BizLIVE -

Với hơn 169,3 nghìn tỷ đồng vốn đầu tư công đã giải ngân tới hết tháng 7, thì trong 2 tháng 8, 9/2021 cần phải giải ngân hơn 107 nghìn tỷ đồng mới hoàn thành được mục tiêu tối thiểu theo Nghị quyết 63/NQ-CP của Chính phủ đề ra.

Bộ Kế hoạch và Đầu tư mới đây đã có văn bản gửi Thường trực Ủy ban Tài chính, Ngân sách của Quốc hội báo cáo tình hình giải ngân vốn đầu tư công 7 tháng đầu năm 2021 và các giải pháp đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công.
Theo báo cáo, tình hình phân bổ, giao kế hoạch, tổng số vốn ngân sách nhà nước (NSNN) các bộ, cơ quan trung ương và địa phương đã phân bổ, giao kế hoạch chi tiết cho các dự án đủ điều kiện giải ngân đến hết tháng 7/2021 là 398.616,466 tỷ đồng, đạt 86,4% kế hoạch được Thủ tướng Chính phủ giao.
Trong đó, vốn trong nước đạt 86,05% kế hoạch, vốn nước ngoài đạt 89,27% kế hoạch.
Số vốn các bộ, cơ quan trung ương và địa phương chưa phân bổ chi tiết cho các dự án còn lại đến nay khá lớn, đạt 62.683,534 tỷ đồng, bằng 13,6% kế hoạch.
Theo báo cáo của Bộ Tài chính, dự kiến giải ngân đến ngày 31/7/2021 là 169.335,05 tỷ đồng, đạt 36,71% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, giảm so với cùng kỳ năm 2020 (40,67%). Trong đó, vốn trong nước đạt 40,38%, vốn nước ngoài đạt 7,52%.
Có 10 bộ và 32 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt trên mức trung bình của cả nước (36,71%). Đáng chú ý, vẫn còn 7 bộ, cơ quan trung ương chưa giải ngân kế hoạch vốn và 2 bộ, cơ quan trung ương đã giải ngân nhưng tỷ lệ giải ngân dưới 1%.
"Nếu không tính những khoản vốn chưa được phân bổ, giao kế hoạch và giải ngân theo quy định của Luật Đầu tư công và Nghị quyết số 129/2020/QH14 của Quốc hội như đã nêu trên thì tỷ lệ giải ngân đạt 42,48%, tăng nhẹ so với cùng kỳ năm trước", Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết.
Nguyên nhân
Nguyên nhân giải ngân chậm được đánh giá là do công tác phân bổ, giao chi tiết kế hoạch đầu tư công vốn NSNN tại các bộ, cơ quan trung ương và địa phương năm 2021 chậm, đặc biệt là chương trình mục tiêu quốc gia.
Cùng với đó là việc áp dụng chế tài xử lý đối với các cơ quan, đơn vị để chậm, muộn trong phân bổ ngân sách chưa quyết liệt.
Thêm vào đó, vẫn còn những vướng mắc về đầu tư chậm được xử lý như giải phòng mặt bằng, tái định cư tại một số dự án; một số dự án ODA vẫn đang trong quá trình hoàn thiện thủ tục gia hạn, hồ sơ thiết kế, thẩm định…
Đặc biệt, một nguyên nhân khách quan tiếp tục được nhắc đến là dịch COVID-19 bùng phát mạnh tại hầu hết các địa phương đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến tiến độ thực hiện và giải ngân các dự án.
Trong bối cảnh đại dịch COVID-19 bùng phát rất phức tạp, nhiều địa phương phải thực hiện giãn cách xã hội, một số địa bàn, cơ sở, xã, phường, khu công nghiệp… phải áp dụng biện pháp phong tỏa, cách ly, đã gây ảnh hưởng đến việc thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2021.
Vì vậy, "việc thực hiện có hiệu quả kế hoạch đầu tư công năm 2021, nhất là giải ngân vốn đầu tư công có vai trò, ý nghĩa rất quan trọng, góp phần tạo năng lực sản xuất mới, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2021", báo cáo cho biết.
Hơn 107 nghìn tỷ đồng phải giải ngân trong tháng 8, 9/2021

