BizLIVE -
Bên lề giải lao phiên họp ĐHĐCĐ sáng 20/6, cổ đông tiếp tục trao đổi thêm với ông Hồ Hùng Anh, Chủ tịch HĐQT Techcombank.
Chủ tịch Techcombank: “Chúng tôi không dàn hàng ngang”
Ở bàn chủ tọa ĐHĐCĐ Techcombank năm nay không có sự hiện diện của Tổng giám đốc Nguyễn Lê Quốc Anh.
Đây cũng là người đặt câu hỏi ở phần thảo luận, kèm hoài nghi: Lâu nay các ngân hàng, hay trên thị trường vẫn quen với “Lợi nhuận cao, rủi ro cao”, còn “Rủi ro thấp, lợi nhuận cao” mà Techcombank nói đến thực tế là khó?
Thước đo qua các chỉ số
Trước hết, đang trong bối cảnh, mối quan tâm đặt ra tại đại hội là Covid-19 tiềm ẩn rủi ro và đang tác động thế nào?
Lãnh đạo chuyên trách Techcombank dành hẳn một phần nội dung thuyết trình trước đại hội, với tiêu đề: “Tác động của Covid-19 tới chất lượng tài sản được kiểm soát”.
Dữ liệu cho thấy, trong tổng 232 nghìn tỷ đồng cho vay của Techcombank đến cuối quý I/2020, lĩnh vực chịu tác động mạnh nhất bởi Covid-19 là du lịch và giải trí tỷ trọng dư nợ chỉ 1%. Các lĩnh vực khác như xây dựng và vật liệu xây dựng tổng tỷ trọng cũng chỉ khoảng 10%.
Như thể hiện, cũng là chiến lược những năm qua, tỷ trọng cho vay bán lẻ và lĩnh vực bất động sản tại Techcombank chiếm phần lớn với 72%, trong đó bán lẻ chiếm 44% và bất động sản 28%.
Cách làm “Rủi ro thấp, lợi nhuận cao” mà ông Phùng Quang Hưng, Giám đốc điều hành Techcombank nói đến cũng nằm ở đây.
Thứ nhất, cho vay bán lẻ có lãi biên tốt hơn các phân khúc khác, góp phần tạo lợi nhuận cao.
Thứ hai, mặt khác, mức độ rủi ro ở đây được xác định, và qua thực tế, là thấp.
Ông Hồ Hùng Anh, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Techcombank giải thích thêm, trước hết, các yếu tố rủi ro trong hoạt động ngân hàng nói chung đều phản ánh lên các chỉ số.
Chỉ số quan trọng nhất ở đây là tỷ lệ an toàn vốn (CAR). Nếu tài sản ngân hàng tiềm ẩn nhiều rủi ro, hoặc thuộc các mảng rủi ro cao, tỷ lệ CAR bị ảnh hưởng và khó giữ được mức cao.
CAR cũng là một chỉ số mà Ngân hàng Nhà nước khi xây dựng khung pháp lý “nhắm” vào, để nắn dòng vốn vào các phân khúc, khuyến khích hay không.
Ông Hồ Hùng Anh so sánh cụ thể: nếu cho vay tiêu dùng bất động sản thông thường, hệ số rủi ro thấp (giai đoạn vừa qua Ngân hàng Nhà nước qua chỉ áp ở mức 50% - PV); nhưng nếu cho vay đầu tư bất động sản, tự doanh tiềm ẩn rủi ro hơn thì hệ số này áp cao với 200%.
Như trên, nếu ngân hàng tập trung cho vay ở phân khúc có độ rủi ro cao, hệ số cao, chỉ số CAR sẽ bị ảnh hưởng và phản ánh rõ. Nhưng, cập nhật gần nhất cho thấy CAR của Techcombank, tính theo Basel II, lên tới khoảng 16,6%, có thể cao nhất hệ thống các NHTM Việt Nam.
Tương tự, một chỉ số khác phản ánh rủi ro cụ thể là nợ xấu.
Tại Techcombank, tỷ lệ nợ xấu cuối quý I/2020 chỉ 1,1%. Và một lần nữa, đại diện lãnh đạo ngân hàng đưa ra đánh giá từ thực tiễn hoạt động: cho vay cá nhân tiêu dùng bất động sản gần như rủi ro nợ xấu rất thấp. Các kỳ cập nhật trước đó, lãnh đạo chuyên trách tài chính Techcombank cũng đều đặn điểm, tỷ lệ nợ xấu ở đây chỉ quanh 0,8% mà thôi.
Trong khi đó, ở phân khúc này đều có tài sản đảm bảo. Dữ liệu đưa ra tại đại hội sáng 20/6 cũng khẳng định, khẩu vị của Techcombank gần như không có tín chấp; tỷ trọng cho vay tín chấp đều dưới 10%, thậm chí dưới 5% tại hầu hết các phân khúc.
