BizLIVE - Không chỉ là vật phòng vệ bất ly thân của mỗi người dân trong cuộc chống với Covid-19, những chiếc khẩu trang kháng khuẩn đang còn là "cứu cánh" của nhiều doanh nghiệp dệt may, là món hàng "xa xỉ" tại nhiều quốc gia.
Cuộc hành trình từ đồ vật nhỏ bé sang vai trò “cứu cánh”, món hàng “xa xỉ” của những chiếc khẩu trang
Với việc chuyển đổi từ may đồng phục sang sản xuất khẩu trang, nhiều nhân viên phải đảm nhiệm công đoạn mới
Những chiếc khẩu trang xưa nay vẫn thường dùng như vật bảo hộ lao động, chống bụi trong các công trường, sử dụng trong y tế và khi lưu thông trên đường phố theo thói quen ở một số nước châu Á, thì nay cả thế giới đang dần nhận ra vai trò quan trọng của nó trong cuộc chiến chống lại với đại dịch bệnh Covid-19.
Kể từ thời điểm dịch bệnh bùng phát tại thành phố Vũ Hán, thủ phủ tỉnh Hồ Bắc (Trung Quốc) vào tháng 1/2020, thì lập tức nơi đây khẩu trang đã trở thành một mặt hàng vô cùng khan hiếm, bên cạnh các mặt hàng phòng, chống dịch khác như dung dịch sát khuẩn và cồn rửa tay.
Bước sang đầu tháng 2, tình hình khan hiếm khẩu trang y tế trở lên trầm trọng hơn bao giờ hết. Thậm chí, đợt khan hiếm khẩu trang này đã thúc đẩy gã khổng lồ công nghệ Foxconn - nhà sản xuất iPhone lớn nhất của Apple - tạo một đường dây sản xuất khẩu trang y tế tại chi nhánh phía đông nam Trung Quốc, gần thành phố Thâm Quyến.
Tương tự Trung Quốc, khẩu trang cũng trở thành một mặt hàng vô cùng khan hiếm tại Việt Nam khi nước ta chính thức ghi nhận những ca nhiễm Covid-19 đầu tiên là 2 cha con người Trung Quốc vào hôm 22/1. Cũng đã từng diễn ra cảnh khẩu trang "đắt như tôm tươi", tăng giá đến 4-5 lần so với những ngày thường tại rất nhiều hiệu thuốc.
Ở trong nước, do đánh giá được mức độ nghiêm trọng của dịch Covid-19 từ rất sớm nên Chính phủ đã có nhiều hành động sát sao, chủ động trong công cuộc phòng, chống dịch Covid-19 bao gồm cả việc chỉ đạo các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất gia tăng sản xuất khẩu trang, đồ bảo hộ phục vụ đủ nhu cầu cho người dân phòng, chống dịch bệnh.
Còn tại nhiều quốc gia, đặc biệt là ở Mỹ và các nước châu Âu, ban đầu người dân được khuyến cáo "không cần thiết dùng khẩu trang, chỉ dùng khi đã mắc bệnh". 
Mới đây, ngày 1/4, các chuyên gia y tế tại CDC của Mỹ đã quan tâm hơn và lên tiếng việc xem xét nên đeo khẩu trang để phòng, chống dịch bệnh virus corona, thay đổi hẳn quan điểm trước đây cho rằng "có lẽ người châu Á đã đúng khi dùng khẩu trang để phòng, chống dịch bệnh".
Cũng ban đầu, những câu chuyện "đánh cắp khẩu trang" hay "cháy hàng khẩu trang" xảy ra tại nhiều quốc gia thì dần dần trở nên quen thuộc và ngày càng quen thuộc.

Đại dịch Covid-19 vẫn tiếp tục càn quét qua Mỹ và châu Âu đến mức chưa xác định được "đỉnh dịch", dẫn đến xảy ra một cuộc tranh giành mang quy mô quốc tế diễn ra nhằm thu mua các thiết bị y tế như khẩu trang và găng tay.

Những ngày qua, chuyện thật cứ như đùa khi nhiều nước cáo buộc Mỹ 'nẫng tay trên' các đơn hàng khẩu trang của họ, nhưng những chi tiết cụ thể về việc ai đã làm gì thì vẫn chưa được làm rõ. Ở Pháp, truyền thông nước này đang gọi đây là "cuộc chiến khẩu trang", và hôm 3/4, các quan chức Đức cũng đã đưa ra các cáo buộc chống lại Mỹ.