Liên quan đến công tác giải ngân vốn đầu tư công,  Nghị quyết số 63/NQ-CP của Chính phủ đưa ra mục tiêu: Phấn đấu tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư ngân sách nhà nước năm 2021 đạt 95%-100% kế hoạch được Thủ tướng Chính phủ giao từ đầu năm. Trong đó đến hết quý 3năm 2021, giải ngân đạt tối thiểu 60% kế hoạch.

Như vâỵ, với kế hoạch phân bổ vốn đầu tư công năm 2021 đã được Chính phủ giao là 461.300 tỷ đồng, tới hết quý 3, mục tiêu giải ngân tối thiểu tương ứng là 276,78 nghìn tỷ đồng.
Đồng thời, với việc giải ngân ước tính tới hết tháng 7 mới đạt gần 169,34 nghìn tỷ đồng (36,71%), tương ứng còn gần 107,5 nghìn tỷ đồng (hơn 23,2% vốn) cần giải ngân trong 2 tháng còn lại của quý 3.

74,1% tổng vốn tập trung cho hoạt động kinh tế
Theo Nghị quyết của Quốc hội, tổng mức vốn NSNN thuộc kế hoạch đầu tư công giai đoạn 2021-2025 là 2,87 triệu tỷ đồng, tăng 120 nghìn tỷ đồng (4,36%) so với mức đã báo cáo tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XIV. Trong đó, bao gồm 1,5 triệu tỷ đồng vốn NSTW và 1,37 triệu tỷ đồng vốn NSĐP.
Trong đó, vốn tập trung cao nhất cho các hoạt động kinh tế chiếm 74,1% của tổng số vốn kế hoạch. Tiếp đến là lĩnh vực quốc phòng, chiếm 7,7%; Giáo dục, đào tạo và giáo dục nghề nghiệp chiếm 3,8%; Y tế, dân số và gia đình chiếm 3,2%; An ninh và trật tự, an toàn xã hội chiếm 2,9%...
Trong giai đoạn, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương dự kiến bố trí vốn cho khoảng 4.979 dự án, giảm hơn một nửa so với giai đoạn 2016-2020. Trong đó, có 2.236 dự án khởi công mới. Số vốn bố trí bình quân cho 01 dự án là 210,4 tỷ đồng, cao gấp 2,4 lần so với giai đoạn 2016-2020 (88 tỷ đồng/dự án).
Nhìn lại giai đoạn 2016-2020, báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư trước đó đánh giá đầu tư công đã có nhiều chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, bản thân Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng cũng thẳng thắn nhìn nhận, giai đoạn trên vẫn còn những điều đáng tiếc.

“10 năm trước, nếu tập trung ngay nguồn lực làm đường cao tốc Bắc - Nam, kết quả đến nay đã rất khác”, Bộ trưởng Dũng chia sẻ tại một cuộc làm việc với Bộ Giao thông Vận tải về chuẩn bị xây dựng Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021 - 2025.

