BizLIVE - Trong cuộc họp báo chiều 28/5, Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ Ben Cardin cho rằng việc Trung Quốc đâm chìm tàu Việt Nam là hành động gây hấn đơn phương và nguy hiểm, không thể chấp nhận được, mang rủi ro lớn về người và tài sản.
Thượng nghị sỹ Mỹ yêu cầu Trung Quốc phải xuống thang ở Biển Đông
Thượng nghị sĩ Ben Cardin tại buổ họp báo tại Hà Nội chiều 28-5 - Ảnh: Nguyễn Khánh/Tuổi Trẻ

Tại cuộc họp báo chiều nay tại Hà Nội, Thượng nghị sĩ Ben Cardin, Chủ tịch Tiểu ban Đông Á - Thái Bình Dương thuộc Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ cho biết, sau chuyến thăm và làm việc tại Việt Nam, ông sẽ sang Singapore dự Diễn đàn Shangri-La và đưa vụ việc Trung Quốc đặt giàn khoan Hải Dương 981 trái phép vào Việt Nam cũng như những diễn biến phức tạp ở Biển Đông ra diễn đàn này.

Thượng nghị sĩ Mỹ khẳng định Washington phản đối hành động gây hấn và đơn phương của Trung Quốc ở Biển Đông.

Các hành vi đơn phương và gây hấn của Trung Quốc đã gây ra tình huống căng thẳng cao độ. Chúng tôi quan ngại về điều này vì nó không chỉ ảnh hưởng an ninh của Việt Nam mà còn an ninh, hàng hải khu vực, Thương nghị sỹ Hoa Kỳ nhấn mạnh.

Xin ông cho biết những diễn biến mới nhất sau khi ông cùng 5 thượng nghị sĩ khác ra tuyên bố ngày 9/5 kêu gọi Trung Quốc kiềm chế các hành vi khiêu khích và kêu gọi Quốc hội Mỹ ra Nghị quyết về vấn đề này?

Thượng nghị sỹ Ben Cardin: Ủy ban đối ngoại của Thượng viện Mỹ đã cân nhắc đưa ra nghị quyết, nói đến tất cả các điều mà tôi vừa đề cập. Chúng tôi hoàn toàn phản đối các hành vi đơn phương gây hấn ảnh hưởng an ninh hàng hải.

Trung Quốc đã thực hiện các hành vi đó. Đó là các hành vi sai trái. Chúng tôi tin rằng vấn đề cần được giải quyết thông qua giải pháp hòa bình và cần đàm phán giữa các bên liên quan.

Các bên có tuyên bố chủ quyền cần tuân thủ luật pháp quốc tế để bảo đảm hòa bình và an ninh hàng hải. Nghị quyết đã được Ủy ban Đối ngoại thượng viện thông qua và sẽ được trình lên Thượng viện để xem xét thông qua sớm.

Vấn đề Biển Đông ảnh hưởng như thế nào tới mối quan hệ giữa Việt Nam và Hoa Kỳ?
Thượng nghị sỹ Ben Cardin: Hoa Kỳ và Việt Nam sẽ kỷ niệm 20 năm quan hệ ngoại giao và chúng tôi đã là đi vào đối tác chiến lược thông qua giữa hai nước. Và hai nước có những hoạt động để củng cố mối quan hệ này. 
Hai nước cũng đang thực hiện đàm phán TPP, thương mại tự do, đã trao đổi thảo luận về nhân quyền và quản trị tốt. Đây là con đường đang có nhiều tiến triển. 
Chúng tôi đã có những tiến bộ về kinh tế, chính trị, quản lý. Đang đạt gần đến các thỏa thuận an ninh, trong đó có an ninh hàng hải.

Chúng tôi còn tiếp tục bàn để cách thức tăng cường quan hệ hai bên. Tôi muốn nhấn mạnh trong chính sách xoay trục của chúng tôi, chúng tôi muốn nhìn thấy Việt Nam phát triển vững mạnh, đóng góp vào ổn định của Hoa Kỳ.

 Ông bình luận thế nào về vụ tàu Việt Nam bị phía Trung Quốc đâm chìm?

Thượng nghị sỹ Ben Cardin: Vụ đâm chìm tàu Việt Nam là hành động gây hấn đơn phương và nguy hiểm của Trung Quốc, không thể chấp nhận được, mang rủi ro lớn về tài sản và nhân mạng. Cần phải xuống thang tình hình.
Ông bình luận gì về việc Trung Quốc dịch chuyển giàn khoan Hải Dương-981?
Thượng nghị sỹ Ben Cardin: Trung Quốc di chuyển giàn khoan nhưng vẫn nằm trong cùng khu vực mà tàu cá Việt Nam bị đâm chìm. Tình hình rất căng thẳng, chúng tôi kêu gọi Trung Quốc xuống thang căng thẳng. Các tàu quân sự Trung Quốc xuất hiện trong khu vực.
Tôi hiểu các bạn quan tâm đến rất nhiều an ninh hàng hải. Tuy nhiên, chuyến đi của tôi tập trung về những vấn đề khác: như quản lý tốt, chống tham nhũng, thúc đẩy quan hệ kinh tế giữa hai nước, chính trị, nhân quyền và chúng tôi nhìn thấy tiến bộ trong những lĩnh vực này. Giới chức Việt Nam đã cập nhật đến tiến trình sửa đổi hiến pháp và tiếp nhận các ý kiến bất đồng một cách hòa bình. Chúng tôi muốn thấy tiến bộ trong những lĩnh vực này.

Ngoài ra, chúng tôi còn bàn về vấn đề di sản chiến tranh, ô nhiễm chất độc da cam, môi trường, như biến đổi khí hậu toàn cầu. Chúng tôi trao đổi rất tích cực và thẳng thẳn và 2 bên đều muốn tăng cường hợp tác.

Ông nói gì về Việt Nam có thể kiện Trung Quốc?

Thượng nghị sỹ Ben Cardin: Đối với các nước có bất đồng, tranh chấp, các quốc gia cần phải có cuộc thảo luận thông qua đối thoại, ngoại giao, thay vì các biện pháp đơn phương gây hấn. Bước đầu chúng tôi thấy Trung Quốc và Việt Nam cần đối thoại và mỗi nước có quyền dùng đến cơ chế quốc tế để giải quyết vấn đề.

Tổng hợp từ Dân Trí, Tuổi Trẻ, Thanh Niên