BizLIVE - Theo TS. Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng CIEM, quá trình hỗ trợ cho các doanh nghiệp chịu thiệt hại bởi dịch COVID-19 vẫn còn quá chậm, phần lớn mới chỉ ở dạng "đốc thúc".
Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp phần lớn đang ở dạng “đốc thúc”
TS. Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng CIEM
Đánh giá về quá trình hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua những khó khăn, thách thức do dịch COVID-19 gây ra, TS. Nguyễn Đình Cung – Nguyên Viện trưởng Viện nghiên cứu và Quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) cho rằng, mặc dù định hướng chính sách là phù hợp song quá trình hỗ trợ còn chậm và mức độ hỗ trợ vẫn còn quá nhỏ so với thiệt hại của các doanh nghiệp.
"Trong khi đây là lực lượng chính của nền kinh tế, tạo công ăn việc làm và chịu thiệt hại chính từ dịch COVID-19", ông Cung nhấn mạnh.
Ông Cung bình luận thêm, theo những chính sách hỗ trợ của Chính phủ và các bộ, ngành, doanh nghiệp đã được hưởng một số ưu đãi như: Lãi suất giảm, gia hạn 4-5 tháng nộp thuế VAT, thuế thu nhập doanh nghiệp, giảm 50% phí cất/hạ cánh đối với ngành hàng không,...
Ngoài ra, doanh nghiệp cũng đang kỳ vọng vào một số chính sách như: Giảm 15% tiền thuê đất, giảm 30% thuế bảo vệ môi trường đối với nhiên liệu bay, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, giảm 50% lệ phí trước bạ ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước,.…
Tuy nhiên, định hướng chính sách hỗ trợ là phù hợp song đại bộ phận lại đang nằm ở “chỉ đạo làm chính sách” chứ chưa có chính sách cụ thể, trong khi đến nay đã là 4 tháng kể từ khi dịch COVID-19 bùng phát. 
Dẫn chứng về nhận định này, ông Cung cho biết, phần lớn nội dung của Chỉ thị 11/CT-TTg đã được chuyển lên Nghị quyết 84 của Chính phủ, trong đó bao gồm nhiều định hướng chủ trương về hỗ trợ cho doanh nghiệp từ cắt, giảm thuế phí, hoãn, giãn thời gian nộp thuế, trả nợ, kích cầu để phục hồi nền kinh tế,…. 
“Song đến nay mới chỉ có 1 Nghị định, 2 Thông tư là các văn bản pháp lý hỗ trợ doanh nghiệp, còn lại mới chỉ ở dạng ‘đốc thúc’”,  ông Cung nói.
Bên cạnh đó, quy trình ra quyết định nhằm hỗ trợ doanh nghiệp cũng rất chậm, cho tới nay chưa có quyết sách gì từ Quốc hội, chưa có chương trình thảo luận về vấn đề hỗ trợ cho doanh nghiệp, trong khi đây cũng là vấn đề đại sự quốc gia.
“Trong bối cảnh đặc biệt mà không có cơ chế đặc biệt để ra quyết định mà vẫn theo quy trình cũ”, ông Cung thẳng thắn chỉ ra, ngay kể cả với những chính sách đã được ban hành, quá trình thực thi cũng còn rất nhiều vấn đề cần phải bàn đến.
Như chính sách cắt giảm lãi suất để hỗ trợ doanh nghiệp, trên thực tế, doanh nghiệp nào được giảm lãi suất và giảm bao nhiêu thì vẫn tuỳ thuộc vào “mối quan hệ” hoặc thoả thuận với các tổ chức tín dụng.
Hay như gói 16.000 tỷ đồng hỗ trợ cho doanh nghiệp vay ưu đãi 0% từ Ngân sách xã hội để trả lương ngừng việc cho người lao động cũng bị nhiều doanh nghiệp phản hồi là thủ tục khó khăn và đã qua thời điểm doanh nghiệp cần nhận hỗ trợ, ông Cung cho biết.
Đặc biệt, chính sách này bị cho là có nhiều điểm đi ngược với mục tiêu xây dựng chính sách khi yêu cầu doanh nghiệp vay ưu đãi phải là doanh nghiệp có có từ 20%, hoặc từ 30% người lao động trở lên đang tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc phải ngừng việc từ 1 tháng liên tục trở lên; đã trả trước tối thiểu 50% tiền lương ngừng việc cho người lao động từ ngày 1/4 đến hết ngày 30/6,…trong khi mục tiêu của Chính phủ hiện nay là để các doanh nghiệp cố gắng giữ lại lao động.
Kể cả khi tính tổng tất cả gói hỗ trợ kể cả đã ban hành và dự kiến thì theo ông Cung, mức độ hỗ trợ cho doanh nghiệp vẫn quá nhỏ so với mức độ thiệt hại của doanh nghiệp, so với mức hỗ trợ của Chính phủ các nước khác cho doanh nghiệp của họ.
“Thời điểm hỗ trợ cũng chưa kịp thời, giải pháp hỗ trợ manh mún, dàn trải, không 'ra tấm ra món' một số điều kiện hỗ trợ không hợp lý, không thực tế”, ông Cung nhận định.
Theo quan điểm của ông Cung: "Chính phủ nên hỗ trợ vào những ngành có tác động lớn đến kinh tế - xã hội và chịu thiệt hại nặng nhất từ dịch COVID-19 như: Hàng không, du lịch hoặc những ngành phải đóng cửa trong nhiều tháng, còn những ngành khác đã không đủ nguồn lực thì thôi".
Như vậy, cần hỗ trợ cho các ngành này "ra tấm ra món" để doanh nghiệp có thể phục hồi nhanh chóng, còn như hiện nay, 98% doanh nghiệp được hưởng hỗ trợ nhưng vẫn không hiệu quả, ông Cung cho biết.

HẠ AN