BizLIVE -
Đó là một trong hai loại ý kiến từ cơ quan thẩm tra về đề xuất điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án xây dựng một số đoạn đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2017-2020 của Chính phủ.
Đầu tư công toàn bộ cao tốc Bắc - Nam là “không phù hợp”
Ảnh minh họa.
Đây là dự án quan trọng quốc gia, đã được Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư từ cuối năm 2017, có tổng mức đầu tư 118.716 tỷ đồng, trong đó gồm 55.000 tỷ đồng vốn Nhà nước và 63.716 tỷ đồng vốn huy động ngoài ngân sách.
Dự án chia thành 11 dự án thành phần, gồm 3 dự án đầu tư công sử dụng toàn bộ vốn ngân sách nhà nước và 8 dự án đầu tư theo hình thức PPP.
Chuyển sang đầu tư công toàn bộ
Với nhiều lý do, Chính phủ kiến nghị Quốc hội điều chỉnh chuyển toàn bộ 8 dự án PPP nói trên sang đầu tư công.
Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải Nguyễn Văn Thể cho biết 7/8 dự án có từ hai nhà đầu tư trở lên đã qua vòng sơ tuyển thì chủ yếu là các nhà thầu, không có thế mạnh về tài chính và khả năng huy động vốn tín dụng. Trong khi đó, việc huy động vốn qua kênh tín dụng trong nước gặp khó khăn.
Chính phủ cũng cho rằng, việc chuyển đổi hình thức đầu tư sẽ góp phần đẩy nhanh tiến độ thực hiện, kế hoạch giải ngân vốn đầu tư công, hỗ trợ tăng trưởng GDP, đem lại hiệu quả về kinh tế - xã hội.
Những lý do này nhận được sự đồng tình của một số vị trong phiên thẩm tra của Ủy ban Kinh tế ngày 14/5 vừa qua.
Sẽ gây ảnh hưởng không tốt
Nhưng, cũng tại phiên thẩm tra đó còn có những ý kiến chưa đồng tình. Vì theo báo cáo nghiên cứu khả thi được duyệt thì các dự án thành phần đầu tư theo phương thức PPP có phương án tài chính khả quan, vì thời gian thu phí từ 14,58 năm đến 22,58 năm, thấp hơn so với dự kiến (24 năm) và đã được các nhà đầu tư quan tâm. Đã có 7/8 dự án có từ 2 nhà đầu tư trở lên qua vòng sơ tuyển, do đó cần tiếp tục thực hiện theo đúng Nghị quyết của Quốc hội.
Loại ý kiến này nhấn mạnh, theo quy định tại Nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định trong trường hợp việc đấu thầu các dự án thành phần không lựa chọn được nhà đầu tư. Đến nay dự án đang trong quá trình triển khai thực hiện, đã có 7/8 dự án có từ hai nhà đầu tư trở lên đã qua vòng sơ tuyển thì Chính phủ lại trình Quốc hội điều chỉnh chủ trương đầu tư toàn bộ Dự án sang hình thức đầu tư công là không phù hợp.
Các ý kiến không đồng tình còn lo ngại, nếu dừng triển khai theo hình thức PPP chuyển sang đầu tư công, một mặt sẽ không thực hiện được chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước là huy động các nguồn lực của xã hội để tham gia đầu tư kết cấu hạ tầng, đặc biệt là kết cấu hạ tầng giao thông. Mặt khác, việc liên tục hủy sơ tuyển đối với Dự án sẽ ảnh hưởng không tốt đến uy tín của Nhà nước, đến dư luận, tâm lý của nhà đầu tư và nhân dân; thể hiện sự thiếu nhất quán về chủ trương, chính sách trong các quyết định, nhất là trong bối cảnh Quốc hội sẽ xem xét, thông qua dự án Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư tại kỳ họp sắp tới.
Về phương án tài chính, khi chuyển đổi thì cần bổ sung trên 44 ngàn tỷ vốn đầu tư công (tương đương 80,89% tổng số vốn kế hoạch) Chính phủ tính toán sẽ bố trí trong giai đoạn 2021-2025.
Song, phương án đó được cho là không phù hợp với quy định tại điều 89 Luật Đầu tư công: “Cơ quan, tổ chức, cá nhân và người đứng đầu tổ chức quyết định chủ trương đầu tư dự án có thời gian thực hiện trong 02 kỳ kế hoạch đầu tư công trung hạn liên tiếp phải bảo đảm tổng số giá trị tổng mức đầu tư của dự án phải thực hiện trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn sau không vượt quá 20% tổng số vốn kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn trước của Bộ, cơ quan trung ương, địa phương đó”.
Lý do để không đồng tình còn là, các dự án đầu tư công trong thời gian vừa qua để xảy ra tình trạng thời gian bị kéo dài, đội vốn và chất lượng công trình không bảo đảm, trong khi các dự án của các nhà đầu tư tư nhân có chất lượng tốt hơn.
Nêu cả hai loại ý kiến, thường trực cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ cần nghiên cứu, đánh giá kỹ lưỡng. Trường hợp cần thiết, cân nhắc xem xét lựa chọn một số dự án thành phần đầu tư theo phương thức PPP khó thu hút được nhà đầu tư, để chuyển sang đầu tư công nhằm vừa đẩy nhanh được tiến độ triển khai các dự án, vừa giảm bớt áp lực về huy động vốn cho các dự án PPP còn lại.

ANH TUẤN