Theo ông Nguyễn Chí Dũng, đây là bài học kinh nghiệm, không thể lặp lại trong kế hoạch giai đoạn tới.
Do đó, khi làm việc với các bộ, ngành, địa phương chuẩn bị cho xây dựng Kế hoạch đầu tư công trung hạn 2021 - 2025, lãnh đạo Chính phủ và cơ quan tham mưu là Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã liên tục nhấn mạnh đến việc bố trí vốn đầu tư công phải ra tấm ra món, không dàn trải mành mún, đầu tư vào những công trình trọng điểm, lĩnh vực then chốt, các dự án lớn, quan trọng quốc gia, có ý nghĩa liên vùng, tác động lan tỏa.
Như BizLIVE đã thông tin, ngay sau khi cơ bản kiện toàn bộ máy Chính phủ nhiệm kỷ mới, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vào trung tuần tháng 5 đã có buổi làm việc với các bộ, cơ quan liên quan về kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025.
Tại cuộc họp, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết, qua rà soát, số dự án của kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 đã giảm xuống chỉ còn khoảng 5.397 dự án và các cơ quan liên quan đang nỗ lực để số dự án có thể giảm xuống còn khoảng 5.000.
Vì dân, vì nước, cứ mạnh dạn mà làm, sẽ cắt giảm được số dự án để tập trung vốn cho các dự án trọng tâm, trọng điểm.Thủ tướng Phạm Minh Chính
Như vậy, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng, chỉ trong hai ngày, khoảng 1.050 dự án chưa thật sự cần thiết, quan trọng đã được cắt giảm (từ mức 6.447 dự án) để tập trung cho dự án cấp thiết.
Và nếu so với số lượng 11.000 dự án của giai đoạn 2016-2020, số dự án trong kế hoạch hiện nay đã giảm xuống còn một nửa.
Trong các cuộc làm việc với các cơ quan liên quan, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhiều lần khẳng định tinh thần phải cương quyết xóa bỏ “xin-cho” cũng như tâm lý trông chờ, ỷ lại ở Trung ương, đồng thời chống tiêu cực, nghiêm cấm “chạy” dự án.

“Có lẽ nguyên nhân quan trọng nhất là đầu tư dàn trải, manh mún, chia cắt, cộng với thủ tục rườm rà, không phân cấp mạnh, kỷ luật chưa nghiêm, cho nên giải ngân chậm, hiệu quả đầu tư chưa cao”, Thủ tướng cho biết.
CẦN THÁO GỠ KHÓ KHĂN VỀ THỂ CHẾ CHO  ĐẦU TƯ CÔNG
Trong báo cáo gửi Quốc hội, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết, để thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương cần chuẩn bị các thủ tục đầu tư cần thiết cho các dự án khởi công mới để có thể giao được Kế hoạch đầu tư vốn NSNN năm 2021 ngay sau khi Thủ tướng Chính phủ giao kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025.
Đồng thời, Bộ Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng nêu yêu cầu tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong giải ngân vốn đầu tư công, đề cao vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu; rà soát việc phân bổ kế hoạch vốn cho các dự án phù hợp với tiến độ thực hiện, bảo đảm trọng tâm, trọng điểm, không dàn trải, manh mún, kéo dài.
Cùng với đó là tập trung đẩy mạnh tiến độ giải phóng mặt bằng, tháo gỡ kịp thời khó khăn, vướng mắc liên quan đến đất đai, tài nguyên. Đôn đốc đẩy nhanh tiến độ thi công; thực hiện nghiệm thu, lập hồ sơ thanh toán ngay khi có khối lượng. Rà soát, điều chuyển kế hoạch vốn giữa các dự án chậm giải ngân sang dự án có tiến độ giải ngân tốt, còn thiếu vốn.
Một biện pháp được đề xuất là thành lập Tổ công tác thúc đẩy giải ngân vốn trong từng bộ, cơ quan, địa phương để đôn đốc, kiểm tra, giám sát, xử lý các điểm nghẽn trong giải ngân vốn đầu tư công.
Về dự kiến triển khai trong thời gian tới, Bộ Kế hoạch và đầu tư cho biết cần tiếp tục triển khai các nhiệm vụ được giao về chính sách tháo gỡ khó khăn giải ngân vốn đầu tư công tại Nghị quyết số 63/NQ-CP của Chính phủ. Tiếp tục rà soát, sửa đổi, bổ sung các Luật, Pháp lệnh có nội dung mâu thuẫn, chồng chéo, thiếu đồng bộ, không phù hợp với thực tiễn đang gây khó khăn, vướng mắc cho đầu tư.

TUẤN VIỆT