BizLIVE - "Đầu tư công là cứu cánh quan trọng để chúng ta vượt qua khó khăn, giải quyết được rất nhiều việc làm, thu nhập cho người lao động, góp phần cho tăng trưởng", Thủ tướng nói.
Thủ tướng: Bệnh quan liêu, xa dân là nguyên nhân ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân, giải phóng mặt bằng
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chỉ đạo tại Hội nghị giao ban trực tuyến giữa Thường trực Chính phủ với các địa phương.
Sáng 16/7, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã trực tiếp chỉ đạo Hội nghị giao ban trực tuyến giữa Thường trực Chính phủ với các địa phương trên toàn quốc về công tác giải ngân vốn đầu tư công.
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nêu rõ nhân dân đang gặp khó khăn về thu nhập do ảnh hưởng của dịch COVID-19, như công nhân mất việc làm, người lao động có tiền lương thấp. Và đất nước đạt tăng trưởng thấp trong 6 tháng đầu năm.
Thủ tướng nhấn mạnh, nguyên nhân chính là các dòng vốn đầu tư, kể cả đầu tư xã hội và đầu tư Nhà nước đều chậm, thấp so với nhiệm vụ kế hoạch. Cho nên, đầu tư công là một trong các cứu cánh quan trọng để chúng ta vượt qua khó khăn. Đầu tư sẽ giải quyết được rất nhiều việc làm, đầu tư thì giải quyết thu nhập cho người lao động, đầu tư góp phần cho tăng trưởng, Thủ tướng nói.  
Thủ tướng khẳng định trách nhiệm của Chính phủ, các địa phương trong cả nước rất lớn, nhất là khi phải tập trung giải ngân đầu tư công gần 28 tỷ USD, tương đương với 633.000 tỷ đồng.
Thủ tướng nêu ra một nghịch lý “Mỗi khi làm việc ở địa phương, làm việc với các bộ, ngành, thì các đồng chí đều đề cập là xin nguồn vốn của Nhà nước để đầu tư phát triển địa phương, ngành mình, nhưng khi nhận vốn rồi thì không tổ chức thực hiện đến nơi đến chốn. Điều đó diễn ra nhiều năm, nhiều thập kỷ, nhất là những năm gần đây tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công rất thấp”.
Tập trung tìm ra nguyên nhân của sự ì ạch
Đề cập đến việc năm nay giải ngân vốn đầu tư công có tiến bộ hơn là đạt trên 20%, tăng so cùng kỳ khoảng 8%. Tuy vậy, vẫn còn khối lượng rất lớn chưa được các cấp, các ngành giải ngân. Vì vậy, Thủ tướng đề nghị cuộc họp phải tập trung vào tìm ra nguyên nhân khách quan, chủ quan, chậm chạp, ì ạch, kém cỏi của giải ngân vốn đầu tư công, kể cả vốn ODA.
“Phải tìm cho ra được nguyên nhân chủ quan là chính chứ không phải đổ cho khách quan là chính, để chúng ta có tinh thần trách nhiệm trước nhân dân về sử dụng vốn đầu tư Nhà nước trong sự phát triển ngành, địa phương của mình”, Thủ tướng nói.
Nêu ra câu hỏi: “Tại sao có những địa phương cùng cơ chế chính sách ấy mà họ đầu tư giải ngân rất tốt, còn nhiều địa phương rất ì ạch”, Thủ tướng đồng thời chỉ rõ là do “bệnh quan liêu, không chịu đi sát, không giải quyết công việc đặt ra và chỉ nói chung chung”.
Thủ tướng tiếp tục nêu ra một nghịch lý: “Anh đi tìm nguồn lực nơi này nơi khác nhưng mà để lại một đống tiền ngay trên địa bàn của anh, anh không chịu giải quyết. Tại sao? Anh cứ đổ nguyên nhân khách quan này khách quan khác”.
Sau khi lắng nghe ý kiến các bộ, ngành, địa phương, Thủ tướng tiếp tục tái khẳng định “chúng tôi sẽ kết luận những biện pháp khả thi để thực hiện mục tiêu giải ngân đạt 100% khối lượng vốn năm nay”.
