BizLIVE -

Mùa mua sắm cao điểm cuối năm đến gần, nhiều doanh nghiệp bán lẻ Mỹ đang dự báo về khả năng đơn hàng bị chậm và thiếu hàng cũng như giá cao hơn do chi phí lao động và vận tải tăng vọt.

Nhiều doanh nghiệp may mặc, da giày toàn cầu không  đủ hàng bán do thiếu hàng từ Việt Nam
Ảnh: Reuters
Sau 18 tháng trong đại dịch, mùa thu năm nay có thể coi như một khởi đầu mới với công ty kinh doanh hàng may mặc Everlane. Công ty chuẩn bị công bố thêm nhiều sản phẩm mới, tháng 9 có thể coi như tháng đầu tiên trong chiến dịch quảng bá sản phẩm mới cho mùa kinh doanh sôi động nhất năm của hãng.
Thế nhưng, đại dịch đã khiến mọi chuyện không được như mong muốn, trong tháng 9 này, Everlane đã phải mất rất nhiều thời gian và công sức để có thể có đủ nguồn hàng quần jeans cũng như các sản phẩm khác từ Việt Nam. Do tại đây, số lượng các ca nhiễm COVID-19 tăng đã khiến cho nhiều nhà máy hoặc phải đóng cửa hoặc phải lựa chọn mô hình sản xuất tại chỗ với công suất thấp hơn trước rất nhiều.
Theo nhận định trong bài báo từ New York Times, những năm gần đây, Việt Nam đã trở thành nguồn cung cấp các sản phẩm may mặc và giày dép lớn thứ 2 vào thị trường Mỹ chỉ sau Trung Quốc. Trong phần lớn khoảng thời gian của đại dịch COVID-19, Việt Nam gần như đã không chịu quá nhiều tác động, thế nhưng mọi chuyện thay đổi khi biến chủng delta bắt đầu lây lan mạnh.
Khó khăn mà Việt Nam phải đối mặt trong thời gian qua còn có nguyên nhân từ việc phân phối vaccine không đồng đều trên toàn cầu cũng như quá nhiều mối nguy hại từ các đợt bùng dịch mới. 
Khi mùa mua sắm cao điểm cuối năm đến gần, nhiều doanh nghiệp bán lẻ Mỹ đang dự báo về khả năng đơn hàng bị chậm và thiếu hàng cũng như giá cao hơn do chi phí lao động và vận tải tăng vọt. Everlane cho biết đơn hàng của hãng có thể bị muộn từ 4 đến 8 tuần tùy thuộc thời điểm đóng cửa của từng nhà máy. 
Nike cũng đã buộc phải giảm dự báo doanh thu trong tuần trước bởi lý do hoạt động sản xuất tại Việt Nam đã không thể diễn ra liên tục trong vòng 10 tuần tính từ giữa tháng 7 và việc khởi động lại hoạt động sản xuất đầy đủ sẽ được thực hiện theo từng giai đoạn từ tháng 10.
“Chúng tôi đã không hề dự báo về khả năng sẽ phong tỏa toàn diện. Nhu cầu tiêu dùng hàng hóa từ những nước và khu vực có tỷ lệ tiêm vaccine cao vẫn tiếp tục tăng rất nhanh, thế nhưng việc huy động đủ nguồn cung hàng từ các nước có tỷ lệ tiêm vaccine thấp rất khó khăn”, Giám đốc cấp cao tại doanh nghiệp bán lẻ Alvarez & Marsal – bà Jana Gold.
Tình trạng chậm trễ đơn hàng này giúp người ta hình dung rõ hơn về vai trò quan trọng của Việt Nam trong việc cung cấp các sản phẩm may mặc cho người Mỹ. Trong thập kỷ qua, nhiều hãng bán lẻ đã chuyển hoạt động sản xuất từ Trung Quốc sang Việt Nam bởi chi phí tăng cao. Các biện pháp thuế quan cứng rắn dưới thời cựu Tổng thống Mỹ đã khiến cho xu thế này được đẩy nhanh hơn.
