BizLIVE - Đề cập tới con số kỷ lục về thành lập doanh nghiệp mới năm 2016, bà Phạm Chi Lan cho rằng đó tín hiệu vui. Tuy nhiên, liệu hy vọng của các doanh nghiệp được bao lâu, có dài hạn hay không, có giúp họ phát triển thực sự hay không - đó là những câu hỏi vẫn luôn đặt ra trong suy nghĩ của bà.
Bà Phạm Chi Lan: Niềm tin doanh nghiệp trở lại, nhưng liệu có được lâu?
Bà Phạm Chi Lan.
Trong cuộc trò chuyện với báo chí chiều 16/1, chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan cho rằng năm 2016 đã tiếp tục bộc lộ ra nhiều các vấn đề nội tại của nền kinh tế. Trong đó nổi lên là vấn đề về tăng trưởng.
Theo bà Phạm Chi Lan, không đạt mục tiêu tăng trưởng đề ra chúng ta nói là do hai ngành nông nghiệp và khoáng sản bị sụt giảm. Trên thực tế cả các ngành này đều tới ngưỡng điểm nghẽn, nếu không cải cách đổi mới thì rất kho đóng góp thêm vào tăng trưởng được nữa.
Nông nghiệp đang chịu sức ép rất lớn của sự tăng trưởng. Trong khi đó ngành này nhiều năm qua như bị “bỏ quên”, rõ nhất là tất cả các chỉ số đều cho thấy đầu tư vào nông nghiệp cứ tiếp tục sụt giảm, kể cả ở khu vực FDI lẫn khu vực trong nước. Bà Lan dẫn chứng: Nếu trước đây tỷ lệ đầu tư là 13,8% thì sau này nó chỉ còn hơn 6%, tức là giảm tới một nửa.
Ngoài ra, theo bà Lan, sức ép của nông nghiệp trong hội nhập cũng cực kỳ to lớn. Khi TPP vẫn còn triển vọng lớn thì mọi diễn đàn về hiệp định này đều nói nông nghiệp sẽ chịu sức ép rất lớn.
“Nhưng đâu phải chỉ có TPP. Còn các kênh khác nữa như ASEAN, Trung Quốc, EU... đều tăng sức ép lên nông nghiệp. Trong bối cảnh này mà không có những thay đổi mang tính đột phá thì không có cách gì vượt lên được”, bà Lan nói.
Bà Lan cho rằng, sự đột phá này không chỉ gói gọn ở Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn mà nó phải là vấn đề của toàn bộ nền kinh tế, kể cả đầu tư công, đầu tư của doanh nghiệp cho nông nghiệp...
“Đã đến lúc phải cải cách kể cả mặt quan điểm về tăng trưởng phát triển kinh tế lẫn các thể chế cho nông nghiệp như là đất đai, chính sách đối với khoa học công nghệ...”, bà Lan nói.
Theo vị chuyên gia này, tương tự đối với lĩnh vực khoáng sản cũng vậy. Rõ ràng nếu chúng ra cứ khai thác theo kiểu đào lên mà bán không thôi thì không có nhiều giá trị. Dù năm 2017 có nhiều dự báo cho rằng giá dầu sẽ nhích lên thì cũng không thể đủ bù đắp được, trong khi nguồn tài nguyên này cũng đang cạn kiệt dần.
Nhìn lại năm 2016 vừa qua, bà Lan cho rằng việc niềm tin của doanh nghiệp đang trở lại là một tín hiệu vui. Số doanh nghiệp đăng ký thành lập mới năm qua đạt ở con số kỷ lục với hơn 100 nghìn doanh nghiệp, số doanh nghiệp quay trở lại hoạt động cũng rất lớn.
“Nó loé lên tia hy vọng trong cộng đồng doanh nghiệp nhưng câu hỏi vẫn luôn trong suy nghĩ của tôi vẫn là liệu hy vọng này nuôi dưỡng được bao lâu, có dài hạn hay không, có biến thành niềm tin thực sự để cho họ có thể phát triển trong thời gian tới đuợc hay không”, bà Lan chia sẻ.
Theo bà Phạm Chi Lan, những thách thức rất nặng nề về mặt bối cảnh quốc tế trong khi đó môi trường kinh doanh dù có cải thiện nhưng còn chậm.
Về điều hành Chính phủ năm 2016 có nhiều chuyển biến tốt. Chúng ta có niềm tin vào Chính phủ mới và hy vọng vào mong công cuộc cải cách tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển. Nhưng tôi vẫn cảm thấy sự chuyển động chưa đều. Quyết tâm ở Thủ tướng, ở Chính phủ là rất rõ nhưng xuống đến bộ ngành, các cơ sở thì vẫn chưa được đồng đều, bà Lan nói.
Theo bà Lan, 2017 là năm vô cùng quan trọng trước những thách thức lớn từ biến động của nền kinh tế thế giờ. Chưa bao giờ bối cảnh thế giới đặt ra cho Việt Nam yêu cầu nội lực mạnh như bây giờ. Trước những yêu cầu, bà Lan cho rằng, quan trọng vẫn là những nỗ lực cải cách.

N..MẠNH