cả vùng.
Đặc biệt trong giai đoạn dịch Covid-19 khiến du lịch bị ngưng trệ trong 1 thời gian dài, đòi hỏi các địa phương, doanh nghiệp càng phải liên kết với nhau để cùng phát triển.
Tuy nhiên, nói đến cái khó của ngành du lịch, mấu chốt để “cứu” du lịch trong lúc này chính là sự hỗ trợ của Nhà nước.
Du lịch hiện bị chi phối bởi năng lực y tế, nếu chúng ta làm tốt công tác phòng chống dịch bệnh thì Việt Nam có thể trở thành điểm sáng về du lịch trên bản đồ toàn cầu.
Đã 3 tháng Việt Nam không có ca lây nhiễm trong cộng đồng, ngoài ra công tác khoanh vùng, dập dịch Việt Nam cũng làm rất tốt.
Khi đã trở thành điểm đến an toàn, chúng ta có thể khoanh vùng lại, để du khách cách ly tập trung khoảng 3 ngày và 11 ngày còn lại chỉ ở khu nghỉ dưỡng dưới sự kiểm soát của chính quyền chẳng hạn.
Còn về du lịch nội địa thì không nên làm theo cách cũ là hỗ trợ doanh nghiệp và kêu gọi giảm giá mà nên hỗ trợ thẳng cho người dân để đi du lịch như cách mà Nhật Bản hay Thái Lan áp dụng.
Bởi doanh nghiệp từ hàng không cho đến du lịch đều trong đang trạng thái “kệt quệ” nếu giảm giá nữa thì càng khiến doanh nghiệp điêu đứng. Nhiều doanh nghiệp giờ không còn nhân viên để trả lương nên hỗ trợ về vay vốn trả lương là không thực sự thiết thực, thủ tục tiếp cận cũng rất khó khăn.
Đặc biệt, đây chính là cơ hội để thay đổi, tái cơ cấu từ khâu đào tạo nguồn nhân lực, xây dựng, nâng cấp sân bay, cũng như cơ cấu lại thị trường khách du lịch hướng tới đối tượng khách chi trả cao và quốc gia đó kiểm soát dịch tốt,…. 
Trong “nguy có cơ” nếu nắm bắt được cơ hội này, ngành du lịch Việt Nam sẽ phục hồi nhanh hơn các quốc gia khác đang bị ảnh hưởng nặng nề bởi dịch Covid-19.
Liên kết phải thực chất 
 Ông Phạm Hà, CEO của Lux Group
Câu chuyện liên kết bàn mãi chưa đạt hiệu quả như mong đợi bởi thực tế mới chỉ dừng ở mức độ "khẩu hiệu" là nhiều, chưa có chiến lược cụ thể tầm quốc gia và thực thi cần quyết liệt, thống nhất. Ngay trong một vùng trọng điểm của miền Trung thì 3 địa phương Huế - Đà Nẵng - Quảng Nam, mức độ liên kết cũng chưa thực sự bền chặt.
Hoặc ở phía Bắc, hai tỉnh Hải Phòng và Quảng Ninh cùng chung một vịnh Hạ Long mà vẫn mỗi "người một phách", dự án kết nối du lịch Hạ Long và Cát Bà vẫn chưa được thông tuyến. 
Để liên kết được thì các địa phương, doanh nghiệp cần xác định điểm mạnh, khác biệt mà sản phẩm du lịch tỉnh mình mang lại trong tổng thể trải nghiệm của du khách. Như vậy bản thân các tỉnh phải lựa chọn cho địa phương mình 1 vài hoặc ít nhất là 1 cái độc đáo mà địa phương khác không có, rồi ngồi với nhau để thống nhất, liên kết thành chuỗi sản phẩm cùng phát triển, mang đến cho du khách những trải nghiệm độc đáo và khác nhau.
Quan điểm về phía doanh nghiệp là phải liên kết thực chất, nói đi đôi với làm và cần liên kết càng nhanh càng tốt bao gồm liên kết thể hiện ngay trong chính sách quản lý nhà nước về du lịch, sản phẩm, phát triển sản phẩm du lịch, quảng bá xúc tiến du lịch, con người, giao thông cho du lịch... và cuối cùng là cùng nhau triển khai chương trình du lịch an toàn, bền vững.

HẠ AN - HẢI TIẾN