BizLIVE -
Hộ chiếu vaccine tạo một giải pháp và cơ hội, nhưng theo CEO Hanoi Tourism, không thể cứ nghĩ tới việc phục hồi theo phương cách cũ, mà cần tìm cách làm mới và hướng đi mới...
Theo mốc hẹn dự kiến, đến 15/9 nhiều địa phương đang thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16 có thể từng bước "mở cửa" trở lại. Đi cùng mốc hẹn này, giải pháp "thẻ xanh COVID-19" hay "hộ chiếu vaccine" trở thành điểm quan tâm của người dân, với kỳ vọng việc đi lại được nới lỏng dần.
Với ngành du lịch và hàng không, đó cũng là giải pháp gợi mở lại hướng phục hồi. Đây cũng chính là những lĩnh vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất trong cuộc khủng hoảng COVID-19, đặc biệt với đợt bùng phát lần thứ tư kéo dài hơn bốn tháng qua tại nhiều tỉnh thành trên cả nước.
Ngày 9/9, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 105/NQ-CP về hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh trong bối cảnh dịch COVID-19. Theo đó, các doanh nghiệp lữ hành sẽ được giảm 80% tiền ký quỹ kinh doanh dịch vụ lữ hành đến hết năm 2023.
Đồng thời, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng đã ban hành kế hoạch triển khai chính sách, biện pháp để kích cầu, phục hồi các hoạt động du lịch, lữ hành giai đoạn cuối năm 2021 và đầu năm 2022. Theo đó, ngành du lịch thực hiện thí điểm đón khách quốc tế an toàn tại Phú Quốc (Kiên Giang), trên cơ sở đó chuẩn bị từng bước mở rộng ra các điểm đến trong cả nước, bao gồm Hạ Long (Quảng Ninh), Hội An (Quảng Nam), Nha Trang (Khánh Hòa), Đà Lạt (Lâm Đồng)...
  Tổng cục Du lịch Việt Nam đã tích hợp hệ thống chứng nhận tiêm chủng vaccine ngừa COVID-19 lên ứng dụng Du lịch Việt Nam an toàn 
Cả phía Cục Hàng không hay Tổng cục Du lịch cũng đều đã có những chuẩn bị cho việc mở cửa trở lại ở các ngành hàng không, du lịch và dịch vụ. Tổng cục Du lịch đã sẵn sàng hệ thống chứng nhận tiêm chủng vaccine COVID-19 theo tiêu chuẩn châu Âu phục vụ thí điểm đón khách quốc tế. Cục Hàng không đề xuất Bộ Giao thông vận tải cho thí điểm mở lại hoạt động bay nội địa có kiểm soát...
Với những tín hiệu trên, các doanh nghiệp du lịch, lữ hành cần phải chuẩn bị những gì để tái khởi động lại bộ máy và tận dụng được tốt nhất những cơ hội khi mở cửa trở lại? Họ đang gặp những khó khăn gì trong sự chuẩn bị này?
“ngủ đông giữa mùa hè”

Đợt dịch COVID-19 lần thứ tư bùng phát ngay đầu mùa hè, mùa cao điểm du lịch nhất trong năm, và kéo dài đến nay đã tác động lớn tới các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực du lịch, lữ hành. Nhiều doanh nghiệp trong lĩnh vực này cho biết doanh thu nửa đầu năm có thể xem là "số 0 tròn trĩnh" khi mà gần như toàn bộ nguồn lực dồn vào đặt cọc vé máy bay, phòng khách sạn... bị mất trắng khi khách hủy tour.

