BizLIVE -

Đó là nhận định của ông Đoàn Văn Bình, Chủ tịch Hội đồng quản trị CEO Group khi đề cập tới những “rào chắn” cản trở người nước ngoài sở hữu nhà ở riêng lẻ ở Việt Nam.

“Người nước ngoài có nhu cầu mua nhà ở Việt Nam đang có nhiều bối rối, hoài nghi”
Ông Đoàn Văn Bình, Chủ tịch CEO Group.

Theo đánh giá của ông Bình, trong thời gian gần đây, hệ thống pháp luật của Việt Nam nói chung và pháp luật về bất động sản nói riêng đã được hoàn thiện một bước. Tuy nhiên, từ thực tiễn kinh doanh tại nhiều địa phương trong cả nước với nhiều loại hình bất động sản như nhà ở, nhà ở xã hội, bất động sản nghỉ dưỡng cho thấy, các doanh nghiệp còn gặp nhiều vướng mắc trong kinh doanh, đảm bảo sự bình đẳng giữa các thành phần kinh tế.

Đề cập cụ thể đến quyền sử dụng đất và sở hữu nhà ở của người nước ngoài ở Việt Nam, ông Chủ tịch CEO Group cho biết, Luật Nhà ở năm 2014 cho phép cá nhân nước ngoài được sở hữu nhà ở tại Việt Nam thông qua việc “mua, thuê mua, nhận tặng cho, nhận thừa kế nhà ở thương mại bao gồm căn hộ chung cư và nhà ở riêng lẻ trong dự án đầu tư xây dựng nhà ở, trừ khu vực bảo đảm quốc phòng, an ninh theo quy định của Chính phủ”.

Tuy nhiên, theo quy định tại Điều 5 Luật Đất đai 2013, người nước ngoài không được liệt kê trong số các đối tượng có quyền sử dụng đất tại Việt Nam. Trong khi đó, Khoản 1, Điều 19 Luật Kinh doanh bất động sản năm 2014 yêu cầu “việc mua bán nhà, công trình xây dựng phải gắn với quyền sử dụng đất”.

Từ thực tiễn trên, ông Bình cho rằng, cá nhân người nước ngoài có nhu cầu mua nhà ở riêng lẻ đang có nhiều bối rối, hoài nghi, bởi theo họ, Luật Đất đai thì không quy định họ là “người sử dụng đất”, pháp luật nhà ở cho phép mua nhà ở riêng lẻ nhưng không có quy định về việc nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất kèm theo nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản lại quy định “việc mua bán nhà, công trình xây dựng phải gắn với quyền sử dụng đất”. Vậy, vấn đề quyền sử dụng đất, việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người nước ngoài nếu mua nhà ở riêng lẻ như thế nào? Do đó, doanh nghiệp kiến nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền cần có quy định, hướng dẫn cụ thể vấn đề này.

Ngoài ra, theo Chủ tịch CEO Group, tại điểm b, Khoản 2, Điều 159 Luật Nhà ở 2014 quy định, tổ chức, cá nhân nước ngoài được sở hữu nhà ở Việt Nam thông qua hình thức mua, thuê mua, nhận tặng cho, nhận thừa kế nhà ở thương mại bao gồm căn hộ chung cư và nhà ở riêng lẻ trong dự án đầu tư xây dựng nhà ở, trừ khu vực bảo đảm quốc phòng an ninh. Tuy nhiên, mặc dù Luật Nhà ở 2014 đã có hiệu lực từ 1/7/2015 nhưng đến nay, vẫn chưa có văn bản xác định cụ thể các khu vực cần bảo đảm an ninh, quốc phòng tại từng địa phương không cho phép cá nhân nước ngoài sở hữu nhà ở theo quy định của Luật Nhà ở hiện hành.

Theo ông Bình, do thiếu tính kịp thời và đồng bộ trong việc ban hành các văn bản pháp luật khiến cho tổ chức, cá nhân nước ngoài và ngay cả các cơ quan quản lý nhà nước về nhà ở lúng túng. Do đó, doanh nghiệp kiến nghị cần ấn định thời gian hợp lý để cơ quan nhà nước có thẩm quyền liên quan ban hành văn bản thuộc thẩm quyền để cụ thể hóa quy định của Luật Kinh doanh bất động sản.

Liên quan đến vấn đề này, tại hội nghị về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà và tài sản gắn liền với đất cho người Việt Nam ở nước ngoài tổ chức tại TP.HCM ngày 31/10 vừa qua, các cơ quan quản lý nhà nước cho biết, dù luật pháp cho phép người nước ngoài sở hữu nhà tại Việt Nam nhưng do vướng nhiều thủ tục khá nhiêu khê nên hơn 2 năm qua chỉ có 15 người nước ngoài có "chốn an cư" tại Việt Nam.

Theo ông Trần Hòa Phương, Phó Chủ nhiệm Uỷ ban về người Việt Nam ở nước ngoài TP.HCM, việc chứng nhận nguồn gốc người Việt do ba cơ quan phối hợp thực hiện là: Cơ quan đại diện ngoại giao của Việt Nam ở nước ngoài; Uỷ ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài; Sở Tư pháp các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương cấp cho người Việt Nam ở nước ngoài.

"Việc chuyển tiền từ nước ngoài về Việt Nam cần phải theo đúng quy định của pháp luật. Nếu muốn vay tiền từ ngân hàng thì phải tiến hành thêm một số thủ tục khác. Nhưng cái khó nhất trong thủ tục sở hữu đất vẫn là xác nhận nhân thân", ông Phương nói.

Trong khi đó, TS. Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính ngân hàng cho rằng, muốn kiều bào mua được nhà thì luật và việc thực thi phải thông thoáng hơn. Lãnh sự quán Việt Nam ở nước ngoài cần phổ biến sâu rộng, các công ty bất động sản phải tư vấn, giới thiệu những dự án khả thi cho kiều bào.

XUÂN TÙNG