BizLIVE -

Thông tư số 31/2021/TT-BTC mới ban hành đã tiếp cận toàn diện theo mô hình tam giác tuân thủ có 4 tầng tương ứng 4 mức độ tuân thủ của Tổ chức Hợp tác và phát triển kinh tế, có hiệu lực từ 2/7/2021.

Nhiều quy định mới về quản lý rủi ro trong quản lý thuế
Ảnh minh họa.

Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư số 31/2021/TT-BTC quy định về áp dụng quản lý rủi ro trong quản lý thuế.

Quy định tại Thông tư số 31 được ban hành nhằm hướng đến các mục tiêu công bằng, minh bạch trong đối xử với người nộp thuế bằng việc quy định việc áp dụng các biện pháp quản lý thuế trên cơ sở đánh giá mức độ tuân thủ pháp luật thuế và phân loại mức độ rủi người nộp thuế.
Nội dung Thông tư cũng quy định việc đánh giá, phân loại người nộp thuế mang tính hệ thống và kế thừa, kết quả đánh giá ở khâu trước là một phần của tiêu chí đánh giá ở khâu sau.

Thông tư này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 2/7 và thay thế Thông tư số 204/2015/TT-BTC ngày 21/12/2015 của Bộ Tài chính quy định về áp dụng quản lý rủi ro trong quản lý thuế.

8 ĐIỂM MỚI ĐÁNG CHÚ Ý
 Thông tư số 31/2021/TT-BTC ngày 17/5/2021 bao gồm 5 chương, 26 Điều. Theo Bộ Tài chính, nội dung Thông tư đã tiếp cận toàn diện theo mô hình tam giác tuân thủ có 4 tầng tương ứng 4 mức độ tuân thủ của OECD (Tổ chức Hợp tác và phát triển kinh tế) thay vì 3 mức quy định tại Thông tư số 204/2015/TT-BTC ngày 21/12/2015 quy định về áp dụng quản lý rủi ro trong quản lý thuế.

Cụ thể, mức 1, tuân thủ cao; mức 2, tuân thủ trung bình; mức 3, tuân thủ thấp; mức 4, không tuân thủ. 

Bên cạnh đó, người nộp thuế được đánh giá rủi ro tổng thể và phân loại theo 5 hạng, hạng 1 rủi ro rất thấp; hạng 2 rủi ro thấp; hạng 3 rủi ro trung bình; hạng 4 rủi ro cao; hạng 5 rủi ro rất cao. 

Đáng lưu ý, thông tư lần này đã bỏ hạng 6, người nộp thuế thành lập dưới 12 tháng, sẽ phân loại, giám sát riêng phù hợp với yêu cầu của từng nghiệp vụ khi thực hiện đánh giá rủi ro.

Thông tin quản lý rủi ro theo đó sẽ được thu thập từ các nguồn thông tin bên trong và bên ngoài cơ quan thuế theo quy định của pháp luật.

8 nội dung mới được Tổng cục Thuế lưu ý trong Thông tư 31 gồm:
1. Bổ sung một số nguyên tắc quản lý rủi ro

Tại Điều 4 Thông tư 31 quy định bổ sung một số nguyên tắc quản lý rủi ro:

Trong đó, đánh giá, phân loại mức độ tuân thủ pháp luật thuế và mức độ rủi ro người nộp thuế được thực hiện tự động, dựa trên phân đoạn người nộp.

Xây dựng kế hoạch nâng cao tuân thủ tổng thể phù hợp với nguồn lực của cơ quan thuế dựa trên kết quả phân tích bản chất hành vi, nguyên nhân và quy mô của mỗi mức độ tuân thủ pháp luật thuế, mức độ rủi ro.

Ngoài ra, công chức thuế được miễn trừ trách nhiệm cá nhân khi đã thực hiện đúng các quy định của pháp luật, quy định tại Thông tư này và các quy định, hướng dẫn về quản lý rủi ro.

2. Bổ sung phương pháp đánh giá tuân thủ pháp luật thuế và phân loại mức độ rủi ro người nộp thuế

Quy định một điều riêng về phương pháp đánh giá tuân thủ pháp luật thuế và phân loại mức độ rủi ro người nộp thuế (Điều 5), trong đó bổ sung phương pháp học máy bên cạnh phương pháp chấm điểm và phân loại theo điểm và phương pháp xếp hạng theo danh mục.

3. Quy định các tiêu chí đánh giá và giao Tổng cục Thuế ban hành các chỉ số tiêu chí

Nhằm đảm bảo tính công khai, minh bạch trong đánh giá người nộp thuế, đồng thời cũng để người nộp thuế tự so chiếu các tiêu chí đánh giá để hoàn thiện, từ đó nâng cao tính tuân thủ tự nguyện của người nộp thuế, Thông tư 31 quy định các tiêu chí đánh giá tuân thủ pháp luật thuế và mức độ rủi ro người nộp thuế (tại các Phụ lục I, II, III).

Tổng cục Thuế có trách nhiệm ban hành các chỉ số tiêu chí để đảm bảo linh hoạt, chủ động trong việc thay đổi các chỉ số tiêu chí cho phù hợp với thực tế quản lý thuế trong từng thời kỳ; góp phần giảm thiểu thủ tục hành chính cho cơ quan Bộ.