Năm 2020, các nhà máy sản xuất theo hợp đồng tại Việt Nam cung cấp khoảng 51% tổng các sản phẩm giày của Nike tiêu thụ trên toàn cầu. Hai doanh nghiệp bao gồm Lululemon và Gap công bố khoảng hơn 30% sản phẩm của họ đến từ Việt Nam. Còn tỷ lệ hàng hóa sản xuất tại Việt Nam của Everlane ước tính khoảng 40%.
Khi mà virus corona lây lan khắp toàn cầu, Việt Nam từng nổi lên như điểm sáng khi số lượng ca nhiễm rất thấp và kinh tế tăng trưởng vững vàng. Trong vòng 15 tháng, ước tính khoảng hơn 3.000 ca nhiễm và chỉ 15 ca tử vong do COVID-19 được ghi nhận. Tuy nhiên chỉ trong mấy tháng qua, biến chủng delta lây lan mạnh trong khi tỷ lệ tiêm vaccine COVID-19 còn thấp, nên số lượng ca nhiễm đã tăng rất nhanh.
Với tính hình trên, cũng đã khiến nhiều nhà máy tại khu vực trung tâm công nghiệp TP.HCM và các tỉnh lân cận buộc phải tạm đóng cửa trong tháng 7. Điều này đã làm tê liệt các hoạt động thương mại và khiến cho chuỗi cung ứng vốn đã khó khăn lại càng thêm nhiều thách thức. Đến nay, số lượng ca nhiễm mới đã giảm, Chính phủ duy trì quy định phong tỏa đến cuối tháng 9 để tiêm vaccine COVID-19 cho người dân.
Ngành dệt mayda giày Mỹ đã đề nghị Chính phủ Việt Nam ưu tiên tiêm vaccine COVID-19 cho người lao động tại các nhà máy.
Vào giữa tháng 8, các quản lý từ khoảng 90 doanh nghiệp trong đó có Nike và Fruit of the Loom đã yêu cầu chính quyền Biden đẩy nhanh việc quyên góp vaccine COVID-19, họ khẳng định rằng “sức khỏe” của ngành phụ thuộc trực tiếp vào Việt Nam. Ngành dệt may và da giày Mỹ hiện cũng đang tuyển dụng khoảng 3 triệu người lao động Mỹ.
Trong chuyến thăm đến Việt Nam vào tháng trước, Phó Tổng thống Mỹ Kamala Harris cho biết Mỹ sẽ tặng cho Việt Nam thêm 1 triệu liều vaccine COVID-19, trước đó Mỹ đã dành cho Việt Nam 5 triệu liều, ngoài ra cung cấp thêm 23 triệu USD tiền hỗ trợ khẩn cấp và 77 tủ âm sâu để trữ vaccine.
Chủ tịch Hiệp hội Dệt may và Da giày Mỹ, ông Steve Lamar nói: “Tình hình tại Việt Nam lý giải cho việc tại sao chúng tôi cần đẩy nhanh tốc độ quyên góp vaccine COVID-19 trên toàn thế giới”.
Chủ tịch kiêm nhà sáng lập Công ty may mặc Singtex, ông Jason Chen, vào tuần trước cho biết nhà máy 350 nhân viên tại tỉnh Bình Dương hiện giờ chỉ còn 80 người được đi làm việc theo mô hình "3 tại chỗ" để tuân thủ quy định hạn chế của Chính phủ và cho đến nay đã buộc phải chuyển một số đơn hàng sang Đài Loan. Ông Chen lo lắng: “Năm nay tại Mỹ, mọi người đều đi mua sắm, nhiều loại hàng hóa không thể được vận chuyển đúng hạn, chính vì vậy hoạt động mua sắm kỳ nghỉ sẽ chịu ảnh hưởng tiêu cực”.

NHẬT ĐĂNG