BizLIVE - Các chuyên gia lưu ý nhà đầu tư cần tỉnh táo, thận trong trước các con sóng đầu cơ.
Tâm điểm chứng khoán: Lưu ý gì về sóng đầu cơ?
Từ trái qua: Ông Đỗ Trung Thành, ông Huỳnh Anh Tuấn, ông Bùi Văn Huy.

Lãnh đạo UBCKNN đã khẳng định tất cả cổ phiếu có dấu hiệu giao dịch bất thường đều được cơ quan quản lý giám sát, theo dõi chặt chẽ. Tuy nhiên, các cổ phiếu tăng nóng, giảm sốc một cách bất thường vẫn xuất hiện dày đặc và có phần lộ liễu.

Vậy đâu là lỗ hổng trong công tác giám sát? Đâu là những lý do khiến các hoạt động thao túng, làm giá cổ phiếu vẫn diễn ra trên thị trường chứng khoán bất chấp sự giám sát chặt chẽ của cơ quan quản lý? Phải chăng chế tài xử phạt chưa đủ sức nặng? Lời khuyên dành cho những nhà đầu tư đang đu theo các cổ phiếu nóng thời điểm này là gì? BizLIVE ghi nhận ý kiến một số chuyên gia xoay quanh chủ đề trên. 

KHÔNG TIẾT GIẢM LÒNG THAM RẤT DỄ GẶP RỦI RO
Ông Huỳnh Anh Tuấn, Tổng giám đốc CTCK Đông Á

Thị trường chứng khoán giai đoạn cuối tháng 9, đầu tháng 10 chịu nhiều áp lực. Thị trường giai đoạn này chủ yếu đi ngang, nếu xuất hiện tin xấu thì việc điều chỉnh mạnh là có thể xảy ra.

Có một số yếu tố mà nhà đầu tư cần lưu ý. Thứ nhất, hoạt động kinh doanh quý 3 của doanh nghiệp sẽ tạo áp lực nặng lên thị trường. Riêng cổ phiếu ngân hàng mức độ ảnh hưởng không quá lớn nhưng sẽ không sáng trong quý 3 là yếu tố kìm hãm thị trường.

Thứ hai, cuối tháng 9 trùng cuối quý, đây là thời điểm các công ty chứng khoán, nhất là công ty chứng khoán lớn buộc trả về tỷ lệ an toàn, cân bằng, giảm áp lực margin theo đó các tài khoản không được hoạt động gặp áp lực bán ra.

Thứ ba, thông tin Evergrande trên bờ vực vợ nợ và việc bắt lãnh đạo tập đoàn vận tải của Trung Quốc cũng tạo tâm lý với nhà đầu tư với thời điểm thị trường nhạy cảm. Tôi cho rằng là thông tin khá nặng ký. Những nhà đầu tư, đặc biệt nhà đầu tư lớn sẽ “nhát tay”, thận trọng hơn. Trong thời gian tới, họ không giải ngân mạnh, theo đó làm thanh khoản sụt giảm.

Thứ tư, thông tin chốt NAV cuối quý của các quỹ đầu tư.

Về sóng đầu cơ, để tránh rủi ro nhà đầu tư cần lưu ý một số vấn đề. Nhà đầu tư phải rất tỉnh táo khi đầu tư trên thị trường chứng khoán. Khi đầu tư nhất là những nhà đầu tư mới phải đặc biệt chọn những doanh nghiệp có hoạt động kinh doanh lõi cơ bản ổn định, tăng trưởng qua các năm.

Ví dụ trong nhóm ngân hàng có thể chọn những cổ phiếu top 5 đầu tư. Hay ngành dầu khí chọn cổ phiếu đứng đầu, top 2-3... Nhà đầu tư F0 hay đã tham gia thị trường một vài năm nếu chưa đủ kiến thức, kỹ năng, không phân tích BCTC doanh nghiệp được cần lưu ý điều này. Đó là kỹ thuật chọn cổ phiếu, chọn doanh nghiệp đứng top.

Thứ hai là chọn môi giới, phải người có tâm, biết cảnh báo nhà đầu tư liên tục về những cổ phiếu thuộc dạng gì.

Thứ ba là hạn chế lòng tham, đặc biệt cổ phiếu đầu cơ thường đánh đúng vào lòng tham của nhà đầu tư. Bản chất đầu cơ đa số không dựa vào hoạt động kinh doanh chính của doanh nghiệp. Họ có thể dựa vào thông tin PR “dởm”, xuất hiện liên tục trên hàng loạt diễn đàn. Hai là dòng tiền. Bản chất đầu cơ là tay trái mua tay phải, mở hàng loạt tài khoản ở nhiều công ty chứng khoán, bên này mua bên kia, tạo thanh khoản “ảo”. Ba là giá cổ phiếu tăng liên tục. Cổ phiếu tăng giá nhiều phiên không dựa vào hoạt động kinh doanh chính doanh nghiệp thì chắc chắn đầu cơ.

