BizLIVE -

Khoảng thời gian người siêu giàu tại Trung Quốc cứ ngày một giàu hơn dường như giờ đã chấm dứt.

Một kỷ nguyên mới của giới tài phiệt Trung Quốc đang thực sự bắt đầu?
Ảnh: Reuters
Cuộc sống của tỷ phú Trung Quốc trong những tháng gần đây thực sự rất khác xưa. Tỷ phú Jack Ma của Trung Quốc đã biến mất khỏi công chúng từ 8 tháng nay. 
Các nhà quản lý tại Bắc Kinh trong chỉ vài giờ trước đã cấm ứng dụng Didi Global khỏi các kho ứng dụng, động thái thực sự tạo ra cú sốc lớn với tầng lớp doanh nhân giàu có của nước này một thời vốn được kỳ vọng sẽ thách thức tỷ phú công nghệ Mỹ như Mark Zuckerberg trong bảng tổng xếp hạng người giàu của toàn cầu.
Khoảng thời gian người siêu giàu tại Trung Quốc cứ ngày một giàu hơn dường như giờ đã chấm dứt. 
Nửa đầu năm 2021, trong khi 10 người giàu nhất thế giới có thêm 209 tỷ USD vào tài sản của họ, người giàu có tại Trung Quốc chẳng thể nào vui vẻ khi mà tài sản của họ sụt giảm đến 16 tỷ USD. Cổ phiếu của nhóm doanh nghiệp hàng đầu Trung Quốc giảm trung bình 13% trong khoảng thời gian trên, đây là lần đầu tiên tài sản của họ suy giảm trong khi chỉ số chứng khoán của thị trường Trung Quốc tăng điểm.
Cổ phiếu Didi Global đã giảm 14% tính từ ngày 30/6/2021 họ chào sàn trên sàn chứng khoán New York, tài sản của những nhà sáng lập doanh nghiệp này sụt đến gần 800 triệu USD.
Đằng sau những con số sụt giảm trên chính là một cuộc chiến chống lại các hãng công nghệ Trung Quốc khởi động từ tháng 11/2020 khi tập đoàn tài chính Ant của Jack Ma vào phút cuối đã bị buộc phải hủy đợt IPO vốn có rất nhiều kỳ vọng trước đó. 
Các nhà hoạch định chính sách Trung Quốc đang siết chặt các biện pháp quản lý với một trong những lĩnh vực quan trọng nhất của nền kinh tế lớn nhất châu Á, từ dịch vụ tài chính cho đến các nền tảng Internet và dữ liệu vốn hỗ trợ cực kỳ quan trọng cho nhiều doanh nghiệp lớn tại Trung Quốc.
Trong động thái cứng rắn mới nhất, giới chức Trung Quốc vào ngày Chủ Nhật đã phác thảo ra quy định yêu cầu tất cả các doanh nghiệp nội địa phải trải qua quá trình rà soát liên quan đến an ninh quốc gia trước khi niêm yết cổ phiếu tại nước ngoài.
Bắc Kinh có nhiều lý do để tăng cường giám sát các doanh nghiệp công nghệ. Trong đó phải kể đến những lo lắng về hành vi phản cạnh tranh trong ngành công nghệ, rủi ro với ổn định tài chính cho đến việc các nền tảng cho vay được quản lý lỏng lẻo hay việc thông tin cá nhân của quá nhiều người dùng được giao vào tay của các tập đoàn công nghệ lớn.
Thế nhưng những gì đang diễn ra không khỏi che giấu cho tham vọng của giới chức quản lý Trung Quốc đối với việc hạn chế quyền lực của giới tài phiệt nước này, một số trong nhóm người đó đã có được quyền lực cực lớn trong nền kinh tế quy mô 14 nghìn tỷ USD.
Theo nhận định của một quan chức chính phủ giấu tên, Bắc Kinh muốn ngăn chặn các tỷ phú Trung Quốc trở thành lực lượng mạnh có quyền lực chi phối kiểu như các tập đoàn gia đình chi phối kinh tế và lũng đoạn chính trị Hàn Quốc.
Ngoài ra, Bắc Kinh được cho rằng cũng đang vô cùng lo ngại về tình trạng bất bình đẳng gia tăng. Trong bài phát biểu về kế hoạch kinh tế vào tháng 10/2021, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã thừa nhận rằng sự phát triển của kinh tế Trung Quốc không cân bằng và rằng mục tiêu thịnh vương chung cần phải được ưu tiên hơn hết.
Có thể nói, một kỷ nguyên mới với các tỷ phú Trung Quốc và nhà đầu tư ủng hộ họ đang bắt đầu. Đã qua rồi cái thời mà các nhà tài phiệt như ông Jack Ma có thể tự tin phá vỡ luật pháp để có thể giúp cho doanh nghiệp của mình có được tăng trưởng thần kỳ và thách thức cả những gì sẵn có như hệ thống ngân hàng của nhà nước. 
Việc được có nhiều nhân vật mà công chúng biết đến quá nhiều, vốn từng được coi như tài sản của các dcoong ty công nghệ, giờ đang trở thành “món nợ”. Một tỷ phú từng phàn nàn: “Hãy phát triển doanh nghiệp lớn mạnh, nhưng đừng quá lớn”.
Trường hợp của Didi đã cho thấy rõ thực tế này từ thông điệp mà giới chức muốn gửi đến công chúng qua cái mà tỷ phú Jack Ma đã phải trải qua. Tỷ phú Jack Ma đã chỉ trích các nhà quản lý Trung Quốc trong bài phát biểu trước công chúng gần nhất ngay trước vụ IPO của tập đoàn tài chính Ant. Từ đó đến nay, ông gần như biến mất khỏi công chúng.
Colin Huang, người sáng lập ra đế chế thương mại điện tử Pinduoduo, gần đây đã chịu nhiều chỉ trích bởi lịch làm việc của nhân viên quá ngặt nghèo; đồng thời ông cũng từ chức chủ tịch kiêm CEO và quyên góp số cổ phiếu trị giá hàng tỷ USD. Tỷ phú sáng lập ra Byte Dance, ông Zhang Yiming, vào tháng 5/2021 cho biết ông sẽ từ chức CEO và dành thời gian cho các hoạt động từ thiện.
Ông Wang Xing, vị chủ tịch đáng kính của công ty giao thực phẩm Meituan, gần đây cũng đã không còn xuất hiện trước công chúng sau khi ông trích dẫn bài thơ đã 1.100 năm tuổi vào tháng 5/2021 mà nhiều người cho rằng ông ngầm chỉ trích chính phủ Trung Quốc. Sau này, ông Wang “đăng đàn” để nói rằng bài đăng đó muốn nói đến sự thiển cận trong chính ngành nghề của ông, tuy nhiên lời giải thích cũng không đủ để đập tan dư luận. Giới chức Bắc Kinh đã yêu cầu ông cần phải kín tiếng.
Rõ ràng, môi trường mới đã thay đổi căn bản ngành công nghệ Trung Quốc, đặc biệt bởi nhà đầu tư ngày một thận trọng với những doanh nhân có thể có kết cục đối đầu với Bắc Kinh, theo phân tích của CEO quỹ Patriarch Organization tại Los Angeles – Mỹ, ông Eric Schiffer.

TRUNG MẾN