BizLIVE - Covid-19 bùng phát, giãn cách xã hội diễn ra, cả hệ thống giáo dục của Việt Nam đã phải chuyển đổi sang trực tuyến như một điều tất yếu. Thế nhưng sau dịch, tương lai của giáo dục trực tuyến sẽ là gì...
Thành tích ứng phó với dịch Covid-19 của Việt Nam đã được cả thế giới ghi nhận. Trong đó, ngành giáo dục nổi lên như một điểm sáng về khả năng thích ứng và chuyển đổi.
Việc ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong giáo dục tại Việt Nam trở nên thiết thực hơn khi đại dịch Covid-19 xảy ra, hình thức dạy học trực tuyến được áp dụng phổ biến giúp việc học vừa không bị "đứt gãy" vừa đảm bảo mục tiêu phòng chống dịch.
Trong giai đoạn dịch Covid-19 bùng phát, gần 80% học sinh, sinh viên Việt Nam học trực tuyến, Việt Nam được xếp thứ 17/200 quốc gia kịp thời ứng dụng công nghệ thông tin ứng phó với đại dịch.
Tuy nhiên cũng có một thực tế, đại dịch buộc người học phải học online, nhưng khi dịch lắng xuống, thị trường giáo dục trực tuyến tại Việt Nam sẽ không thể tăng trưởng nhanh khi mà chất lượng giảng dạy online chưa thể đạt chuẩn ngang bằng với offline.
Và đây cũng là phần nội dung rất được quan tâm tại tọa đàm “Tương lai của giáo dục trực tuyến tại Việt Nam” với sự tham gia của các giảng viên, chuyên gia công nghệ và CEO một số tổ chức giáo dục đào tạo diễn ra ngày 20/01.
Tọa đàm “Tương lai của giáo dục trực tuyến tại Việt Nam”.
Theo bà Trương Lê Quỳnh Tương, CEO ClassIn Việt Nam, thành viên của nền tảng giáo dục trực tuyến Top 50 Edtech toàn cầu cho biết, đại dịch Covid-19 đã dẫn tới phong trào giáo dục trực tuyến lớn nhất trong lịch sử. “Tuy nhiên, phải thừa nhận đa số chúng ta chưa có nhiều sự chuẩn bị cho những việc dạy học trực tuyến trước đó, bao gồm cả kỹ năng lẫn nền tảng công nghệ một cách kỹ lưỡng”, bà Tương nói.
Bà Tương đưa ra 3 lý do mà việc học trực tuyến dù là nhu cầu thiết yếu của hiện tại nhưng vẫn chưa đạt hiệu quả tương xứng, gồm:

Thứ nhất, đội ngũ giáo viên chưa có sự chuẩn bị đầy đủ kỹ năng để giảng dạy trực tuyến.

Thứ hai, chưa có nhiều nội dung bài giảng được thiết kế cho việc dạy online - thực tế, các đơn vị giáo dục vẫn đơn giản là mang học liệu offline lên dạy online.

Cuối cùng, các công cụ sử dụng để giảng dạy trực tuyến không được thiết kế cho giáo dục.

“Học hành đòi hỏi rất nhiều yếu tố khác so với họp hành, ví dụ như điểm danh, phát bài tập, tương tác trong lớp học.”, bà Tương nhấn mạnh.

“Sau dịch Covid-19, Bộ Giáo Dục đã đưa ra nhiều chính sách cởi mở khiến nhiều trường đại học, các trường phổ thông và các đơn vị giáo dục chuyển dịch nhiều hơn trong đào tạo trực tuyến. Tuy nhiên, việc chuyển đổi này không nên chỉ nhằm mục đích phòng ngừa dịch bệnh xảy ra lần nữa.

Ngành giáo dục Việt Nam nên xem đây là bước phát triển dài hạn trong tương lai. Để làm được điều này, giáo dục và công nghệ cần có tiếng nói chung, hướng đến mục tiêu đặt hiệu quả đào tạo làm ưu tiên”, CEO của ClassIn Việt Nam đánh giá.

