BizLIVE - Xuất khẩu rau quả 2 tháng đầu năm 2021 ghi nhận con số tăng mạnh so với cùng kỳ, đặc biệt thị trường đã có sự chuyển dịch rõ rệt, giảm dần tính phụ thuộc vào 1 thị trường lớn là Trung Quốc.
Theo thống kê sơ bộ của Tổng cục Hải quan, xuất khẩu rau quả tháng 2/2021 ước đạt 265,467 triệu USD, so với tháng 2/2020 tăng 4,61%. Cộng dồn 2 tháng đầu năm 2021 ước đạt 575 triệu USD tăng 8,24% so với cùng kỳ năm 2020.
Riêng trong tháng 1/2021 xuất khẩu rau quả đạt 309,62 triệu USD, tăng 12,8% so với tháng 12/2020 và tăng 10,0% so với tháng 1/2020. Xuất khẩu hàng rau quả của Việt Nam trong tháng 1/2021 tăng trưởng trở lại, sau khi giảm liên tiếp kể từ tháng 9/2020. 
Xuất khẩu rau quả tháng 2/2021 giảm nhiều so với tháng 1/2021, nguyên nhân là do vào dịp nghỉ Tết nguyên đán kéo dài, làm gián đoạn hoạt động xuất khẩu hàng hóa, đồng thời ảnh hưởng của làn sóng tái bùng phát dịch Covid-19 trong nước cũng làm ảnh hưởng tới hoạt động này.
Thị trường có dự dịch chuyển rõ nét
Theo thông lệ hàng năm, thời điểm trước Tết Nguyên đán Trung Quốc sẽ đẩy mạnh nhập khẩu hàng rau quả để phục vụ nhu cầu tiêu thụ tăng cao tại thị trường nội địa. Vì vậy, trị giá xuất khẩu hàng rau quả của Việt Nam tới thị trường Trung Quốc trong tháng 1/2021 đạt 182,92 triệu USD, tăng 24,4% so với tháng 12/2020, tăng 5,4% so với tháng 1/2020 và kéo kim ngạch xuất khẩu ra quả cả nước tăng lên.
Cơ cấu thị trường xuất khẩu hàng rau quả của Việt Nam trong tháng 1/2021 có sự dịch chuyển rõ nét, giảm dần sự phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc. Tỷ trọng xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc giảm xuống còn 59,1%, từ mức 61,7% trong tháng 1/2020. 
Trong khi đó, tỷ trọng xuất khẩu sang các thị trường như Thái Lan, Hoa Kỳ, Nhật Bản, thị trường Đài Loan… tăng. Triển vọng xuất khẩu hàng rau quả của Việt Nam trong quý 1/2021 vẫn gặp nhiều khó khăn, mặc dù xuất khẩu trong tháng 1/2021 tăng trưởng khá. 
Theo số liệu thống kê từ Tổng cục Hải quan, năm 2020, xuất khẩu hàng rau quả đạt 3,27 tỷ USD, giảm 12,7% so với năm 2019. Xuất khẩu rau quả giảm mạnh trong năm 2020 là do xuất khẩu sang Trung Quốc, thị trường tiêu thụ hàng rau quả lớn nhất của Việt Nam giảm mạnh. Trị giá xuất khẩu hàng rau quả tới thị trường Trung Quốc trong năm 2020 đạt 1,84 tỷ USD, giảm 25,7% so với năm 2019. 
Cơ cấu thị trường xuất khẩu rau quả năm 2020, Thái Lan là thị trường nhập khẩu tăng rất mạnh, đạt 157,16 triệu USD, tăng 109,7% so với năm 2019. Ngoài thị trường Thái Lan, các thị trường như Hoa Kỳ, Hàn Quốc, Nhật Bản, thị trường Đài Loan, Hà Lan, Úc, Nga đều tăng khá.
Thanh long là 1 trong những loại trái cây dẫn đầu về trị giá nhập khẩu vào Trung Quốc
Dịch Covid-19 vẫn đang diễn biến rất phức tạp làm ảnh hưởng tới hoạt động xuất khẩu rau quả sang thị trường Trung Quốc, do việc vận chuyển gặp khó khăn, cước phí tăng cao khiến nhiều nhà nhập khẩu trái cây ở Trung Quốc giảm hoặc thậm chí không nhập khẩu một số mặt hàng trái cây của Việt Nam. Bên cạnh đó, Trung Quốc còn kiểm tra hàng hóa nhập khẩu rất nghiêm ngặt so với trước đây do lo ngại dịch Covid-19. 
“Trung Quốc đã thông báo sẽ kiểm tra, khử trùng phòng dịch đối với hàng hóa được vận chuyển trong container do lo ngại Covid-19 dễ lây lan qua biên giới khi nhiệt độ xuống thấp vào mùa đông và mùa xuân. Dự báo xuất khẩu rau quả của Việt Nam sẽ vẫn đối mặt với khó khăn trong quý 1/2021 do tình hình dịch bệnh vẫn diễn biến khó lường”, một doanh nghiệp xuất khẩu rau quả cho biết.
Theo thống kê của Cơ quan Hải quan Trung Quốc, trị giá nhập khẩu trái cây vào nước này trong năm 2020 đạt 10,26 tỷ USD, tăng 8% so với năm 2019. Có 9 loại trái cây dẫn đầu về trị giá nhập khẩu vào Trung Quốc trong năm 2020 là sầu riêng tươi, anh đào, chuối, măng cụt, nho tươi, thanh long, nhãn, quả kiwi và cam (tươi và khô). Tuy nhiên, lượng trái cây nhập khẩu đạt 6,3 triệu tấn, giảm 8% so với năm 2019, do đại dịch Covid-19 tác động tiêu cực lên chuỗi cung ứng toàn cầu. 
Việt Nam là thị trường nhập khẩu rau quả chế biến lớn thứ 8 của Úc
Theo thống kê sơ bộ của Tổng cục Hải quan, nhập khẩu rau quả của Việt Nam trong tháng 2 ước đạt hơn 90,58 triệu USD, tăng 8,01% so với tháng 2/2020. Cộng dồn 2 tháng ước đạt 239,276 triệu USD, so với 2 tháng đầu năm 2020 tăng 21,08%.
So với xuất khẩu thì trong 2 tháng đầu năm nay kim ngạch nhập khẩu rau quả các loại của Việt Nam tăng mạnh hơn xuất khẩu.
Theo thống kê của Trung tâm Thương mại Quốc tế (ITC), nhập khẩu hàng rau quả chế biến của Việt Nam trong tháng 11/2020 đạt 93,9 triệu USD, tăng 12,5% so với tháng 11/2019. Trong 11 tháng năm 2020, trị giá nhập khẩu hàng rau quả chế biến đạt 884,7 triệu USD, giảm 2,9% so với cùng kỳ năm 2019.
Tuy nhiên, Việt Nam cũng là thị trường cung cấp hàng rau quả chế biến lớn thứ 8 cho Úc trong 11 tháng năm 2020, đạt 28,65 triệu USD, tăng 34,9% so với cùng kỳ năm 2019. Tỷ trọng nhập khẩu hàng rau quả chế biến của Úc từ Việt Nam chiếm 3,2%, tăng 0,9 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm 2019. 
Việt Nam là thị trường cung cấp đạt tốc độ tăng trưởng cao nhất trong số 10 thị trường cung cấp chính mặt hàng này tới Úc trong 11 tháng năm 2020.

NGUYỄN HUYỀN