Đưa ra chế tài với người đứng đầu để nâng cao trách nhiệm
Tại hội nghị, bên cạnh đề nghị các địa phương nêu ra những kinh nghiệm tốt, Thủ tướng nhắc đến chuyến công tác kiểm tra thực hiện giải ngân vốn đầu tư công tại Ninh Bình vào cuối tuần qua.
Thủ tướng lý giải "liều thuốc" giúp địa phương này đạt được kết quả giải ngân lên tới 72% là việc tổ chức họp HĐND mỗi tháng một lần để điều chuyển vốn từ công trình này sang công trình khác. Bí thư, Phó Bí thư Thường trực xuống hỗ trợ chủ tịch các huyện để trực tiếp vận động hệ thống chính trị trong giải phóng mặt bằng.
Qua đó, Thủ tướng nhắc nhở, bệnh quan liêu, xa dân là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân, nhất là trong tác giải phóng mặt bằng.
Cùng với đó, theo Thủ tướng, hội nghị sẽ tập trung thảo luận, “đưa ra những chế tài nào đối với người đứng đầu để nâng cao trách nhiệm” trong vấn đề chậm giải ngân.
“Anh không làm thì phải có biện pháp với anh, chứ không làm, biết đó mà không xử lý. Nói hoài, nói mãi mà không chịu làm thì nghĩa làm sao, không lẽ chúng ta vô hiệu trong chuyện này sao”.
Thủ tướng nhấn mạnh, lần này sẽ đưa ra chế tài cần thiết, ngoài biện pháp mà Quốc hội đã trao quyền cho Thủ tướng Chính phủ là điều chuyển vốn đầu tư công của Nhà nước từ địa phương này qua địa phương khác, từ ngành này qua ngành khác, từ công trình này qua công trình khác, thì có chế tài khác về thi đua khen thưởng, xử lý vấn đề đặt ra, đánh giá cán bộ…
Thủ tướng cũng đề nghị hội nghị phải nêu ra các vướng mắc về thể chế pháp luật, “điều nào, điểm nào, nghị định nào, mâu thuẫn giữa luật, nghị định nào để Trung ương giải quyết”.
Hội nghị phải giải quyết cho được “3 cái đọng”. Thứ nhất là vốn đọng, không được để vốn đọng, có tiền đó mà không tiêu được. Thứ hai là không để nợ đọng, tức là hạn mục thi công xong, đã hoàn thành nhưng không quyết toán, “cứ ngâm đó mãi”. Thứ ba là thủ tục đọng, một vấn đề phổ biến hiện nay.
“Không để tình trạng biết rồi nói mãi, cứ để năm này sang năm khác như thế”, Thủ tướng chỉ rõ. Sau hội nghị phải có hành động.
Thủ tướng đề nghị thảo luận “phải chăng cần có nghị quyết của tỉnh ủy, thành ủy để phân công đôn đốc hay không, chứ cứ nói chung chung còn việc cụ thể thì chậm trễ”.
Nêu dương các địa phương giải ngân tốt (trên 45%), đồng thời Thủ tướng nhắn nhủ: “Tại sao có tỉnh làm tốt, có tỉnh trì trệ là câu hỏi đặt ra cho các đồng chí”.
Tổng vốn đầu tư công phân bố từ nguồn ngân sách nhà nước năm 2020 là gần 700.000 tỷ đồng (tương đương khoảng 30 tỷ USD). Số vốn này bao gồm 470.600 tỷ trong dự toán ngân sách và 225.200 tỷ đồng là vốn của năm 2019 chuyển sang. Như vậy, vốn đầu tư công phải giải ngân năm 2020 gấp hơn 2 lần số vốn thực giải ngân của năm 2019 (hơn 300 nghìn tỷ đồng).

Thủ tướng Chính phủ thời gian qua đã liên tục có những chỉ đạo, đốc thúc các bộ ngành, địa phương về công tác giải ngân vốn đầu tư công. Vừa qua, tại Hội nghị “Sơ kết công tác tài chính - NSNN 6 tháng đầu năm 2020, triển khai nhiệm vụ tài chính – NSNN 6 tháng cuối năm 2020", Thủ tướng tiếp tục khẳng định: "Sẽ đánh giá bộ, ngành, địa phương có hoàn thành nhiệm vụ hay không dựa trên tiêu chí giải ngân vốn đầu tư công".

TUẤN VIỆT