Quay trở về Việt Nam, câu chuyện sản xuất khẩu trang ban đầu cũng chỉ dừng lại ở sản phẩm tiêu thụ trong nước và góp phần bình ổn giá.
Song, do những tác động tiêu cực của Covid-19 ngày càng lớn, những chiếc khẩu trang trở thành "cứu cánh" của nhiều doanh nghiệp nhỏ trong ngành dệt may, là "nhiệm vụ quan trọng" của một số doanh nghiệp dệt may trong thời kỳ cả nước chống dịch thì đến nay còn trở thành "mặt hàng chủ lực" cho cả những doanh nghiệp lớn trong ngành.
Và, những chiếc khẩu trang không chỉ để kháng khuẩn, những chiếc khẩu trang hay bộ đồ bảo hộ còn có tính thời trang, là món hàng là quà tặng đặc biệt để mọi người tặng nhau, là sản phẩm có thể mang thêm cả giá trị quảng cáo cho doanh nghiệp...
Bà Lê Thị Thoa - Giám đốc kinh doanh Công ty TNHH sản xuất và Thương mại Thời trang Nam Phương
Câu chuyện của Công ty Nam Phương là một điển hình. Xuất phát từ một đơn vị chuyên sản xuất áo đồng phục, khi dịch Covid-19 ập đến, gần như mọi hoạt động của Công ty Nam Phương bị "đóng băng" do các doanh nghiệp hạn chế hoạt động tập thể, trường học cũng cho học sinh nghỉ học.
Bà Lê Thị Thoa - Giám đốc kinh doanh Công ty Nam Phương cho biết, ngay từ đầu tháng 2/2020, khi vừa bắt đầu dịch Covid-19, doanh thu của doanh nghiệp đã giảm ngay còn 50-60%, lúc đó chỉ tính tới việc sản xuất thêm mặt hàng để đủ lương trả nhân viên, đó chính là khẩu trang.
"Bởi tình hình khi đó, khẩu trang kháng khuẩn rất khó mua và giá bán cũng dần đẩy lên khá cao. Do đó, chúng tôi đã đi tìm nguồn vải kháng khuẩn để làm ra những chiếc khẩu trang đầu tiên với tâm lý là 'làm thêm' bên cạnh việc sản xuất áo đồng phục", bà Thoa nói.
Tuy nhiên, chỉ một tuần sau, doanh thu của công ty đột ngột giảm xuống chỉ còn 30% so với ngày thường do không có đơn hàng mới, các đơn hàng cũ cũng bị huỷ bỏ, bà Thoa chia sẻ.
"Giai đoạn đó, chúng tôi bắt buộc phải tính đến việc cắt giảm nhân sự của công ty, tuy nhiên may mắn là với mặt hàng khẩu trang kháng khuẩn, công ty vẫn có đơn hàng để sản xuất và hoạt động trở lại được khoảng 70% công suất", bà Thoa kể lại.
Đó là doanh nghiệp nhỏ, đối với doanh nghiệp lớn thì sao?
Tổng công ty May 10, một trong những doanh nghiệp dệt may hàng đầu tại Việt Nam với 12.000 công nhân. Từ những ngày cuối tháng 2, thời điểm mà dịch bệnh bên Trung Quốc bùng phát, việc hạn chế giao thương giữa Trung Quốc và các quốc gia lân cận rơi vào tình trạng "kiểm soát chặt chẽ".
Làm việc với Bộ Công Thương vào thời điểm đó, ông Thân Đức Việt, Tổng Giám đốc Tổng công ty May 10 đã có báo cáo, công ty chỉ còn đủ nguyên liệu để sản xuất trong tháng 3-4 với điều kiện phải chủ động giãn cách sản xuất, thu xếp lao động làm việc luân phiên. May 10 rất lo lắng nếu không kết nối giao thương bình thường được giữa Việt Nam và Trung Quốc, khi Trung Quốc là nơi cung cấp nguồn nguyên liệu chủ yếu cho các doanh nghiệp dệt may Việt Nam.
Khi các cơ quan quản lý tập trung nỗ lực hết sức để nối lại giao thương giữa 2 nước trong thời điểm chống dịch bệnh, thì liên tục trong tháng 3, Covid-19 lan rộng nhanh chóng tại các nước Mỹ và châu Âu, thị trường xuất khẩu chính của doanh nghiệp. Lại một tình huống "đau đầu" đến với doanh nghiệp ngành may, trong đó có May 10.
Làm việc với Bí thư thành uỷ Hà Nội ngày hôm qua (7/4), Tổng Giám đốc May 10 cho biết, do ảnh hưởng dịch bệnh COVID-19 nên trong tháng 4/2020, Tổng công ty đã bị thiếu hụt gần 30% đơn hàng. Tuy nhiên, may mắn, May 10 hiện đã có một đối tác lớn đang đặt mua 400 triệu khẩu trang y tế, dự kiến giao hàng từ tháng 7 với giá trị 52 triệu USD (tương đương với 30% doanh thu của May 10 trong năm 2020).
Đồng thời, một đối tác của Mỹ đặt mua 20 triệu khẩu trang vải giao trong 6 tuần, một đối tác của Đức cũng đã đặt mua 2 triệu khẩu trang vải và 6 triệu khẩu trang y tế.
Báo cáo với Bí thư thành uỷ, ông Việt cho biết, song song với may khẩu trang vải, Tổng công ty đã quyết định sản xuất khẩu trang y tế và hiện đã nhập máy sản xuất về để lắp đặt.
Ông Việt còn thông tin thêm, ngoài khẩu trang thì bộ đồ phòng, chống dịch cũng đang có đối tác yêu cầu 2 triệu bộ, hiện còn vướng do chưa có hướng dẫn xuất khẩu của Chính phủ và Việt Nam chưa có phòng thí nghiệm nào kiểm tra tiêu chuẩn CE.
“Sản xuất khẩu trang là việc chẳng đừng vì không thể thay thế lâu dài với giá trị sản xuất may mặc. Tuy nhiên, chúng tôi phải chuyển đổi để thích ứng và cố gắng bù đắp thiếu hụt vì 12.000 công nhân lao động” – ông Việt chia sẻ.
Gần đây, trên trang fanpage của May 10, thay vì giới thiệu đồ thời trang công sở, Công ty May 10 đang giới thiệu bộ thời trang là set đồ bảo hộ và khẩu trang trông rất đẹp mắt, thu hút được sự quan tâm và chú ý của rất nhiều thành viên.
Sản phẩm đồ bảo hộ phòng dịch được trang fanpage của Tổng công ty May 10 quảng bá trên mạng xã hội

HẠ AN