BizLIVE -
Vẫn còn đó những nguyên do sâu xa, chưa thể khắc phục, khiến giá heo hơi tăng cao dù Chính phủ quyết liệt định hướng bình ổn.
Giá heo hơi tăng mạnh trên cả nước, tiến gần mốc 100.000 đồng/kg
Ảnh minh họa/Quang Trí
Từ ngày 11/5, giá heo hơi tại Đồng Nai - thủ phủ chăn nuôi heo của cả nước - đã tăng lên mức 95.000 - 96.000 đồng/kg, và duy trì cho đến ngày hôm nay (13/5).
Ngày 12/5, giá heo hơi tại miền Nam tiếp tục tăng 5.000 đồng/kg. Cụ thể tại Bình Phước và Bình Dương lên 90.000 đồng/kg; Tây Ninh tăng lên 2.000 đồng/kg, đạt mức 90.000 đồng/kg. Tại TP.HCM, Cà Mau tăng 1.000 đồng/kg, lên 90.000 đồng/kg. Những mức tăng này cũng được ghi nhận tại Vũng Tàu, Long An, Đồng Tháp, Cần Thơ,…
Trong khi đó, giá heo hơi tại miền Bắc biến động trái chiều, giảm khoảng 1.000 - 4.000 đồng/kg sau khi tăng mạnh vào ngày 11/5.
Cụ thể, Phú Thọ giảm mạnh 4.000 đồng/kg, xuống còn 88.000 đồng/kg. Yên Bái và Lào Cai cùng giảm 2.000 đồng/kg xuống còn 90.000 đồng/kg. Nhưng Hà Nội lại tăng 2.000 đồng/kg lên 93.000 đồng/kg và Tuyên Quang tăng 1.000 đồng/kg lên 91.000 đồng/kg. Các địa phương còn lại tiếp tục ổn định ở mức cao như Bắc Giang và Hưng Yên 93.000 đồng/kg…
Dù có tăng hoặc giảm nhẹ tại các địa phương, nhưng ở bình diện chung, giá heo hơi trên cả nước vẫn tiếp tục tăng mạnh và đã tiến gần tới mốc 100.000 đồng/kg. Nguyên nhân vẫn là nguồn cung sụt mạnh, mất cân đối so với nhu cầu.
Heo giống quá đắt đỏ, người dân khó tái đàn
Một doanh nghiệp chăn nuôi heo ở Đồng Nai cho biết, dịch tả heo châu Phi không chỉ ảnh hưởng lên các hộ nuôi nhỏ, lẻ mà ngay cả các trang trại lớn cũng bị tác động, khiến tổng đàn heo trên cả nước bị giảm mạnh, ước còn khoảng 24 triệu con, dẫn đến thiếu nguồn cung. Tuy nhiên, nguyên nhân sâu xa khiến giá heo hơi tăng mạnh như hiện nay là do khả năng tái đàn chậm so với nhu cầu vì thiếu con giống.
Từ tháng 10/2019, các trại heo giống bắt đầu cho phối giống, đến tháng 8/2020 mới có heo giống bán cho người nuôi. Bây giờ mới tháng 5, nguồn cung con giống khá thấp đẩy giá heo giống tăng cao, dao động trên dưới 3 triệu đồng/con (nặng 6-7kg/con), cộng với các khoảng chi phí khác như thuốc thú y, chủng ngừa… tăng lên 7 triệu/con. Đây là mức giá cao kỷ lục, khiến người nuôi dè đạt trong việc tái đàn.
“Con nái sau khi được phối giống, 6 tháng sau mới đẻ con và nuôi thêm 4 tháng nữa mới tách mẹ bán giống, như vậy phải mất 10 tháng mới có heo con để nuôi thịt. Do ảnh hưởng dịch tả heo châu Phi nên thiếu nguồn nái hậu bị, cùng với năng suất sinh sản thấp dẫn đến thiếu con giống”, doanh nghiệp trên cho hay.