Đơn vị Quản lý rủi ro có trách nhiệm quản lý bộ chỉ số tiêu chí do Tổng cục trưởng ban hành; theo dõi, đánh giá, điều chỉnh, bổ sung các chỉ số tiêu chí đáp ứng yêu cầu quản lý trong từng thời kỳ.

4. Các mức độ tuân thủ pháp luật thuế, rủi ro người nộp thuế  

Mức độ tuân thủ pháp luật thuế được chia thành 4 mức độ: Tuân thủ cao, Tuân thủ trung bình, Tuân thủ thấp, Không tuân thủ.

Thông tư đã bổ sung mức 4 theo tiếp cận tài liệu của OECD thay vì 3 mức quy định tại Thông tư 204.

5. Đánh giá tuân thủ pháp luật thuế và phân loại mức độ rủi ro người nộp thuế trong quản lý thuế

Bên cạnh việc đánh giá tuân thủ pháp luật thuế và phân loại mức độ rủi ro người nộp thuế là doanh nghiệp theo quy định tại Thông tư 204, Thông tư 31 bổ sung việc đánh giá đối với người nộp thuế là cá nhân.

Theo yêu cầu công tác quản lý thuế trong từng thời kỳ, người nộp thuế là doanh nghiệp thuộc các mức rủi ro có thể tiếp tục được phân loại rủi ro trong các nghiệp vụ quản lý thuế.

6. Cơ cấu lại các quy định về thu thập, xử lý thông tin quản lý rủi ro

Thứ nhất là thông tin quản lý rủi ro.

Thứ hai là nguồn thông tin, hình thức thu thập thông tin và xử lý thông tin.

Thứ ba là ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý rủi ro.

7. Áp dụng quản lý rủi ro trong quản lý thuế

Theo đó, người nộp thuế thuộc các mức độ tuân thủ pháp luật thuế và mức độ rủi ro được áp dụng các biện pháp nghiệp vụ quản lý thuế tương ứng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý thuế và nâng cao tính tuân thủ tự nguyện của người nộp thuế.

Ngoài ra, Thông tư cũng quy định tại Điều 13 về trường hợp có thông tin nghi ngờ hoặc phát hiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật thuế qua công tác thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, qua đơn thư tố cáo, qua thông tin từ các cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan điều tra, thủ trưởng cơ quan thuế quyết định thay đổi hình thức, mức độ kiểm tra, thay đổi biện pháp quản lý thuế khác theo thẩm quyền và chịu trách nhiệm về quyết định của mình.

Ngoài các trường hợp thuộc diện kiểm soát, giám sát trọng điểm có dấu hiệu vi phạm pháp luật thuế quy định tại Thông tư 204, Thông tư 31 bổ sung các trường hợp được đánh giá không tuân thủ pháp luật thuế, người nộp thuế được xếp hạng rủi ro cao, rủi ro rất cao và người nộp thuế không giải trình, bổ sung thông tin hoặc có giải trình, bổ sung thông tin nhưng không đầy đủ theo yêu cầu và thời hạn tại thông báo bằng văn bản của cơ quan quản lý thuế.

8. Bổ sung quy định về kiểm tra, đánh giá việc thực hiện áp dụng quản lý rủi ro trong quản lý thuế và giám sát, đánh giá việc thực hiện kế hoạch nâng cao tuân thủ

Quy định này nhằm tổng kết, đánh giá và rút ra kinh nghiệm áp dụng quản lý rủi ro cho giai đoạn tiếp theo nhằm tăng cường hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý rủi ro nói riêng và quản lý thuế nói chung và cải thiện mức độ tuân thủ tổng thể của các nhóm người nộp thuế.

Đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, tại Điều 15 Thông tư 31/2021/TT-BTC, trường hợp rủi ro cao có thể áp dụng một hoặc kết hợp các biện pháp: Rà soát, kiểm tra, xác minh các thông tin liên quan làm cơ sở xác định lại doanh thu, mức thuế của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Lập danh sách kiểm tra, khảo sát để xác định lại doanh thu, mức thuế...

Trường hợp người nộp thuế có thay đổi thông tin đăng ký thuế, làm thay đổi cơ quan thuế quản lý trực tiếp có rủi ro cao, cơ quan thuế nơi chuyển đi và cơ quan thuế nơi chuyển đến sẽ phối hợp thực hiện kiểm tra tại trụ sở của cơ quan thuế, thanh tra hoặc kiểm tra tại trụ sở của người nộp thuế theo quy định pháp luật hiện hành.

Trường hợp người nộp thuế thông báo tạm ngừng hoạt động kinh doanh có rủi ro cao, cơ quan thuế sẽ tăng cường thực hiện các biện pháp quản lý thuế theo quy định, phù hợp với tình hình thực hiện nghĩa vụ thuế của người nộp thuế để xử lý kịp thời nợ thuế, hóa đơn, hành vi vi phạm.

Trường hợp chấm dứt hiệu lực mã số thuế, cơ quan thuế ưu tiên kết quả xếp hạng rủi ro từ cao xuống thấp để thực hiện thanh tra, kiểm tra quyết toán thuế tại trụ sở của người nộp thuế theo quy định.


TUẤN VIỆT