Bên cạnh yếu tố quản trị rủi ro, có tài sản đảm bảo, thực tế cho vay tiêu dùng bất động sản còn được phân tán rủi ro. Thay vì cho vay “một cục” thì vốn được rải ra hàng nghìn, hàng chục nghìn, thậm chí hàng trăm nghìn món vay cá nhân. Lượng lớn khách hàng này trải ở nhiều ngành nghề khác nhau để tiếp tục phân tán rủi ro nếu một số ngành nào đó trong nền kinh tế gặp khó khăn bất thường…
Hay ở nhóm khách hàng lớn như Vingroup, Sungroup… mà cổ đông quan tâm, ông Hồ Hùng Anh lý giải: Techcombank lựa chọn những khách hàng lớn, những khách hàng mạnh và uy tín, có sản phẩm hàng đầu trên thị trường để xây dựng các mô hình quản trị rủi ro tốt, chứ không dàn hàng ngang với nhiều khách hàng lớn, dàn trải mà thiếu kiểm soát.
Vì sao đặt chỉ tiêu thận trọng?
“Rủi ro thấp, lợi nhuận cao” ở Techcombank còn được ông Phùng Quang Hưng, Giám đốc điều hành lý giải ở các khía cạnh khác.
Ví như, ngân hàng năm qua cải thiện được tỷ lệ lãi biên (NIM) khá tốt. Năm nay mục tiêu tiếp tục duy trì NIM. Nhưng theo ông Hưng, điều đó không có nghĩa là phải nâng lãi suất cho vay lên, thậm chí Techcombank còn hỗ trợ khách hàng lãi suất trước tác động của Covid-19.
Cải thiện NIM, một cấu phần quan trọng là tiền gửi không kỳ hạn (CASA). Theo giới thiệu, Techcombank hiện có tỷ lệ CASA cao nhất trong hệ thống NHTM Việt Nam, và liên tục tăng lên. Năm 2019, chỉ tiêu này tăng tới 37,9%, đưa tỷ trọng lên kỷ lục 34,5%.
Nguồn huy động “giá rẻ” này giúp pha loãng chi phí đầu vào, góp phần quan trọng giúp cải thiện NIM khi cân đối với đầu ra.
Nếu như đẩy cao lợi nhuận bằng nâng lãi suất cho vay để tăng NIM, thì rủi ro có thể gia tăng khi sức ép dồn thêm về phía khách vay. Nhưng, như trên, nếu ngân hàng chủ động và giảm thiểu được đầu vào, không đẩy lãi suất cho vay đầu ra lên, NIM vẫn tốt mà sức trả nợ của khách vay bớt áp lực, rủi ro cũng thấp đi.
CASA cũng là đại diện tiêu biểu cho lợi nhuận ở những kênh khác, để cao. CASA dày nhờ tập hợp được nền tảng khách hàng lớn. Năm 2019, Techcombank có thêm 1 triệu khách hàng mới, thêm khoảng 250.000 nữa quý I/2020. Nền tảng này kích thích bán chéo các sản phẩm, dịch vụ khác. Năm 2019, thu nhập ngoài lãi của “Tech” tăng 23,4%, chiếm 32,3% tổng doanh thu. Ở đây, lợi nhuận vừa cao vừa bền vững, vì rủi ro ở mảng dịch vụ hạn chế.
Thế nhưng, trước những phân tích trên, cổ đông băn khoăn: Techcombank đã tích lũy được những nền tảng tốt vậy, quản trị rủi ro tốt và lợi nhuận cao trong năm 2019, có dư địa phát triển lớn khi CAR rất cao, nhưng vì sao chỉ tiêu lợi nhuận 2020 chỉ tăng trưởng 1%?
“Năm nay chúng tôi xây dựng các chỉ tiêu rất thận trọng”, ông Hồ Hùng Anh nói, vì có tác động của Covid-19.
Một mặt, dịch bệnh này tác động đến dư nợ, khả năng trả nợ của khách hàng và ảnh hưởng đến lợi nhuận.
Với Techcombank, ngay từ quý I/2020, chính sách trích lập dự phòng cũng đã chủ động nâng lên.
Thứ nữa, cũng với Covid-19, ngân hàng thực hiện các chính sách hỗ trợ khách hàng, lợi nhuận cũng bị ảnh hưởng.
Ngoài ra, năm 2020 Techcombank có kế hoạch tập trung đầu tư mạnh cho chiến lược chuyển đổi số toàn diện, ở tất cả các phân khúc, các quy trình… Chi phí đầu tư ở đây lớn và cũng có tác động đến lợi nhuận.
Tuy nhiên, ông Hồ Hùng Anh cho rằng, chỉ tiêu tăng trưởng lợi nhuận 1% năm nay là kịch bản thận trọng. Ngân hàng tin tưởng và kỳ vọng trong quý III và IV, tình hình dịch bệnh trên thế giới được kiểm soát tốt, bối cảnh thuận lợi hơn và theo đó thực tế lợi nhuận cũng sẽ khả quan hơn.

MINH ĐỨC