BizLIVE -

Nhân viên bán thức ăn, nước uống trên cả nước đều phải đeo khẩu trang kể từ thứ hai 13/04/2020 hoặc bị phạt 5.000 SGD (hơn 83 triệu đồng).

Vì sao Singapore quyết phạt thật nặng hành vi không đeo khẩu trang của nhiều đối tượng?
Nhiều người Singapore vẫn chỉ đeo khẩu trang theo kiểu nửa mùa - Ảnh: Tri Anh
BizLIVE giới thiệu bài viết của nhà báo Tri Anh với nhiều năm làm việc tại Singapore về quan điểm của người Singapore với chiếc khẩu trang và quyết sách của chính phủ trước tình trạng người dân còn ý thức chưa đầy đủ về quan niệm của chiếc khẩu trang. 
Chiều thứ Bảy tuần trước trên tài khoản cá nhân mạng xã hội, Bộ trưởng Bộ Môi trường và nguồn nước Singapore Masagos Zulkifli thông báo ngay từ ngày chủ nhật (12/04/2020), bất kể ai vi phạm lệnh giãn cách xã hội, nếu không thuộc 12 trường hợp ngoại lệ, đều bị xử phạt 300 SGD, tương đương hơn 5 triệu đồng, ngay tức khắc. Tái phạm thậm chí sẽ bị khởi tố. Trước đó, người dân chỉ bị phạt sau khi bị nhắc nhở lần thứ nhất.
Đây là sẽ những hành động mạnh mẽ và có hiệu lực ngay lập tức để buộc người dân mang khẩu trang và ở nhà. Ông Masagos cho biết chỉ vài ngày qua nhân viên công lực đã phải phát ra gần 3.000 giấy nhắc nhở nghiêm khắc và 40 biên bản phạt vi phạm này.
Người Singapore chưa thể quen với khẩu trang 
Cơ quản lý môi trường quốc gia Singapore NEA quản lý 114 chợ truyền thống và các trung tâm ẩm thực (hawker) trên toàn quốc  đảo sẽ đảm nhiệm việc kiểm tra này tuy nhiên họ chỉ áp dụng lệnh kiểm soát việc mang khẩu trang ở 40 chợ trong danh sách này, những chợ có lối ra và lối vào kiểm soát được.
Sáng 12/04/2020, tôi mua lương thực cho tuần sau ở chợ Pek Kio, ngôi chợ gần nhà, không nằm trong danh sách 40 chợ kia. Ở Singapore, các ngôi chợ truyền thống sẽ đóng cửa vào ngày thứ hai nên ngày chủ nhật lượng người đi chợ mua hàng hoá, lương thực có chút nhỉnh hơn những ngày thường. 
Lượng người đeo khẩu trang đi chợ đã nhiều hơn những ngày trước, vài người bạn phương Tây ở cùng chung cư của tôi cũng đã bắt đầu mang khẩu trang vải màu đen do chính phủ Singapore phát miễn phí, trước đó vài ngày tôi không nhìn thấy họ đeo, ngay cả khi tôi hỏi họ cũng chỉ cười. 
Ở khu ẩm thực (hawker) bên cạnh chợ, các bàn ăn đều quây kín, người mua tuân thủ nghiêm túc việc chỉ mua mang về và đứng chờ cách nhau thì bên chợ bán thực phẩm việc thực hiện giãn cách xã hội vẫn chưa nghiêm túc. 
Có ba nhân viên tình nguyện của cơ quan quản lý môi trường Singapore theo thẻ màu đỏ trước ngực rảo loanh quanh khu chợ, nhiệm vụ của họ là quan sát nhắc nhở và ghi phạt những ai vi phạm giãn cách xã hội và không mang khẩu trang. 
Khi họ bước qua quầy bán rau của ông Hồ, nhà tôi hay mua rau chỗ ông này vì vui vẻ và rất thích chào tôi bằng một câu tiếng Việt lơ lớ “ăng kơm zhưa?”, có vài người mua rau đang đứng chờ tính tiền dường như không tuân thủ giãn cách xã hội các nhân viên tình nguyện chỉ liếc nhìn và bước đi. 
Thói quen đeo khẩu trang là thứ mà nhiều người Singapore vẫn chưa chấp nhận được. Người Singapore không có thói quen đeo khẩu trang như người Nhật hay Hongkong, nếu không có các con số người nhiễm virus trong cộng đồng cao như mấy ngày qua chắc việc buộc phải đeo khẩu trang còn khó hơn. Kéo cái khẩu trang màu xanh xuống khỏi mũi ông Hồ bảo, “cái này khó chịu quá nhưng chẳng có cách nào khác, phải đeo thôi không thì bị phạt”. 
Còn nhớ những ngày đầu tháng 02/2020, vài ngày sau khi Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long phát biểu với báo giới Singapore rằng người dân Singaproe nên lắng nghe lời khuyên của bác sĩ, không cần đeo khẩu trang nếu họ khỏe mạnh, nhiều người Singapore nhìn tôi và gia đình đeo khẩu trang khi ra ngoài với ánh mắt đầy hoài nghi.
