BizLIVE -
Sơ bộ đánh giá ban đầu cho thấy việc hoàn thành công tác thi công Dự án vào cuối năm 2021, đưa vào vận hành trong năm 2022 không khả thi.
14 năm thực hiện và đội vốn hàng chục nghìn tỷ, mốc hẹn đường sắt Bến Thành - Suối Tiên vẫn bất khả thi
Ảnh minh họa/Báo Người lao động
Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải Nguyễn Văn Thể đánh giá như trên trong báo cáo gửi Quốc hội về Dự án xây dựng tuyến đường sắt đô thị số 1 TP.HCM,  tuyến Bến Thành - Suối Tiên.
Đây là dự án quan trọng quốc gia với quy mô xây dựng đoạn tuyến đường sắt đi ngầm dài 2,6 km; trên cao dài 17,1 km; 11 ga trên cao, 03 ga ngầm và 01 depot.
Dự án bắt đầu thực hiện tháng 3/2007 với kế hoạch hoàn thành công trình đưa vào khai thác năm 2018. Do việc chậm trễ trong công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) và phải lập lại thiết kế kỹ thuật cho nhà ga ngầm Bến Thành nhằm tích hợp giữa các tuyến đường sắt đô thị số 1, số 2, số 3a và số 4 nên thời điểm hoàn thành công trình đưa vào khai thác đã được điều chỉnh đến quý 4/2021. Thời điểm kết thúc công tác hỗ trợ vận hành bảo dưỡng là năm 2026. Diện tích đền bù, giải phóng mặt bằng là 676.836 m2.
Về tổng mức đầu tư, dự án đã được UBND TP.HCM phê duyệt sau đó điều chỉnh là 126.582,65 triệu Yên Nhật (tương đương 17.387 tỷ đồng), từ vốn vay của Chính phủ Nhật Bản là 104.941,98 triệu Yên Nhật, vốn đối ứng của Thành phố là 2.972,61 tỷ đồng.
Đến tháng 9/2011, UBND TP.HCM đã phê duyệt điều chỉnh Dự án tại Quyết định số 4480/QĐ-UBND với tổng mức đầu tư là 236.626 tỷ Yên Nhật (tương đương 47.325 tỷ đồng).
Tiếp đó, tháng 11/2019, UBND TP.HCM đã phê duyệt điều chỉnh tổng mức đầu tư và cơ cấu nguồn vốn với tổng mức đầu tư điều chỉnh là 43.757,15 tỷ đồng, trong đó vốn vay ODA của Chính phủ Nhật Bản là 38.265,55 tỷ đồng và vốn đối ứng từ ngân sách Thành phố là 5.491,6 tỷ đồng.
Dự án có 06 gói, trong đó có 04 gói thầu chính đang triển khai thi công, lũy kế khối lượng tổng thể của toàn dự án đạt khoảng 87,5%, dự kiến đến cuối năm 2021 đạt khoảng 91%.
Về vốn, đến thời điểm hiện nay, dự án đã có 03 thỏa thuận vay được ký kết giữa Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Nhật Bản với tổng vốn được ký kết là 155,364 tỷ Yên Nhật, đạt 83,9% tổng vốn ODA của Dự án. Thỏa thuận vay số 4 đang thực hiện các thủ tục ký kết.
Vốn ODA lũy kế giải ngân đến thời điểm báo cáo là 18.530 tỷ đồng (tương đương 91.702,68 triệu Yên), đạt 48,4% tổng vốn ODA.
Vốn ngân sách Thành phố lũy kế giải ngân đến nay là 2.151 tỷ đồng, đạt tỷ lệ 39,2% vốn đối ứng.
Theo báo cáo của UBND TP.HCM, những diễn biến khó lường của dịch COVID-19 đã ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công Dự án.
Nhân sự tham gia thi công tại công trường giảm mạnh, đặc biệt trong quý 2 và quý 3/2021 do việc triển khai thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch COVID-19.
Các chuyên gia nước ngoài có tâm lý e ngại khi nhập cảnh vào Việt Nam làm việc do đợt bùng phát dịch lần thứ 4, cách ly tập trung khi nhập cảnh, đã ảnh hưởng đến việc nhập cảnh và các nước, hạn chế đi lại...
Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể cho biết, các nhà thầu đã đệ trình các khiếu nại liên quan đến dịch COVID-19 dẫn đến: Thiếu hụt về nguồn nhân lực và cung cấp vật tư; hủy đặt tàu, lưu kho và bảo dưỡng phát sinh cho đoàn tàu đầu tiên tại Kasado đã ảnh hưởng đến tiến độ triển khai thi công; thực hiện quá trình cách ly bắt buộc do ảnh hưởng dịch COVID-19. Theo đó, các Nhà thầu đề nghị gia hạn thời gian hoàn thành và bổ sung các chi phí phát sinh do dịch.
Khó khăn nữa là việc không thể làm việc trực tiếp với các nhà tài trợ và đối tác nước ngoài, phần nào ảnh hưởng đến hiệu quả làm việc, kéo dài thời gian thảo luận giải quyết các vấn đề của các dự án, đặc biệt công tác thu xếp vốn đầu tư.
Do dịch bùng phát tại TP.HCM, thiết bị, vật tư không thể vận chuyển và nhập cảng, chuyên gia không nhập cảnh kéo dài làm ảnh hưởng đến tiến độ triển khai thi công dự án. Các khó khăn về nguồn nhân lực thi công tại chỗ, các biện pháp hạn chế di chuyển để phòng chống dịch nên dự án chỉ có thể thi công các hạng mục trong tình trạng cầm chừng.
Để duy trì công trường, nguồn nhân lực tại chỗ, phải ứng chi phí nguyên vật liệu, thiết bị từ nguồn tài chính của các nhà thầu trong bối cảnh không thể triển khai thi công bình thường, không thể tăng tốc cho dự án dẫn đến khó khăn trong công tác phục hồi thi công ngay lập tức sau khi tình hình dịch bệnh được ổn định và tiến hành trạng thái “bình thường mới”. Vì vậy ảnh hưởng đến tiến độ dự án.
Hiện nay, Chính phủ đã chỉ đạo các bộ ngành và UBND TP.HCM tập trung tháo gỡ các vướng mắc trong thủ tục nhập cảnh cho chuyên gia của dự án, có các biện pháp hỗ trợ liên quan đến việc thông thương hàng hóa, thiết bị, vật tư của dự án trong việc vận chuyển nhập cảng và thông quan nhằm kịp thời tháo gỡ, thúc đẩy tiến độ dự án, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể báo cáo Quốc hội.

TUẤN ANH