BizLIVE - Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh khẳng định, Việt Nam đã đạt được mục tiêu giãn tiến độ xuất khẩu gạo để bảo đảm tuyệt đối an ninh lương thực quốc gia trong giai đoạn dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp nhất.
Bộ trưởng Công Thương giải trình việc điều hành xuất khẩu gạo trong thời gian dịch Covid-19
Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh giải trình trước Quốc hội.
Trong phiên thảo luận toàn thể của Quốc hội sáng 15/6, Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh đã có những giải trình về việc điều hành xuất khẩu gạo trong những tháng đầu năm.
Bộ trưởng Bộ Công Thương cho biết, trong 5 tháng đầu năm Việt Nam đã xuất khẩu 3,06 triệu tấn gạo (tăng hơn 11% so với cùng kỳ năm trước), kim ngạch đạt 1,48 tỷ USD (tăng hơn 25% so với cùng kỳ). Mặc dù có sự gián đoạn nhất định trong những ngày cuối tháng Ba, đầu tháng Tư nhưng xét tổng thể, công tác điều hành xuất khẩu gạo đã bảo đảm được những yêu cầu quan trọng nhất, vẫn đảm bảo tiêu dùng trong nước, an ninh lương thực, tiêu thụ hết thóc, gạo hàng hóa cho người nông dân với giá tốt (tăng hơn 25% so với năm 2019).
Giải thích việc điều hành xuất khẩu trong thời gian dịch bệnh Covid-19 diễn ra phức tạp, Bộ trưởng Bộ Công Thương cho biết, trong hai tháng đầu năm, lượng xuất khẩu tăng rất lớn (tăng gần 32% so với cùng kỳ năm trước), đến tháng Ba lượng xuất khẩu tiếp tục tăng mạnh. Thời điểm này do tác động của dịch Covid-19, nhu cầu tăng dự trữ chiến lược tại nhiều quốc gia khiến giao dịch gạo hết sức sôi động, gạo bị hút rất mạnh ra khỏi Việt Nam, giá gạo trong nước và thế giới liên tục tăng.
Theo Bộ trưởng Bộ Công Thương, cũng thời điểm này, đặc biệt là ngày 22/3, Việt Nam đang đối diện với nguy cơ bùng phát dịch bệnh, tâm lý người dân có dấu hiệu không ổn định, nguy cơ thiếu gạo cho tiêu dùng trong nước là có thực. Nếu xảy ra biến cố thì lượng gạo tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long dù được mùa cũng sẽ không đủ dùng cho nhu cầu trong nước vì nếu tiếp tục cho phép xuất khẩu với tốc độ lên tới 25.000 tấn/ngày như 15 ngày đầu tháng Ba.
Trước tình hình đó, Thủ tướng đã triệu tập cuộc họp xem xét, cân nhắc các phương án được cơ quan tham mưu trình, kết luận tạm dừng xuất khẩu gạo đến hết tháng 5/2020 nhằm đảm bảo các mục tiêu, nguyên tắc điều hành xuất khẩu gạo, góp phần ổn định giá gạo trong nước.
Sau khi có quyết định này, nhiều địa phương đã có ý kiến, kiến nghị, Thủ tướng đã yêu cầu các bộ, ngành có liên quan xem xét thấu đáo. Trên cơ sở đó, Thủ tướng đã đồng ý cho xuất khẩu có kiểm soát với hạn ngạch trong tháng 4 là 400.000 tấn.
Đến tháng Tư và tháng Năm, dịch bệnh trong nước được khống chế, kiểm soát, tâm lý người dân đã ổn định trở lại, không còn hiện tượng mua gom, tích trữ nhu yếu phẩm như thời điểm cuối tháng Ba. Theo đó, các cơ quan liên quan đánh giá lại về tình hình sản xuất, nhận định nguồn cung đã ổn định, được mùa, nên dự tính lượng gạo còn lại có thể xuất khẩu từ đầu tháng Năm tới giữa tháng Sáu (thời điểm vụ hè thu thu hoạch rộ) là khoảng 1,3 triệu tấn.
Sau khi cân nhắc các điều kiện và nghe báo cáo của Bộ Công Thương, ý kiến của các bên liên quan, Thường trực Chính phủ đồng ý với đề xuất của Bộ Công Thương về việc từ ngày 1/5 cho phép hoạt động xuất khẩu gạo trở lại bình thường.
Bộ trưởng Bộ Công Thương khẳng định, Việt Nam đã đạt được mục tiêu giãn tiến độ xuất khẩu gạo để bảo đảm tuyệt đối an ninh lương thực quốc gia trong giai đoạn dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp nhất. Dự báo năm 2020, Việt Nam sẽ là quốc gia xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới.
Trước đó, tại cuộc họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 5/2020, giải trình về trách nhiệm của các cá nhân trong việc đề xuất chính sách điều hành gạo, Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Thắng Hải cho hay, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo thành lập đoàn Thanh tra của Thanh tra Chính phủ và đã công bố về đoàn thanh tra này vào ngày 29/4.
“Theo quy định đoàn thanh tra sẽ làm việc trong 35 ngày, vì vậy đến ngày 18/6 tới đây, đoàn thanh tra mới kết thúc thanh tra theo quy định, kết luận của đoàn thanh tra sẽ được công bố rộng rãi. Chúng tôi cam kết thực hiện đúng các quyết định và kết luận của Thanh tra Chính phủ”, Thứ trưởng Đỗ Thắng Hải thông tin.

HOÀNG HÀ