Trao đổi với BizLIVE, bà Nhữ Thị Ngần, CEO của Hanoi Tourism cho biết, trong giai đoạn trên doanh nghiệp này đã phải giảm tới 70% nhân sự khối văn phòng, lãnh đạo phải tự bỏ tiền để chi trả lương và dùng nhiều chính sách để giữ chân nhân sự, duy trì hoạt động.
Trong khi đó, ông Phạm Hà, Chủ tịch kiêm CEO của Lux Group phải chua chát ví von: Đội du thuyền của công ty đang buộc phải “ngủ đông giữa mùa hè” do không có khách... Sau một năm 2020 nhiều khó khăn, tưởng mùa hè vàng nội địa, lại đối diện với một “mùa hè chết” của ngành du lịch 2021.
Chúng ta không thể có ngành du lịch cao cấp, chất lượng nếu thiếu những nhân lực có năng lực.Ông Phạm Hà, Chủ tịch kiêm CEO của Lux Group
Lãnh đạo của hai doanh nghiệp hoạt động trong ngành du lịch, lữ hành nhận định, khi quay lại trạng thái bình thường mới, khó khăn lớn nhất với những doanh nghiệp trong ngành hiện đang là vốn và nhân lực.
Về vốn, trải qua 4 làn sóng dịch bệnh nối tiếp nhau với nhiều giai đoạn giãn cách kéo dài, các doanh nghiệp đều đã cạn kiệt về dòng tiền. Do đó, doanh nghiệp cần chính sách thông thoáng từ ngân hàng, có chính sách cho vay bổ sung vốn, khoanh nợ, giảm lãi suất, giảm thuế phí...
"Lao động trong ngành du lịch đã thiếu, yếu và càng trở thiếu trầm trọng sau COVID-19. Họ đã chuyển sang làm các lĩnh vực khác hai năm qua, vì vậy khó kéo họ làm du lịch trở lại. Chúng ta không thể có ngành du lịch cao cấp, chất lượng nếu thiếu những nhân lực có năng lực", ông Phạm Hà nhận xét về yếu tố khó khăn thứ hai của doanh nghiệp.
Trong bối cảnh đó, lãnh đạo hai doanh nghiệp bày tỏ sự tán đồng và vui mừng trước chính sách "giảm 80% tiền ký quỹ kinh doanh dịch vụ lữ hành đến hết năm 2023 và giảm thời gian giải quyết hoàn trả tiền ký quỹ xuống còn 30 ngày" trong Nghị quyết vừa được Chính phủ ban hành.
"Quyết định này giúp doanh nghiệp phần nào chống đỡ được thêm được một thời gian trong giai đoạn đã quá sức và kiệt quệ về tài chính", bà Nhữ Thị Ngần nói.
Ngoài ra, ông Phạm Hà cho biết, hiện Chính phủ có quỹ phát triển du lịch, trong giai đoạn này cũng cần giải ngân cho các doanh nghiệp trong ngành vay với lãi suất thấp để nhanh chóng hoạt động trở lại, đầu tư vào con người, làm sản phẩm, xúc tiến thương mại và bán hàng.
Ông Phạm Hà, Chủ tịch kiêm CEO của Lux Group. Ảnh: Văn Cao.
Kỳ vọng giải pháp hộ chiếu vaccine, tìm hướng đi mới và cách làm mới
Đề cập đến giải pháp hộ chiếu vaccine hoặc "thẻ xanh COVID" đang được dư luận quan tâm hiện nay, ông Hà đánh giá việc sớm áp dụng là cần thiết và làm ngay từ tháng 10 tới tại những nơi đã đạt độ bao phủ về tiêm vaccine và có miễn dịch cho những người đã tiêm.
Theo đó, chính sách chấp nhận "thẻ xanh" này cần được áp dụng thống nhất trên toàn quốc. Thẻ cần tích hợp đủ thông tin định danh cá nhân; thông tin hộ chiếu (nếu có); thông tin y tế phòng dịch COVID-19, bao gồm: Chứng nhận tiêm chủng vaccine, chứng nhận xét nghiệm vaccine, chứng nhận phục hồi (âm tính) sau khi nhiễm COVID-19.

Cũng theo ông Hà, về lâu dài Việt Nam cần một chiến lược thu hút du lịch có bài bản, tầm nhìn và có nhạc trưởng, điều hành từ trung ương tới địa phương cho hiệu quả.
Cụ thể, cần cân bằng các thị trường không tập trung quá vào một thị trường như những năm qua dẫn đến phát triển nóng, mất cân đối nguồn khách và không bền vững. Đặc biệt Việt Nam cần phát triển song hành quốc tế với du lịch nội địa có chất lượng  thay vì chỉ chạy theo sự vụ và kích cầu, giá rẻ mãi.
Phuket (Thái Lan) là địa điểm đầu tiên ở Đông Nam Á mở cửa cho du khách nước ngoài đã tiêm chủng đầy đủ và được chứng nhận không mắc COVID-19 
Từ góc nhìn cá nhân, ông Phạm Hà cho biết: "Sau nhiều lần on/off, đã tới "giới hạn" chịu đựng được của doanh nghiệp, chúng tôi muốn mở cửa kinh tế sớm nhất có thể, từ 01/10 tới. Trong đó, cần ưu tiên nội địa trước và lộ trình 2 bước mở cửa quốc tế".