Nhà đầu tư cần hết sức tỉnh táo, hạn chế lòng tham tối đa, phải hiểu một chân lý với cổ phiếu đầu tư mua được sẽ có lúc bán ra không được. Nhiều cổ phiếu như vậy, có thể tăng từ từ, trần vài ba phiên rồi giảm, giảm liên tục 10 phiên nhưng không có người mua. Một cổ phiếu lợi nhuận doanh nghiệp không có, không có bất cứ một tiêu chí gì đáp ứng tiêu chí đầu tư thì nó là đầu cơ. Những cổ phiếu này tiền vào nhanh sau đó giá giảm mạnh. Nếu nhà đầu tư không có nhiều kiến thức và không tiết giảm lòng tham, rất dễ gặp rủi ro.

CÒN "GAME" THÌ VẪN CÒN NGƯỜI "CHƠI"
Ông Bùi Văn Huy, chuyên gia chứng khoán

Sóng đầu cơ lớn trên thị trường xuất phát từ làn sóng tham gia mạnh mẽ của các nhà đầu tư F0 và sự nổi lên của các diễn đàn mạng. Đây là điều khó có thể tránh khỏi khi làn sóng F0 tham gia cực kỳ mạnh mẽ. Không chỉ ở Việt Nam và ngay cả thị trường phát triển cũng phải đối mặt khi trong thời đại 4.0, việc tương tác, thông tin đến nhau giữa các nhà đầu tư càng lớn.

Đầu năm 2021, trên thị trường chứng khoán Mỹ, sự kiện GameStop làm rúng động và chao đảo thị trường. Ủy ban Chứng khoán và giao dịch Mỹ (SEC), cơ quan giám sát Phố Wall, đã nói sẽ "xem xét kỹ lưỡng" hành động của các nền tảng giao dịch và có thể đưa ra biện pháp nếu cần. Điều khiến nhà chức trách lo ngại là hiệu ứng GameStop có thể lây lan sang các cổ phiếu khác và nhiều tài sản khác, dẫn tới những biến động khó lường và đầy rủi ro. Ngay cả trong các cuộc họp của FED cũng đề cập đến rủi ro bong bóng tài sản này.

Việc nổi lên của các diễn đàn mạng khiến tâm lý bầy đàn trở nên mạnh mẽ hơn rất nhiều. Sóng đầu cơ chưa bao giờ lớn như vậy và có thời điểm chỉ riêng nhóm VNSmallcap đã khớp khoảng 5.000 tỷ/phiên, trong khi thanh khoản thị trường tuần qua quanh 20.000 tỷ.

Việc vào sóng mạnh cũng có một phần nhỏ là nhiều cổ phiếu vốn hóa nhỏ trong thời gian qua có những diễn biến tích cực thực sự. Một số câu chuyện thị trường như đầu tư công, logistics, hóa chất, dầu khí… có tập hợp rộng các cổ phiếu hưởng lợi và vốn hóa nhỏ. Tất nhiên trong tập rộng đó có nhiều cổ phiếu cơ bản vẫn rất xấu, nhưng tổng hòa lại tạo sự cộng hưởng lan tỏa mạnh.

Về việc nhà đầu tư có mù quáng hay không với các thông tin của đội lái với các trường hợp đầu cơ, cá nhân tôi nghĩ là không hoàn toàn. Cuộc chơi đầu cơ được khởi xướng và được nuôi lớn bởi chính những người tham gia và hiểu nó là cuộc chơi đầu cơ. Ai cũng hiểu, nhưng đầu cơ là sự cân nhắc rủi ro và lợi nhuận. Nhiều nhà đầu tư hiểu rõ điều này nhưng vẫn tham gia vì lợi nhuận tiềm năng lớn. Đặc biệt như đã nói ở trên, FOMO càng mạnh với sự xuất hiện của các diễn đàn mạng và room tư vấn. Nhu cầu đầu cơ là luôn có (như đánh bạc, cá độ,… thì vẫn luôn tồn tại), nên cũng không trách được việc nhà đầu tư hiểu nhưng vẫn tham gia. Ai cũng muốn mua cao, bán cao hơn và không phải người cuối cùng trên tàu.

Cơ quan quản lý đã lên tiếng xem xét, cá nhân tôi đánh giá là động thái truyền thông tốt, nhưng đầu cơ có lẽ luôn là một thuộc tính của thị trường. Sau đợt cảnh báo hồi đầu năm, Gamestop hay nhiều cổ phiếu khác trên Reddit vẫn tạo sóng nhiều lần. Nhưng ít nhất động thái cơ quan quản lý sẽ giúp nhiều nhà đầu tư cẩn trọng và cân nhắc kỹ hơn khi tham gia với các cổ phiếu đầu cơ. Còn nếu vẫn còn “game” thì vẫn có người “chơi game” và ngược lại.

