BizLIVE - Theo doanh nhân Lý Quí Trung - nhà sáng lập thương hiệu Phở 24 đình đám một thời, lãnh đạo doanh nghiệp không sử dụng mạng xã hội thì không khác gì cắt đi một kênh đối thoại quan trọng với khách hàng, đối tác, đồng sự và nhân viên. Đây là xu thế không thể cưỡng lại, nhưng khi mạng xã hội càng mạnh thì nhu cầu đối với truyền thông chính thống lại càng lớn…
Đối với những người sử dụng mạng internet hiện nay thì việc tham gia mạng xã hội không còn gì mới lạ. Một người có thể dùng cả Facebook, Zalo, Youtube... để chia sẻ thông tin, đăng tải nội dung, hoặc chia sẻ những vấn đề mình thích. Các lãnh đạo doanh nghiệp cũng không phải ngoại lệ.
Xu hướng các doanh nhân cởi mở trên mạng xã hội ngày càng phổ biến, thậm chí lượt người theo dõi trang cá nhân của họ còn lớn hơn cả của doanh nghiệp mà họ đang điều hành. Nhiều doanh nhân xây dựng chính trang cá nhân của mình thành một kênh truyền thông cho thương hiệu doanh nghiệp.
Tuy nhiên, với môi trường được đánh giá như “con dao hai lưỡi”, các doanh nhân - những người gắn với hình ảnh doanh nghiệp khi tham gia mạng xã hội liệu hẳn có những điều phải cân nhắc.
Là một doanh nhân sử dụng mạng xã hội từ khá lâu, với hàng chục nghìn lượt theo dõi, và hàng nghìn lượt “like”, “share” đối với mỗi bài viết trên trang cá nhân, ông Lý Quí Trung, nhà sáng lập thương hiệu Phở 24 đình đám một thời, hiện là Cố vấn cấp cao Đại học Western Sydney University tại Úc cho rằng, doanh nhân sử dụng mạng xã hội không đơn giản là đăng mọi thứ tùy thích, mà đó là một công cụ trong công việc, một kỹ năng cần đầu tư, trau dồi cũng như bao nhiêu kỹ năng khác.
Thưa ông, hiện nay nhiều doanh nhân thành đạt quan niệm mạng xã hội là nơi lãng phí thời gian, một số khác lại coi đây là kênh giúp họ PR miễn phí và hiệu quả cho thương hiệu của công ty. Quan điểm của ông thì sao? Một CEO trở thành người ảnh hưởng trên mạng xã hội theo ông có phải lợi thế rất lớn?
Hiện nay đa số người dân trên thế giới đều sử dụng mạng xã hội hàng ngày, tỷ lệ này có xu thế ngày càng tăng và không bao lâu sau sẽ đến rất gần với tỷ lệ người biết chữ. Nói như vậy để thấy vai trò của nó quan trọng như thế nào đối với công việc và đời sống hàng ngày của người dân.
Do đó lãnh đạo doanh nghiệp không sử dụng mạng xã hội thì không khác gì cắt đi một kênh đối thoại quan trọng với khách hàng, bạn hàng, đối tác, đồng sự và nhân viên. Nhất là trong những lúc khủng hoảng thì kênh đối thoại trực tiếp từ người lãnh đạo doanh nghiệp lại càng trở nên tối cần thiết. Vì khi đó thông tin cần được chuyển tải thật nhanh chóng, rộng khắp và chính xác mà không có một kênh nào có thể đạt hiểu quả hơn.
Chưa kể đây cũng là một kênh xây dựng thương hiệu cá nhân của lãnh đạo doanh nghiệp vô cùng lợi hại. Và như ai cũng biết, thương hiệu cá nhân của lãnh đạo là một phần của thương hiệu doanh nghiệp. Thời của các CEO ngồi ẩn sâu trong văn phòng phía sau để điều hành mọi thứ sẽ dần dần thay đổi, vì có quá nhiều thứ cần họ phải ra mặt xây dựng thương hiệu, tìm kiếm khách hàng, mở rộng mạng lưới ảnh hưởng và giải quyết trực tiếp tình trạng khủng hoảng. 