Theo quy định những ai không mang khẩu trang sẽ không được vào siêu thị mua hàng. Chiều 12/04/2020, một người đàn ông bước vào siêu thị U-star trên đường Rangoon không khẩu trang, ông bước vào phía sau lưng tôi xếp hàng đúng giãn cách xã hội, để mua thuốc lá mà không bị nhắc nhở hay mời ra ngoài theo quy định. 
Quyết tâm phạt nặng
Ngày 11/04/2020, Cơ quan Thực phẩm quốc gia Singapore (SFA) ra quy định nhân viên bán thức ăn, nước uống trên cả nước, tức là những người có tiếp xúc với rất nhiều người trong công việc hàng ngày, đều phải đeo khẩu trang kể từ thứ hai 13/04/2020 hoặc bị phạt 5.000 SGD (hơn 83 triệu đồng).
Chủ các cửa hàng ăn uống, nhà hàng, các cửa hàng bán đồ trong chợ kiểu như quầy bán rau của ông Hồ ở chợ Pek Kio, nếu không mang khẩu trang sẽ bị rút giấy phép hành nghề ngay lập tức.
Trước khi tuyên bố trên tài khoản mạng xã hội của mình, ngày 10/04/2020, Bộ trưởng bộ Môi trường và nguồn nước Singapore cho biết cơ quan này đã cảnh cáo hơn 2.900 trường hợp và xử phạt 40 người. 
Cảnh sát cũng buộc phải giải tán hơn 20 đám đông khi các nhóm từ chối hợp tác khi được yêu cầu giải tán. Chỉ trong ngày 12/04/2020, có 320 nhân viên NEA cùng 200 tình nguyện viên toả đi các chợ để thực hiện việc kiểm soát chặt chẽ việc đeo khẩu trang và ra khỏi nhà không cần thiết.
Phát biểu trên truyền hình hôm 10/04/2020, Thủ tướng Lý Hiển Long nói chia sẻ “Tôi biết cảm giác của bạn. Khi chúng ta bị bó buộc ở nhà, chúng ta trở nên bồn chồn, thất vọng. Chúng ta muốn gặp gỡ bạn bè, thăm con cháu, ra ngoài vươn vai, duỗi chân và thực hiện các thói quen quen thuộc: tập khí công, hát karaoke, đi uống kopi (cà phê), uống bia tán gẫu với bạn bè. Nhưng hãy hiểu rằng chúng tôi yêu cầu bạn ở nhà vì sự an toàn của chính bạn”.
Nhưng vẫn còn rất nhiều người dân lang thang ở ngoài mà không có lý do chính đáng. Hai người đàn ông đầu tiên bị phạt 300 SGD cũng vì thói quen hay ngồi ở khu công cộng dưới chung cư và bị nhắc nhở rời khỏi vị trí về nhà nhưng chẳng những không chấp hành mà còn chửi bới thoá mạ nhân viên NEA. 
Singapore chỉ cho phép người dân được ra khỏi nhà trong trường hợp đi làm các công việc thiết yếu, mua nhu yếu phẩm, xét nghiệm hoặc điều trị bệnh, giúp đỡ người tàn tật, người già, trẻ nhỏ, chuyển nơi lưu trú, cần cứu trợ khẩn cấp, rời khỏi Singapore… Các phương tiện công cộng cũng đã buộc phải thực hiện giãn cách xã hội, đeo khẩu trang nếu không thực hiện sẽ bị mời rời khỏi xe. Người mua hàng vào các cửa hàng tiện lợi, hiệu thuốc, trung tâm mua sắm cũng bị buộc phải mang khẩu trang hoặc chịu tốn 300 SGD.
Theo NEA, chỉ trong ngày 12/04/2020 cơ quan này đã phạt hơn 200 trường hợp vi phạm giãn cách xã hội và đi ra khỏi nhà với lý do không chính đáng, trong đó có 20 trường hợp chống đối NEA phải nhờ đến cảnh sát hỗ trợ. Có 30 trường hợp vi phạm giãn cách xã hội và không đeo khẩu trang ở các chợ. Tất cả các trường hợp này đều bị buộc phải đóng phạt 300 SGD ngay lập tức chức không nhắc nhở. 
Chú thích ảnh:
 
Vẫn có người dân Singapore chưa quen việc phải đeo khẩu trang khi ra ngoài.
 
Gần như không có giãn cách xã hội ở quầy bán cá chợ Pek Kio.
 
Thông báo buộc phải đeo khẩu trang khi vào siêu thị, người đàn ông sau cửa kính nghiêm túc chấp hành nhưng sau đó vẫn có khách vào mua thuốc lá, không mang khẩu trang và không bị từ chối.
 
Các bàn ăn ở trung tâm ăn uống hawker đều được thông báo không phục vụ khách ăn tại chỗ.
 
Quầy bán rau của ông Hồ ở chợ Pek Kio hầu hết người mua đều mang khẩu trang, nhưng vẫn có người vẫn không đeo khẩu trang đi chợ.
 
Người dân xếp hàng ngay ngắn chờ mua đồ ăn về nhà.

TRI ANH