Về nhóm cổ phiếu vốn hóa nhỏ (đầu tư thực sự), tôi nghĩ vẫn còn khả năng tăng giá (tất nhiên cần theo dõi thêm): định giá nhiều cổ phiếu vẫn tốt và triển vọng vẫn sáng; nhà đầu tư cần lưu tâm đến việc sàng lọc cơ bản và triển vọng của doanh nghiệp trước khi tham gia các cổ phiếu này; lưu ý định giá rẻ hiện tại nhưng có thể P/E sẽ cao hơn khi kết quả cuối năm có sự suy giảm, nên cũng cần lưu ý điều này khi tham gia.

CON SÓNG CỦA CỔ PHIỂU ĐẦU CƠ THƯỜNG NGẮN
Ông Đỗ Trung Thành, Trưởng phòng Phân tích Doanh nghiệp, CTCK Dầu khí (PSI)

Tôi cho rằng UBCKNN vẫn luôn giám sát chặt các giao dịch có dấu hiệu bất thường bằng nhiều hình thức. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của thị trường với nhiều nhà đầu tư F0 mới gia nhập và các công cụ mạng xã hội, nguy cơ phát tán thông tin không chính thống, thông tin sai lệch, các tin đồn giả mạo trên thị trường chứng khoán,… khiến công tác giám sát, xử lý gặp áp lực không nhỏ.

Trong bối cảnh dịch bệnh COVID-19 hiện tại việc di chuyển trong giai đoạn giãn cách hạn chế nên vai trò của công nghệ lại càng trở nên quan trọng hơn trong hoạt động của UBCKNN. Thứ nhất, cơ quan quản lý có thể đảm bảo thực hiện hoạt động giám sát, thu thập thông tin từ xa đảm bảo cho việc giám sát tuân thủ pháp luật mang tính liên tục, kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm, đảm bảo thực thi pháp luật theo Luật Chứng khoán mới có hiệu lực từ đầu năm 2021.

Thứ hai, công nghệ có thể giúp cơ quan quản lý, công ty chứng khoán và các doanh nghiệp cung cấp các kênh tiếp cận thông tin chính thông khác nhau, đảm bảo nhà đầu tư có thể cập nhật, nắm bắt đầy đủ thông tin thị trường, cơ chế chính sách, quy định, pháp luật liên quan.

Chứng khoán trong thời gian vừa qua là kênh đầu tư hấp dẫn hàng đầu và đã thu hút không ít nhà đầu tư, đặc biệt là các nhà đầu tư cá nhân. Việc liên tục tăng nóng, giảm sốc dù hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp không ghi nhận những kết quả tích cực đã khiến hoạt động thao túng, làm giá cổ phiếu vẫn diễn ra để thu hút một lượng đông đảo các nhà đầu tư tham gia thị trường với mong muốn tìm kiếm cơ hội tại thị trường chứng khoán với những cổ phiếu sinh lời nhanh có thể “ăn bằng lần”.

Các con sóng của cổ phiếu đầu cơ thường diễn ra khá ngắn do chỉ phụ thuộc cung/cầu ngắn hạn trong khi nền tảng cơ bản, hoạt động kinh doanh không đủ sức hỗ trợ, do đó xu hướng tăng nếu có diễn ra trở lại cũng sẽ không bền vững nên nhà đầu tư cần hết sức thận trọng với nhóm cổ phiếu đầu cơ.

Để đầu tư an toàn, có hiệu quả, nhà đầu tư cần trang bị cho mình kiến thức về thị trường chứng khoán, tài chính doanh nghiệp. Việc đầu tư cần phải xem xét thấu đáo dựa trên đánh giá kết quả hoạt động kinh doanh và tiềm năng phát triển của doanh nghiệp.

Thời điểm hiện tại, nhà đầu tư vẫn nên tái cấu trúc phân bổ danh mục đầu tư chính của mình vào những cổ phiếu của doanh nghiệp đầu ngành, cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt hưởng lợi từ các xu thế hiện tại có kết quả kinh doanh tích cực trong thời gian tới.

Về việc các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM dần mở cửa lại trên nền tảng tỷ lệ tiêm vaccine được phủ rộng, các hoạt động kinh doanh có cơ hội sớm quay trở lại hoạt động trong điều kiện “bình thường mới”, sẽ giúp củng cố cho xu hướng trung hạn do đó thanh khoản vẫn sẽ giữ ổn định. Tuy nhiên trong giai đoạn 1 – 2 tuần tới, thanh khoản có thể hạ nhiệt do nhà đầu tư đang thận trọng trước những số liệu vĩ mô, kết quả kinh doanh quý 3 của doanh nghiệp sẽ được công bố trong thời gian tới.

BIZLIVE