Với thị trường quốc tế, theo ông Hà, Việt Nam có thể học hỏi nhiều từ mô hình sandbox của Thái Lan để rút ra kinh nghiệm cho Phú Quốc - nơi áp dụng thí điểm đón khách quốc tế đầu tiên của Việt Nam.
"Muộn còn hơn không, việc chọn Phú Quốc về địa lý và đảo khá giống với Phuket nên có thể học hỏi những kinh nghiệm từ chiến dịch sandbox của họ để làm tốt hơn. Phú Quốc cũng đã được truyền thông tốt trong thời gian qua nên việc đi đầu mở cửa sẽ đảm bảo hơn cho sự thành công của việc thí điểm", ông Hà nhìn nhận.
Bà Nhữ Thị Ngần, CEO của Hanoi Tourism.
Đồng quan điểm với ông Hà, bà Nhữ Thị Ngần cho biết, việc lựa chọn Phú Quốc để thí điểm do địa phương này có nhiều điểm rất thuận lợi.
Đầu tiên là cảnh đẹp, tài nguyên, cơ sở vật chất phục vụ du lịch đáp ứng được tiêu chuẩn khắt khe về phục vụ khách quốc tế.
Quan trọng nhất, với địa thế là đảo, cách biệt với đất liền nên công tác quản lý kiểm soát du khách và cư dân theo hộ chiếu vaccine sẽ có nhiều thuận lợi hơn.
Đề cập đến những điều doanh nghiệp cần chuẩn kỹ càng để có thể tái khởi động và tận dụng được tốt nhất cơ hội mà hướng mở cửa sắp tới có thể mang lại, bên cạnh yếu tố nhân sự và tài chính, bà Nhữ Thị Ngần nhấn mạnh tầm quan trọng của "định hướng mới" với doanh nghiệp kinh doanh lữ hành.
"Không thể cứ nghĩ tới việc phục hồi theo phương cách cũ, phải tìm ra hướng đi mới, cách làm mới hậu COVID-19", CEO Hanoi Tourism nêu quan điểm.
Đáng chú ý, trao đổi với BizLIVE về kế hoạch thí điểm đón khách du lịch quốc tế đến Phú Quốc, bên cạnh những đồng thuận, Chủ tịch của Lux Group cũng thẳng thắn bình luận vẫn còn một số điểm bất hợp lý trong quy định, yêu cầu với doanh nghiệp lữ hành được đưa, đón khách tới Phú Quốc cần cơ quan quản lý cân nhắc thấu đáo.
"Với quy định doanh nghiệp du lịch có giấy phép lữ hành, đã hoạt động 3 năm trở lên, đón tối thiểu 30.000 khách/năm mới được đưa khách tới Phú Quốc là bất hợp lý. Chắc chỉ doanh nghiệp chuyên đón khách Trung Quốc mới có được số lượng đó", ông Hà tâm tư.
Ngoài ra, theo ông Hà cũng cần có những hướng dẫn cụ thể hơn cho các doanh nghiệp lữ hành, lưu trú và hướng dẫn viên về an toàn hay cách xử lý khi có ca F0 xảy ra trong tour.
"Tháng 10 cũng là mùa khách Âu đi tránh rét tới tháng 5 năm sau, nên việc mở cửa vào giai đoạn này là hoàn toàn phù hợp. Tuy nhiên không phải cứ mở cửa là khách họ đến ngay mà thường phải có kế hoạch trước tới 6 tháng, vì thế vẫn cần lộ trình mở cửa cụ thể cho du lịch của Việt Nam, nhằm thực hiện hiệu quả kích cầu du lịch và phát triển kinh tế", người trong cuộc này đưa ra nhận định.
Tại Việt Nam, Quảng Ninh là địa phương đầu tiên được Chính phủ cho phép thực hiện chương trình hộ chiếu vaccine tổ chức đón những chuyến bay quốc tế về Việt Nam dành cho những hành khách đã tiêm đủ liều vaccine phòng COVID-19.
Ngày 4/9, Sân bay quốc tế Vân Đồn của Quảng Ninh đã đón chuyến bay đầu tiên thí điểm chương trình này. Chuyến bay mang số hiệu VN5311 chở 297 công dân Việt Nam từ Nhật Bản đã được đón an toàn.
Ngày 12/9, Quảng Ninh tiếp tục đón thành công 2 chuyến bay đưa 345 công dân từ Mỹ về Việt Nam theo chương trình thí điểm hộ chiếu vaccine của Bộ Y tế.
Sau Quảng Ninh, mới đây Thủ tướng Chính phủ cũng đã có văn bản đồng ý để Phú Quốc thí điểm đón khách có hộ chiếu vaccine. Theo đó, Phú Quốc sẽ được thí điểm đón khách quốc tế trong thời gian 6 tháng, dự kiến từ tháng 10/2021, nếu cần, sẽ điều chỉnh thời gian thực hiện hợp lý, tùy vào tình hình thực tế.

TUẤN VIỆT