Nguồn cung heo giống để nuôi thịt đang rất khan hiếm, vì các trại chuyên cung cấp heo giống chỉ bán ra một số, một số giữ lại nuôi thịt. Thiếu con giống nên việc tái đàn rất nhỏ giọt, dẫn dến thiếu nguồn thịt trên thị trường, dự kiến phải đến gần Tết Nguyên đán nguồn cung thịt heo mới trở lại bình thường.
Phải chấp nhận “sống chung” với dịch bệnh?
Theo ông Phạm Đức Bình, Giám đốc Công ty TNHH Thanh Bình, muốn chăn nuôi bền vững trước hết phải đi từ con nái hậu bị đến con nái đẻ ra heo con, từ heo con nuôi lên heo thịt chứ không thể đi mua heo giống về nuôi thịt.
Ở những trại chăn nuôi thường có đàn nái hậu bị để nhân giống, nhưng bây giờ đang thiếu nguồn nái hậu bị và do lo sợ dịch bệnh cũng như nguy cơ heo hơi xuống giá nên họ bán giống ra bên ngoài ra không muốn tái đàn.
“Bây giờ ra các chợ đầu mối vẫn thấy có những con heo tầm 50 - 60kg - chưa đủ trọng lượng xuất chuồng nhưng vẫn mổ bán thịt, có nghĩa là dịch tả heo châu Phi vẫn còn tồn tại. Đó là nguyên nhân dẫn đến giá thịt heo cao như hiện nay. Nhưng điều quan trọng nhất là chúng ta chưa thể minh bạch trong vấn đề dịch bệnh, lúc trước chúng ta thường nói tỷ lệ tiêu hủy heo bệnh đạt 10%, 20%… nhưng những con số này không ai kiểm chứng được và hôm nay nó được thể hiện qua câu chuyện cung - cầu”, ông Bình nói.
Người chăn nuôi vẫn theo dõi diễn biến bệnh dịch tả heo châu Phi và thấy rằng còn tiềm ẩn nhiều rủi ro nên chưa mạnh dạn tái đàn, vì liệu chừng được khi nào trang trại của mình sẽ bị dịch bệnh. Do vậy, cần phải nhìn vào thực tế là ngành chăn nuôi đang sống chung với dịch tả heo châu Phi, và người chăn nuôi chấp nhận rủi ro là 50/50. Đồng nghĩa với việc nuôi hai con thì thu về một con, từ đó làm giá thành heo hơi tăng lên.
Giá heo hơi ở mức cao là động lực để người chăn nuôi tái đàn, nhưng Nhà nước có chủ trương kéo giá heo hơi xuống, bằng cách cho nhập khẩu heo từ nước ngoài vào tác động đến tâm lý của người chăn nuôi.
“Qua câu chuyên trên có thể thấy rõ có 3 nguyên nhân tác động lên giá heo hơi. Một là do ngành chăn nuôi phải sống chung với dịch bệnh. Hai là do tâm lý tiêu dùng của người Việt, thích ăn thịt heo hơn các loại thịt khác. Ba là hãy loại thịt heo ra khỏi nhóm hàng thiết yếu trong rổ hàng hoá CPI và hãy để nó vận hành theo cơ chế thị trường”, ông Bình nói.
Ngày 20/4/2020, tại cuộc họp Thường trực Chính phủ bàn về giải pháp bình ổn giá thịt heo do Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chủ trì, Thủ tướng nêu rõ: Giá thịt heo theo cơ chế thị trường nhưng có vai trò quản lý của Nhà nước, trong đó có chống đầu cơ, nâng giá bất hợp lý, với tinh thần kiên quyết đưa giá heo hơi xuống dưới 60.000 đồng/kg trong thời gian tới bằng các biện pháp phù hợp và quan trọng nhất là tăng cung bằng cách đẩy mạnh phục hồi đàn heo trên 32 triệu con.

QUANG TRÍ