BizLIVE - Theo đại biểu Quốc hội đoàn Đồng Tháp: "Cứ một người tham gia BHXH thì có 2 người rời hệ thống. Thực tế rất đáng lo ngại bởi sẽ dẫn đến phá vỡ hệ thống".
Đại biểu Quốc hội lo ngại tình trạng gia tăng người hưởng bảo hiểm xã hội một lần có thể “phá vỡ hệ thống”
Đại biểu Quốc hội Nguyễn Hải Anh (Đoàn Đồng Tháp)
Chiều 27/10, Quốc hội tiếp tục thảo luận trực tuyến về tình hình thực hiện chính sách, chế độ bảo hiểm xã hội, quản lý và sử dụng Quỹ bảo hiểm xã hội (BHXH) năm 2020; việc quản lý và sử dụng Quỹ bảo hiểm y tế (BHYT) năm 2020 và thực hiện Nghị quyết số 68/2013/QH13 về đẩy mạnh thực hiện chính sách, pháp luật về bảo hiểm y tế, tiến tới bảo hiểm y tế toàn dân trong 2 năm 2019-2020.
Thảo luận về quy định hưởng BHXH một lần, đại biểu Nguyễn Hải Anh (Đoàn Đồng Tháp) nêu thực tế, thời gian gần đây, số lượng người hưởng BHXH một lần có xu hướng gia tăng. Năm 2020 là 860.741 người, tăng 6,65% so với năm 2019 và tăng gấp 2 lần số người tham gia BHXH tăng thêm của năm 2020.
"Như vậy, cứ một người tham gia BHXH thì có 2 người rời hệ thống. Thực tế rất đáng lo ngại bởi sẽ dẫn đến phá vỡ hệ thống", đại biểu Nguyễn Hải Anh nói.
Do đó, đại biểu đề nghị tới đây, khi sửa đổi Luật BHXH cần phải xem xét quy định về hưởng BHXH một lần thật thấu đáo. Theo đó, cần phải có quy định hạn chế hưởng BHXH một lần nhằm đảm bảo các chế độ BHXH được bao trùm lên toàn bộ các thành viên trong xã hội. Qua đó góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển.
Đại biểu Nguyễn Hải Anh cho biết, việc đảm bảo an toàn và tăng trưởng bền vững Quỹ BHXH, BHYT thời gian qua được Chính phủ và nhất là ngành BHXH Việt Nam quan tâm, với nhiều nỗ lực đạt được những kết quả tích cực.
Qua báo cáo cho thấy, việc phát triển đối tượng tham gia BHXH trong năm 2020 đạt kết quả khả quan, với tổng số người tham gia lên đến 16,176 triệu người, tăng gần 400.000 người so với năm 2019 và chiếm 33,5% lực lượng lao động trong độ tuổi.
Tuy nhiên, số người tham gia BHXH tự nguyện dù có tăng so với năm 2019 nhưng mức đóng và số tiền đóng không cao, chủ yếu, người tham gia chọn đóng BHXH tự nguyện ở mức chuẩn nghèo nông thôn 700.000 đồng/tháng. Mặt khác, tổng số người tham gia BHXH tự nguyện còn khá khiêm tốn, mới đạt 2,31% tổng lực lượng lao động trong độ tuổi.
Để thực hiện tốt mục tiêu, đại biểu Hải Anh cho rằng cần có giải pháp cả về chính sách và tổ chức thực hiện một cách mạnh mẽ để gia tăng tỷ lệ BHXH tự nguyện. Trong thời gian tới, cần sớm xem xét về chính sách rút ngắn thời gian đóng BHXH tự nguyện và đa dạng hóa hình thức tham gia.
Tại buổi thảo luận, đại biểu Đặng Bích Ngọc (Đoàn Hoà Bình) cho rằng năm 2020 gặp rất nhiều khó khăn do ảnh hưởng dịch COVID-19, nhiều doanh nghiệp ngừng hoạt động, người lao động mất việc làm... đã ảnh hưởng đến chế độ thực hiện chính sách, chế độ BHXH.
Đại biểu Ngọc cho rằng để đạt được mục tiêu 35% lực lượng lao động tham gia BHXH, đòi hỏi sự vào cuộc tích cực của Chính phủ cũng như chính quyền các cấp. Các báo cáo cần phân tích, đánh giá nguyên nhân để đưa ra giải pháp đồng bộ, cụ thể, quyết liệt trong việc phát triển đối tượng tham gia bảo hiểm bắt buộc, đảm bảo phù hợp với điều kiện thực tế trong tình hình dịch bệnh còn rất phức tạp như hiện nay.
Về tình hình chậm đóng và tạm dừng đóng BHXH, đại biểu Ngọc cho biết theo báo cáo đến 31/12/2020, tổng số tiền chậm đóng BHXH bắt buộc là trên 12.000 tỷ đồng, tăng 19,9% so với năm 2019 (khu vực hành chính sự nghiệp chiếm 1,5%, doanh nghiệp nhà nước chiếm 6,4%, doanh nghiệp có vốn nước ngoài chiếm 8,1% và doanh nghiệp ngoài quốc doanh chiếm 57,2% tổng số chậm đóng).
Đại biểu đề nghị cần xác định rõ nguyên nhân và xác định rõ đối tượng và từ đó có giải pháp phù hợp. Cần phải rà soát công khai các doanh nghiệp, người sử dụng lao động chậm nộp, trốn đóng BHXH để tạo điều kiện thuận lợi cho công tác thanh tra, giám sát.
Phát biểu tiếp thu và làm rõ một số vấn đề đại biểu tại phiên thảo luận, Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội Đào Ngọc Dung cho biết sẽ khẩn trương đề xuất Quốc hội xem xét, sửa đổi một cách căn cơ Luật Bảo hiểm xã hội, Luật việc làm; thể chế hóa Nghị quyết 28-NQ/TW về cải cách chính sách bảo hiểm.
Cụ thể các vấn đề nêu trên, Chính phủ, Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội, Bộ Tài chính, Bảo hiểm xã hội Việt Nam và các cơ quan liên quan sẽ tập trung giải quyết như: Phát triển hệ thống bảo hiểm xã hội đa tầng; sửa đổi giảm thời gian đóng bảo hiểm xã hội mức tối thiểu từ 20 năm xuống 10 năm và tiến tới có thể là 10 năm và phát triển nguyên tắc bảo hiểm theo hướng đảm bảo nguyên tắc đóng - hưởng công bằng, bình đẳng; tiến tới phát triển bền vững; điều chỉnh hưởng chính sách 1 lần...
Các cơ quan cũng sẽ chú trọng và đổi mới công tác tuyên truyền để người lao động khi bước vào thị trường mới sẽ hiểu, đồng tình và chủ động tham gia, dần dần hình thành văn hóa an sinh trong mọi người lao động.
Cùng đó, sử dụng các quỹ đúng mục đích, tăng quyền lợi cho người lao động; nghiên cứu điều chỉnh phát huy kết dư trong hỗ trợ thúc đẩy thị trường lao động; xây dựng các chính sách hướng dẫn người lao động tham gia BHXH.
Chính phủ cũng sẽ tiếp tục nghiên cứu, đề xuất sử dụng kết dư Quỹ BHXH ngắn hạn để hỗ trợ người lao động và người sử dụng lao động gặp khó khăn trong bối cảnh dịch bệnh.

N. NGA