 Bà Trương Lê Quỳnh Tương, CEO của ClassIn Việt Nam.
Giáo dục theo hình thức nào cũng cần lấy người học làm trung tâm
PGS.TS Nguyễn Ngọc Vũ - Phó hiệu trưởng trường Đại học Hoa Sen nhấn mạnh quan điểm dù áp dụng công nghệ thì giáo dục trực tuyến cũng phải đặt người học làm trọng tâm.
Giới thiệu về những trải nghiệm và kinh nghiệm qua các đợt triển khai việc dạy và học trực tuyến trong hai năm vừa qua tại Đại học Hoa Sen, PGS.TS Nguyễn Ngọc Vũ cho rằng phần lớn các sinh viên hiện đã sẵn sàng để làm quen và tiếp cận với việc học tập trực tuyến.
Thậm chí trong một số trường hợp, việc học tập trực tuyến nếu kết hợp với công cụ mới còn hiệu quả và tạo nên hứng khởi cho các em học sinh, sinh viên.
Tuy nhiên, để việc đào tạo trực tuyến hiệu quả, cơ sở hạ tầng công nghệ nói chung nên được đầu tư và cải thiện, các trường nên chọn LMS (hệ thống quản lý học tập) tốt và có thể kết hợp nhiều công cụ công nghệ vào giáo dục và đào tạo.
Tâm sự về câu chuyện từng có 3.000 học sinh đăng ký học tập trực tuyến tại đơn vị mình trong một ngày ở giai đoạn dịch Covid-19, bà Ngô Thuỳ Ngọc Tú - Nhà sáng lập và là Chủ tịch HĐQT của tổ chức giáo dục YOLA chia sẻ một số kinh nghiệm về phát triển mô hình giáo dục trực tuyến.
Theo bà Tú, thứ nhất, các giáo viên cần được đào tạo bài bản về phương pháp giảng dạy và sử dụng thành thạo công nghệ trực tuyến để truyền đạt kiến thức hiệu quả đồng thời truyền cảm hứng cho học sinh.
Thứ hai, chương trình và nội dung học tập ở các lớp online cần đa dạng về thể loại và độ tuổi trải rộng từ Junior (cấp 2) đến Testprep (từ cấp 3 trở lên).
Thứ ba, đội ngũ vận hành cũng cần được chuẩn bị để sẵn sàng hỗ trợ học viên, cũng như chăm sóc khách hàng, theo sát từng học viên trong quá trình học & làm bài tập về nhà, hỗ trợ các vấn đề kỹ thuật suốt giờ học.
Yếu tố cuối cùng nhưng cực kì quan trọng là công nghệ tiên tiến. Lấy ví dụ từ chính tổ chức giáo dục của mình, theo bà Tú, YOLA đã hợp tác cùng đối tác để mang đến nền tảng chuyên dụng cho học viên việc dạy và học với các tính năng vượt trội.
PGS.TS Nguyễn Ngọc Vũ - Phó hiệu trưởng trường Đại học Hoa Sen (trái) và bà Ngô Thuỳ Ngọc Tú, Chủ tịch YOLA.
Đề cập đến một vấn đề quan trọng khác trong giáo dục, chính là khảo thí. Ông Đỗ Văn Nhẫn – Giám đốc chiến lược của ClassIn chia sẻ: “Hiện tại, với giáo dục trực tuyến, công nghệ đánh giá chất lượng đầu ra cũng đã thay đổi và cải thiện hơn rất nhiều. Các bài thi trắc nghiệm “online” ngày nay có thể triển khai nhờ vào việc ứng dụng AI trong việc giám sát qua webcam, đảm bảo tính trung thực của kết quả thu được”.
Tương lai của công nghệ giáo dục sẽ là các ứng dụng dành riêng cho đào tạo, nền tảng di động và mô hình giáo dục kết hợp giữa “online” và “offline”, giúp nâng cao trải nghiệm học tập.
"Giáo dục trực tuyến là một chiến lược lâu dài, phụ thuộc lớn vào tầm nhìn của người đứng đầu đơn vị giáo dục. Phải có mục đích chuyển đổi giáo dục lên môi trường trực tuyến rõ ràng thì mới cam kết đầu tư dài hạn và kiên nhẫn trong quá trình chuyển đổi được", ông Nhẫn nêu quan điểm.
Lý do gì để việc dạy - học online trở nên cần thiết?
Từ góc nhìn cá nhân, trong phần chia sẻ bên lề, ông Đỗ Văn Nhẫn đã lý giải việc ứng dụng công nghệ vào giảng dạy sẽ giải quyết được những "bài toán" như thế nào?
Đầu tiên, theo ông Nhẫn, đây sẽ là "lời giải" cho sự mất cân bằng giữa chất lượng giáo dục ở khu vực nông thôn và miền núi so với thành thị.
Hiện có rất ít giáo viên giỏi chịu trở về nông thôn do điều kiện cơ sở vật chất và lương thưởng không hấp dẫn. Vì thế, với việc học trực tuyến, các em học sinh vùng nông thôn có cơ hội học với giáo viên chất lượng, hoặc xa hơn là các học viên sinh sống tại Việt Nam có nhu cầu tiếp cận các giáo sư đầu ngành tại các quốc gia khác.
Ông Đỗ Văn Nhẫn – Giám đốc chiến lược của ClassIn
Thứ hai, đó là chi phí hợp lý. Việc giảng dạy online giúp tối ưu hoá nhiều loại chi phí nên các khoá học online vừa túi tiền hơn rất nhiều so với lớp học offline.
Thứ ba là bài toán tăng trưởng. Với cấp quản lý của các đơn vị giáo dục truyền thống, nếu tiếp tục đi theo con đường hiện tại, việc tăng trưởng số lượng học sinh sẽ diễn ra rất chậm. Mỗi khi muốn mở trung tâm mới, các đơn vị giáo dục phải đầu tư rất nhiều chi phí, thuê nhân viên. Dạy - học online giúp rút ngắn lộ trình tăng trưởng.
Tổng kết lại, theo ông Nhẫn, ba điều trên cũng chính là những yếu tố cơ sở giúp việc dạy - học online tiếp tục tồn tại và phát triển.
Trong Chiến lược Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 đã được Thủ tướng Chính phủ ban hành, Chuyển đổi số trong lĩnh vực giáo dục là một trong những ưu tiên hàng đầu.
Thực hiện Đề án đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong các hoạt động của ngành Giáo dục, Bộ Giáo dục và Đào thông tin hiện đã có hơn 7.000 bài giảng E-learning và gần 200 đầu sách giáo khoa được số hóa và chia sẻ trên internet.
Với 24 triệu học sinh, sinh viên, hơn 90% học sinh, sinh viên sử dụng điện thoại di động, máy tính hoặc laptop để phục vụ học tập, Việt Nam được xem là một thị trường rất tiềm năng cho E-learning hay Edtech.

TUẤN VIỆT