BizLIVE -

Các kiến nghị được Hiệp hội VFA tổng hợp và gửi báo cáo tới Chính phủ, các cơ quan bộ, ngành vào ngày hôm qua (15/4), trong đó đề nghị có hướng xử lý sớm đối với lượng hàng đã có sẵn trên cảng.

 

Thương nhân xuất khẩu gạo kiến nghị tháo gỡ khó khăn
Ảnh minh họa.
Trước phản ánh bức xúc của các doanh nghiệp xuất khẩu gạo trong đợt mở tờ khai hải quan sau khi được Thủ tướng Chính phủ cho phép được xuất khẩu lại gạo trong tháng 4, Hiệp hội lương thực Việt Nam (VFA) đã đề nghị các đơn thành viên báo cáo về Hiệp hội để VFA có đầy đủ thông tin báo cáo kịp thời, đề xuất giải pháp Chính phủ và các cơ quan bộ, ngành. 
Theo tổng hợp của VFA, có 41 thương nhân gửi văn bản về Hiệp hội, trong đó tổng số lượng gạo đang chờ xuất tại cảng và đóng tại kho hiện nay khoảng gần 150.000 tấn, cụ thể:
Số lượng gạo các loại đã nhận được số tờ khai, được phân luồng đỏ, đang chờ thông quan (mở tờ khai hải quan trong ngày 12/4) là 58.209 tấn. Số lượng gạo các loại đã nhận được số tờ khai, được phân luồng đỏ, nhưng không được ghi nhận (tờ khai trong ngày 11 và 13/4) là 14.268 tấn. 
Số lượng gạo các loại đã nhận được số tờ khai, tuy nhiên chưa được phân luồng là 18.193 tấn. Số lượng gạo các loại chưa mở được tờ khai, đang chờ xuất tại cảng và đang đóng tại kho là 55.782 tấn.
Nhiều tình huống “khó hiểu” khiến các thương nhân bức xúc
Ghi nhận phản ánh từ doanh nghiệp, ông Nguyễn Ngọc Nam, Chủ Tịch VFA cho biết, Tổng cục Hải quan cho mở tờ khai hải quan lúc 0 giờ ngày Chủ nhật mà không có một thông báo chính thức nào trước đó khiến cho nhiều doanh nghiệp không thể mở tờ khai hải quan cho dù hàng của họ đã được tập kết tại cảng.
Nhiều thương nhân đang có hàng sẵn sàng trên cảng không được phép xuất khẩu, và phải đối diện với tất cả chi phí phát sinh từ các container hàng trên cảng đã ngừng tới 18 ngày trước khi chưa có lệnh cho phép xuất khẩu, mức chi phí phát sinh lên tới hàng trăm triệu đồng/ngày, chưa kể nghĩa vụ bồi thường hợp đồng cho khách hàng theo quy tắc ngoại thương, cùng hàng loạt rủi ro nặng nề khác kéo theo, kể cả các bên đối tác mà thương nhân cũng như các đối tác gần như không thể sắp xếp ổn thỏa được giữa bối cảnh hiện nay.
Theo VFA, một số thương nhân còn gặp phải tình huống khó hiểu, như các tờ khai đăng ký hải quan kể từ 0 giờ ngày 11/4, đã có số tờ khai và đã phân vào luồng đỏ, tuy nhiên, đến ngày 13/4, sau khi tái kiểm tra trên hệ thống hải quan cập nhật lại thấy ngày đăng ký của các tờ khai này tự động bị lùi về thời điểm 10/4. VFA đã ghi nhận ít nhất 3 thương nhân như vậy và các thương nhân hiện vẫn chưa tìm được câu trả lời cho tình huống này. 
Có cả trường hợp các tờ khai hải quan, đã có số tờ khai nhưng chưa phân luồng, đã được ghi nhận trước đó, đến thời điểm sáng ngày 14/4 lại bị mạng hải quan xóa bỏ khi chưa đủ 15 ngày theo quy định.
Ý kiến từ các thương nhân cho thấy việc phân bổ hạn nhập thông qua hình thức đăng ký hải quan trừ lùi như hiện nay chưa gắn liền với nghĩa vụ thu mua lúa gạo trong dân của một số thương nhân, cũng như quy mô năng lực giao dịch hiệu quả thực tế của các thương nhân.
Hàng hóa sẵn sàng với số lượng lớn tại bãi chờ xuất của các cảng đã khá lâu, như vậy, mỗi ngày các thương nhân phải chịu phí lưu bãi, lưu container, phí vận chuyển container hàng hóa từ kho lên cảng, phí nâng hạ, chi phí đảo chuyển, phí sản xuất, phí bao bì, phí xuất khẩu, lãi suất ngân hàng, bị phạt bồi thường hợp đồng, phí công nhân tại các cảng ngày càng đắt đỏ. 
Tổng chi phí này của từng thương nhân đã là không nhỏ và con số này nếu tính cho các thương nhân đang có hàng hóa sẵn sàng chờ xuất tại cảng là rất lớn. 
Đề xuất hướng giải quyết hàng tồn đọng trên cảng
VFA đã tổng hợp báo cáo nhanh những ý kiến từ các doanh nghiệp xuất khẩu gạo vào ngày hôm qua (15/4), với thực tế đang gặp rất nhiều khó khăn, các thương nhân khẩn thiết đề xuất phương án tháo gỡ vướng mắc hiện nay.
Trước mắt, tạo điều kiện cho các thương nhân khai tiếp những đơn hàng còn đang khai dở dang và cho thông quan hết toàn bộ số lượng gạo hàng hóa đã nằm trên cảng trong thời gian sớm nhất có thể (số lượng này ước khoảng dưới 300.000 tấn). 
Kiến nghị này cũng phù hợp với kiến nghị của 1 số địa phương thuộc các tỉnh ĐBSCL đã gửi Thủ tướng Chính phủ.
Cộng đồng doanh nghiệp và các tỉnh ĐBSCL mong muốn ở góc độ Chính phủ, giải quyết hài hòa 2 vấn đề: Một là giải quyết hàng tồn đọng trên cảng, hai là giải quyết hàng tồn kho của các doanh nghiệp.
Theo nhận định tồn kho của các doanh nghiệp thuộc VFA cũng khoảng 1,5 triệu tấn, nhưng hợp đồng của các doanh nghiệp chỉ khoảng 1,3 triệu tấn, nếu giải bài toán cho các doanh nghiệp xuất khoảng 600.000 tấn/tháng, về cơ bản xuất trong 2 tháng là xong. Thứ hai, sẽ có rất nhiều tờ khai bị hủy, lý do tờ khai chỉ mở trong 15 ngày, trong khi đó, năng lực bốc xếp và giải tỏa hàng tại cảng chỉ khoảng 600.000 tấn/tháng.
“Do vậy, nếu mở tờ khai tối đa cũng chỉ được 300.000 tấn, sau đó sẽ mở tiếp, và theo nguyên tắc là phải có hệ thống gối đầu. Một khi hải quan chấp nhận cho mở tờ khai theo luồng đỏ, về bản chất sẽ tự hình thành nên việc đó, vì theo quy định của luồng đỏ doanh nghiệp phải có số siêu, số tàu... như vậy, cơ bản doanh nghiệp phải khai đúng, nếu khai sai phải chịu xử lý của pháp luật”, theo phản ánh của các doanh nghiệp. 

QUANG TRÍ