PR miễn phí chỉ là một phần nhỏ, vấn đề quan trọng là kênh thông tin trực tiếp từ nhà lãnh đạo doanh nghiệp. Chỉ có kênh này là họ có thể kiểm soát được nhiều nhất những gì mà mình muốn chuyển tải đến mọi người xung quanh, còn lại các kênh khác đều hoàn toàn bị động.
Cho nên sử dụng mạng xã hội đối với các lãnh đạo doanh nghiệp là một công cụ trong công việc, một kỹ năng cần đầu tư, trau dồi cũng như bao nhiêu kỹ năng khác.
Như ông nói, thương hiệu cá nhân của lãnh đạo là một phần của thương hiệu doanh nghiệp, tức là mỗi hành động, phát ngôn của doanh nhân trên mạng xã hội đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến thương hiệu công ty. Theo ông việc các doanh nhân cởi mở trên mạng xã hội có dễ gây rủi ro cho doanh nghiệp họ đang điều hành?
Muốn hay không muốn thì thương hiệu cá nhân của lãnh đạo doanh nghiệp cũng là một phần quan trọng của thương hiệu doanh nghiệp, nên bất cứ hành động, hình ảnh hay phát ngôn của họ đều có ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín và thương hiệu của cả doanh nghiệp. Nói một cách khác, mạng xã hội đối với các lãnh đạo doanh nghiệp không còn là một nơi riêng tư đúng nghĩa để mình có thể phát biểu, chia sẻ bất cứ điều gì mình muốn.
Mỗi một hình ảnh, lời nói, câu chữ thể hiện trên trang cá nhân của mình đều ít nhiều được thị trường kết nối, liên hệ với thương hiệu doanh nghiệp một cách vô tình hay có chủ đích. Đây cũng là phần rủi ro tiềm ẩn lớn nhất.
Vậy theo ông, lãnh đạo doanh nghiệp sử dụng mạng xã hội thế nào là thông minh?
Mỗi người sử dụng mạng xã hội có mục đích khác nhau, tuy là nhu cầu kết nối, chia sẻ thường là mẫu số chung. Đối với một lãnh đạo doanh nghiệp, tôi nghĩ là những chia sẻ hay tương tác của họ trên mạng xã hội lúc nào cũng cần cân nhắc đến hình ảnh của mình trước công chúng và những ảnh hưởng ít nhiều đến uy tín của doanh nghiệp. Vì hơn ai hết họ là một trong những đại sứ thương hiệu quan trọng nhất của doanh nghiệp.
Cũng như xây dựng thương hiệu doanh nghiệp, xây dựng hình ảnh cá nhân, thương hiệu cá nhân trên mạng xã hội cũng phải khéo léo nhưng chân thành, không dao to búa lớn, không tận dụng mọi cơ hội để quảng cáo, quảng bá công ty. Vì xây dựng thương hiệu là xây dựng sợi dây tình cảm với thị trường, với mọi người xung quanh. Quảng cáo, quáng bá chưa bao giờ đem lại nhiều hiệu quả trong việc xây dựng sợi dây tình cảm này.
Có được tình cảm của thị trường thì doanh nghiệp bán hàng tốt hơn, giải quyết khủng hoảng bớt khó khăn hơn.
Được biết trang cá nhân Facebook của ông hiện có lượng follow rất cao, mỗi bài đăng đều có hàng nghìn lượt “like” và “share”. Ông bắt đầu dùng mạng xã hội từ khi nào? Các chủ đề, lĩnh vực ông thường chia sẻ trên mạng xã hội là gì? Mỗi chia sẻ của ông trên mạng xã hội có hướng đến thông điệp cụ thể nào không?
