BizLIVE -

Tuy được ở ngoài, được tham gia điều hành công ty nhưng phải sau khoảng 700 ngày nữa thì ông Lee mới được coi là mãn hạn án tù.

Vì sao “thái tử” Samsung được đặc cách ra tù?
Phó Chủ tịch Samsung Lee Jae-yong - Ảnh: Bloomberg
Sau 207 ngày chịu án tù do những sai phạm liên quan đến vụ lũng đoạn chính trị của cựu Tổng thống Park Geun-hye, ngày 09/8/2021, Phó Chủ tịch Samsung Lee Jae-yong đã được nhận quyết định Tạm tha. Ông Lee sẽ rời nhà tù vào 10h sáng ngày 13/8 tới. 
Khác với đặc xá là chấm dứt chịu án, tạm tha không phải được tha hẳn mà là thay vì ở tù thì được chịu án ở ngoài với những điều kiện thuận lợi hơn. Thời gian chịu án ở ngoài là 10 năm với án tù vô kỳ hạn và là phần thời gian còn lại đối với án tù có kỳ hạn.
Theo tòa tuyên án trước đây, bản án của ông Lee là 2 năm 6 tháng tù giam. Như vậy, tuy được ở ngoài, được tham gia điều hành công ty nhưng phải sau khoảng 700 ngày nữa thì ông Lee mới được coi là mãn hạn án tù. 
Việc ra quyết định này được cho là phục vụ cho mục tiêu phục hồi kinh tế trong bối cảnh Hàn Quốc đang gặp nhiều khó khăn về kinh tế hiện nay.
Giới chức cấp cao Hàn Quốc cho biết quyết định tạm tha với ông Lee được đưa ra dựa trên đóng góp của ông với xã hội và thái độ khi ngồi tù của ông, ngoài ra là ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 lên kinh tế Hàn Quốc và toàn cầu.
Cuối tháng 1/2021, ông Lý đã bị đưa vào tù lần thứ 2 sau khi ông bị cáo buộc đưa hối lộ nhằm giành được sự ủng hộ cho mình để có thể tiếp tục nắm cương vị cao nhất tại Samsung. 
Vào tháng 6/2021, nhiều chính trị gia từng ủng hộ bỏ tù ông giờ đảo ngược quan điểm với hy vọng sức ảnh hưởng của ông sẽ giúp Hàn Quốc giải quyết được tình trạng khan hiếm chip và có thêm vắc xin Covid-19.
Trong phần lớn nhiệm kỳ của Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in, việc điều tra và truy tố thái tử Samsung là minh chứng rõ ràng nhất để ông có thể nói trước công chúng rằng chính phủ Hàn Quốc đang giảm đi những ưu đãi đặc biệt dành cho tầng lớp tài phiệt nước này. Giờ đây, trong năm cuối nhiệm kỳ của mình, ông đang tính thả cho ông Jay Y. Lee.
Theo Bloomberg đưa tin ở thời điểm đó, diễn biến này phản ánh cho thay đổi trong mối quan hệ giữa lãnh đạo chính phủ các nước và các doanh nghiệp lớn tại nước này, nhiều người cho rằng họ phụ thuộc và có nhiều ưu ái dành cho nhau. Kết quả khảo sát vào tháng 6/2021 cho thấy cứ 10 người Hàn Quốc thì có đến 7 người muốn ân xá cho phó Chủ tịch Samsung Electronics bởi Hàn Quốc đang muốn chấm dứt đại dịch Covid-19 và cuộc khủng hoảng trong ngành bán dẫn.
Ông Lee năm nay 52 tuổi, ông bị cáo buộc đưa hối lộ và tham nhũng để có thể lên nắm quyền quản lý Samsung và nhiều năm nay không có nhiều triển vọng được khoan hồng. Đầu năm nay, ông đã buộc phải ngồi tù lần thứ 2.
Lãnh đạo của nhiều chaebol khác tại Hàn Quốc bắt đầu kêu gọi ân xá cho ông Lee để ông này có thể giúp giải quyết tình trạng khan hiếm trong ngành sản xuất chip, nhiều chính trị gia từng ủng hộ bỏ tù ông giờ đang đảo ngược quan điểm với hy vọng sức ảnh hưởng của ông sẽ giúp Hàn Quốc giải quyết được tình trạng khan hiếm chip và giúp nước này có thêm vắc xin Covid-19.
Hàng năm, nhân dịp Quốc khánh 15/8 (ngày Giải phóng khỏi đô hộ của Nhật), Chính phủ Hàn Quốc thường ra quyết định nhân đạo về hình án gồm Đặc xá và Tạm tha. Chưa có thông tin về việc liệu 2 cựu Tổng thống Park Geun-hye và Lee Myung-bak có được hưởng đặc xá hay không. Khả năng được hưởng có vẻ không cao, theo đánh giá của nhiều chuyên gia ngành chính trị. 
Samsung là doanh nghiệp được quan tâm trong cuộc gặp thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ và Tổng thống Hàn Quốc vào tháng 5/2021.
Trong cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo cao cấp nhất hai nước, thỏa thuận về khả năng công ty Samsung Biologics sản xuất vắc xin Moderna tại Hàn Quốc đã được tính đến. Đằng sau hậu trường, Samsung đã cam kết đầu tư 17 tỷ USD vào Mỹ để xây dựng nhà máy sản xuất chip để có thể đổi lại quyền sản xuất vắc xin.
Sau hội nghị thượng đỉnh, Tổng thống Hàn Quốc đã mời lãnh đạo các chaebol đến Nhà Xanh để cám ơn họ về các chương trình đầu tư vào Mỹ. Ông cũng cho biết ông hiểu công chúng đang muốn ân xá cho ông Lee.
“Ông Moon và chính quyền của ông có thể đã nhận ra giá trị và vai trò của Samsung trong việc hồi sinh lại kinh tế Hàn Quốc”, giáo sư ngành khoa học chính trị tại đại học Myongji – Hàn Quốc, ông Shin Yul, phân tích.
Samsung là tập đoàn lớn nhất tại Hàn Quốc, Samsung hoạt động trong rất nhiều lĩnh vực, từ y tế cho đến dược, sản xuất thiết bị, chất bán dẫn. Samsung hiện đang tuyển dụng 287.000 người trên toàn cầu, giá trị vốn hóa của Samsung chiếm 20% tổng giá trị vốn hóa thị trường chứng khoán Hàn Quốc. 
Dù rằng ông Moon chỉ tại vị 1 nhiệm kỳ và nhiều khả năng sẽ không ra tranh cử trong lần bầu cử tiếp theo, việc ủng hộ ân xá cho ông Lee sẽ khiến cho một số người ủng hộ ông mạnh mẽ nhất cảm thấy không hài lòng, đồng thời nó khiến cho khả năng đảng của ông giữ được quyền lực trở nên khó hơn. Không chỉ vậy, nó còn gây tổn hại hình ảnh và uy tín của ông bởi chính ông từng nói đến việc sẽ loại bỏ chiến lược tập trung vào chaebol của Hàn Quốc.

TRUNG MẾN