Tôi chỉ mới bắt đầu dùng mạng xã hội 6-7 năm nay trong một dịp tình cờ. Khi đó tôi vừa qua Úc định cư và muốn kết nối lại với hai người bạn thân thời sinh viên đã mất liên lạc mấy chục năm. Thông qua đứa con gái hướng dẫn tôi đã vào Facebook và tìm ra hai người bạn này một cách dễ dàng! Và từ đó tôi bắt đầu kết nối thêm với nhiều người bạn cũ khắp nơi trên thế giới, những người mà thư từ, điện thoại hay bất kỳ công cụ nào khác cũng không làm tốt được như vậy.
Rồi tôi cũng nhận ra là những chia sẻ của tôi cho một số bạn trẻ khởi nghiệp, thế hệ doanh nhân đi sau có độ lan tỏa và hữu dụng hơn nhiều khi nó được viết ra trên Facebook thay vì trả lời email cho một vài người như mọi khi. Và tôi thấy hạnh phúc hơn khi thấy mình vẫn duy trì sự kết nối bất kể mình đang ở đâu, để từ đó có thể tiếp tục đóng góp cho các thế hệ trẻ tại Việt Nam.
Những bài viết tôi chia sẻ đôi khi là những quan điểm, cảm nhận của mình về những câu chuyện, vấn đề xảy ra xung quanh mình ở Úc, trên thế giới và tại Việt Nam; có khi là những chuyện rất nhỏ nhưng mang một thông điệp lớn hơn, đẹp hơn.
Nhiều khi đó cũng là cách tôi tự nói với mình, coi như một ghi nhận trên hành trình mình đi qua mỗi ngày.
Trong “hành trình mới” đó, ông có bao giờ gặp rắc rối với mạng xã hội không?
Cũng may tôi chưa gặp rắc rối lớn nào và cũng không bao giờ mong muốn gặp! Tôi nghĩ chẳng ai muốn gặp rắc rối cả, cũng như chẳng ai muốn gặp điều gì không may xảy ra trên con đường mình đi. Facebook hay ngoài Facebook, ngoài đời cũng vậy thôi, rắc rối là rắc rối.
Có ý kiến cho rằng truyền thông qua mạng xã hội có lợi thế hơn qua kênh truyền thông chính thống (báo chí) vậy quan điểm của ông thế nào? Ông có cho rằng trong tương lai truyền thông mạng xã hội sẽ lấn át các kênh truyền thông chính thống?
Kênh truyền thông nào cũng có cái hay cái dở, điểm mạnh, điểm yếu của nó. Nhưng rõ ràng mạng xã hội đang và sẽ trở thành một kênh truyền thông ngày càng quan trọng, vì đó là xu thế phát triển của xã hội, muốn cưỡng lại cũng không được. Vấn đề là mình sử dụng nó như thế nào, cũng không khác gì mấy khi mình đứng trước đám đông thì nên nói những gì, nói như thế nào để vừa đáp ứng nhu cầu chia sẻ của mình, lại vừa đem lại giá trị, lợi ích và tác động tích cực cho những người xung quanh.
Mạng xã hội và kênh truyền thông chính thống đóng các vai trò hoàn toàn khác nhau, tuy nhiên cả hai đều có mối quan hệ chặt chẽ lẫn nhau, là mối quan hệ cộng sinh, bổ sung cho nhau.
Mạng xã hội càng phát triển mạnh mẽ thì nhu cầu đón nhận thông tin từ các kênh truyền thông chính thống càng lớn, vì không có các kênh chính thống này thì người dân không biết đâu mà dựa vào khi cần thiết. Các kênh truyền thông chính thống chỉ thật sự bị lấn át khi tốc độ và chất lượng không còn đáp ứng kịp với thị trường.
Cảm ơn ông về những chia sẻ.
Bài viết trong ấn phẩm đặc biệt “Báo chí và Doanh nghiệp trong hành trình mới” chào mừng ngày Báo chí cách mạng Việt Nam 21/6/2021.

NGUYỄN NGA